Ang bangkil sa assumption of jurisdiction batok sa mamumuong Pilipino
Subling mitataw ang paggamit sa assumption of jurisdiction o AJ sa Department of Labor and Employment (DOLE) batok sa pakigbisog sa mga mamumuo dihang gigamit kini aron pugngan ang planong welga sa Nexperia Philippines niadtong Pebrero. Usa kini sa tulo ka AJ nga gipagula sa kalihim sa DOLE sa unang kwarto sa 2025.
Pinaagi sa AJ, gipagula sa DOLE ang “return to work order” (RTWO) aron pwersahon ang mga mamumuo nga mobalik sa trabaho, ug kung dili mamahimo silang tangtangon. Atubang niini, maisugong gisupak sa unyon sa mga mamumuo sa Nexperia ang kamanduan ug gikasa ang welga nga milungtad og tulo ka adlaw (Marso 5−8). Nakaangkon og mga kadaugan ang unyon sa welgang nagbunga sa gibanabanang ₱1.26 bilyong pagkalugi sa kumpanya.
Ang AJ usa ka kontra-mamumuong palisiya aron ihikaw ang paggamit sa welga isip armas sa pagpanalipud sa mga katungod sa mamumuo. Ginapagula kini sa kalihim sa DOLE aron ibawal ang welga sa takuban sa “mahinungdanong nasudnong interes” ang usa ka industriya. Matud sa Artikulo 263 sa Herrera Law (Labor Code) nga adunay gahum ang DOLE nga gamiton ang mga pulis ug sundalo aron sumpuon ang mga mamumuong mosupak sa kamanduan.
Lakip ang AJ sa klase-klaseng mga probisyon sa Herrera Law nga nagababag sa katungod sa pagwelga. Sa milabayng 12 ka tuig (2013-2024), 38 beses kining gigamit sa DOLE. Mayorya niini (36) gipagula human magsumite og notice of strike ang mga mamumuo, samtang duha sa panahon sa aktwal nga welga. Niining mga panahona, adunay kinatibuk-ang 2,241 ka notice of strike ang gipasaka, apan 103 o 4.59% lamang ang ihap sa aktwal nga higayong nagwelga ang mga mamumuo. Bunga kini sa patung-patong nga burukrasya, ligalidad, ug direktang pagpanumpo nga gikaatubang sa mga unyon ug mamumuo ayha makalunsad og welga ug ipakigbisog ang ilang kaayuhan.
Tataw nga mga kaso sa AJ
Ilalum sa rehimeng Estrada, nagpagula og AJ ang DOLE niadtong Disyembre 23, 1997 batok sa nagwelgang mga piloto sa Airline Pilots Association of the Philippines (ALPAP) sa Philippine Airlines tungod sa unfair labor practices. Luyo niini, gikasa sa ALPAP ang welga niadtong Hunyo 5, 1998 ug nagmando ang DOLE duha ka adlaw human nga pabalikon sa trabaho ang mga piloto. Tungod sa pagsupak ug “iligal nga welga,” gitangtang sa trabaho ang kapin 600 ka piloto. Gipaburan sa DOLE ang PAL nga gipanag-iyahan ni Lucio Tan. Dungan usab kini sa dinaghang pagpanangtang sa ubang mamumuo sa PAL.
Panahon sa rehimeng Arroyo dihang brutal ug maduguong gipatuman ang duha ka AJ nga gipagula sa DOLE batok sa welga sa United Luisita Workers’ Union ug Central Azucarera de Tarlac Labor Union sa Hacienda Luisita sa Tarlac niadtong 2004. Misangpot ang kabangis sa estado batok sa welga dihang gipamusil sa mga pulis ug sundalo ang mga mamumuong panguma ug ilang tigsuporta samtang nagpahigayon og programa sa Hacienda Luisita niadtong Nobyembre 16, 2004. Pito ka welgista ug tigsuporta ang napatay samtang daghan ang nasamdan.
Panahon sa rehimen ni Benigno Aquino dihang gipailalum sa AJ niadtong Agosto 2010 ang planong welga sa mga mamumuo sa Filipinas Palm Oil Industries, Inc (FPII) tungod sa pagdelatar sa ilang collective bargaining agreement (CBA). Ang FPII, kanhing NDC-Guthrie, usa ka sosyohan sa kumpanyang Malaysian ug sa bilyonaryong Pilipino nga si Dennis Villareal. Ang maong kumpanya kaniadto ang adunay pinakadakung plantasyon ug kapasidad nga magprodyus og palm oil. Langkub niini ang 8,000 ka ektaryang plantasyon sa Agusan del Sur.
Panahon sa rehimeng Duterte dihang gisumpo gamit ang AJ ang welga sa Nagkahiusang Mamumuo sa Suyapa Farms sa Davao de Oro niadtong Oktubre 2018. Nagdeklara og welga ang 900 ka mamumuo sa Sumifru sa isyu sa regularisasyon, ubos nga suhulan, kontraktwalisasyon ug pagbalibad nga makignegosasyon alang sa CBA. Pipila ka adlaw human gikasa ang welga, nagpagula og AJ ang DOLE, tungod sa gibanabanang ₱38 milyong pagkalugi sa kumpanya.
Atubangan sa daghang maka-kapitalistang mga balaod, usa ka dakung hagit sa mga mamumuo nga panalipdan ang ilang katungod magwelga, lakip ang paggamit sa palisiyang AJ. Ang pagbatok dinhi makapakusog sa tibuok kalihukang mamumuo.
Dungan sa pag-atake sa AJ, daku usab ang kadaut nga gibunga sa nagkagamay nga ihap sa mga mamumuong unyonisado sa nasud. Sa gipagawas nga Integrated Survey on Labor and Employment 2021-2022 sa Philippine Statistics Authority, 4.5% o 1,626 lamang sa kinatibuk-ang 36,342 empresang may 20 o kapin nga mamumuo niadtong Agosto 2022 ang adunay unyon. Dinhi, mikabat lamang og 6.5% o kapinkun-kulang 350,000 sa kinatibuk-ang 5.35 milyong mamumuo lamang ang myembro sa unyon. Sa mga empresang adunay unyon, 1,444 o 4% lamang ang adunay CBA nga nagalangkub lamang sa 8.4% sa mga mamumuo.