Sadtong Abril 2, ginpahayag ni Donald Trump, presidente sang US, ang 10% nga taripa sa tanan nga mga import sang US, nga mangin epektibo sadtong Abril 5. Upod diri ang mas mataas nga “proporsyon sang mga taripa” halin 11% tubtob 50% sa mga import halin sa 57 ka pungsod. Lakip diri ang 17% nga “gindiskwento” nga pagsaka sa taripa sang baligya halin sa Pilipinas (halos katunga inasembol nga kagamitan elektroniko kag semikonduktor).

Nagtuga sang grabe nga pagkahangawa sa kalibutan ang dugang-taripa ni Trump. Ginasigahum ini nga magagamo sa pangkalibutanon nga produksyon kag magpasaka sang gasto sa produksyon. Sa una nga adlaw pa lang sang pagpatuman sini, nagtibusok ang merkado sang sapi (shares of stock) sa US. Ginsundan naman ini sang pagtimbuok, pagkatapos ginsuspinder ni Trump ang mando nga dugang-taripa, magluwas sa masobra 104% nga ginpatong sa China.

Indi patimaan sang kusog kundi desperasyon ang ginahimo nga pagpangbraso ni Trump gamit ang pagpatuman sang matag-as nga taripa. Pinakaulihi nga pagtilaw ini sang imperyalistang pungsod agud bangunon halin sa madugay nga pagkalubong sang pangkalibutanon nga sistemang kapitalista, baliskaron ang estratehikong paghuyang sang kaugalingon sini nga ekonomiya, kag bawion ang sadto dominasyon sa industriya. Deklarado nga katuyuan sini nga protektahan ang ekonomiya sang US, dulaon ang depisito sa baligyaanay, kag pabaskugon ang lokal nga pagmanupaktura. Ang ini nga proteksyunismo madugay na nga patakaran sang US, halin sa “inshoring,” “Made in America,” kag ang “CHIPS Act” sang mga nauna nga mga administrasyon nila Obama kag Biden.

Gingamit man ni Trump ang mga taripa bilang armas sa gyera sa ekonomiya, nga kabahin sang arsenal sang imperyalismong US agud ibalik ang tindog sini bilang bugtong nga pangkalibutanon nga superpower. Ginagamit sini ang kadakuon sang ekonomiyang Amerikano agud piliton ang China kag iban pa nga imperyalista kag kapitalista nga pungsod nga magduko sa iya hegemoniya, kag ang madamo nga mga mahuyang nga kapitalistang pungsod kag malakolonya nga isungka ang manggad sang ila mga pungsod sa kontrol kag paghimulos sang imperyalismong US.

Sa tunga sang masingki nga kapitalistang kompetisyon, indi lang pagpasaka sang taripa ang ginahimo sang imperyalismong US agud ibalik ang dominasyon sang mga industriya sini. Ginalansang man sini ang sweldo sang mga mamumugon nga Amerikano kag gina-ipit ang ila mga kinamatarung sa pagtrabaho. Ginagamo sila sang dugang-taripa tungod magakahulugan ini sang labi nga pagtimbuok sang gasto sa ila pangabuhi.

Lubos nga ginapahuyang ni Trump ang sistemang multilateral nga dinekada na nga ginapatuman sang imperyalismo sa mga mala-kolonya sa ngalan sang neoliberal nga globalisasyon. Ginbuyagyag sini ang neoliberal nga hinimo nga estorya sang “hilway nga baligyaanay” nga gingamit para pilit nga buksan ang mga ekonomiya sa pagpangkawkaw sang US kag kaalyado sini nga mga pungsod.

Sa atubang sang maathag nga katuyuan ni Trump, todo-todo nga pagyaob ang sabat sang papet nga rehimen Marcos sa dugang-taripa nga ginpatuman sang US. Nagapasalamat pa ini sa US sa ginpatong sini nga relatibo “mas manubo nga taripa” sang sa Vietnam kag iban pa nga mga pungsod, nga ginlantaw sini bilang “higayon agud magganyat sang mga dumuluong pangapital.”

Sa pihak sang ginapakita nga antagonismo sang US sa ekonomiya sang Pilipinas, nagakarakasa pa subong si Marcos kag ang iya mga opisyal, nga makighisugot nga kakason ang tanan nga taripa sang mga produktong Amerikano nga magsulod sa pungsod kabaylo sang pag-atras sang US sa mga taripa sini nga ginatawag zero-to-zero tariffs. Ang amo sini nga “kasugtanan sa hilway nga baligyaanay” labi nga magahigot sa Pilipinas sa ekonomiya sang US, kag magresulta sa mas nga pagtambak kag pagbaha sang mga produkto halin sa US. Pabaskugon sini ang pagsalig sang pungsod sa mga imported nga materyal, sang ekonomiya nga nahigot sa import kag nagatutok sa eksport.

Sa paggiit ni Trump sa hegemoniya sang US, mas niya nga ginapasingki ang inter-imperyalistang mga kontradiksyon kag ginsulsulan ang mga konplikto sa lain-lain nga bahin sang kalibutan. Wala sang kinalain si Trump sa mga demagogo sa Europe sa mga dekada sang 1920 kag 1930 nga nagpakalayo sang ultranasyunalismo, bilang paghanda sini sa gyera.

Partikular sa Asia, padayon nga ginagamit sang US ang kusog-miltiar sini, drekta kag paagi sa proxy, para painiton ang ginatawag sini nga teatro sang gyera sa Indo-Pacific batuk sa China.