Koresponsal Pagkalubong sa utang sa kababayen-ang mag-uuma sa Cagayan Valley
Giilang corn capital ang Cagayan Valley, partikular ang dakbayan sa Isabela, tungod sa dakung tampo niini sa produksyon sa mais sa tibuok nasud. Ikaduha usab kini sa produksyon sa humay. Taliwala sa kaabunda niini, nag-ilaid sa kalisud ang lapad nga masa sa mag-uuma sa rehiyon. Gawas sa nag-unang problema nga kawad-on ug kakulang sa yutang ginaugmad, sa mahal kaayong farm input, kawalay subsidyo ug ubos nga palit sa ilang mga produkto, nalubong pa ug dili makahaw-as sa dakung utang.
Usa dinhi ang mag-uumang si Jinky, taga-Isabela, nga adunay utang nga ₱55,000 sa tulo ka institusyong microlending. Nagabayad siya og ₱3,300 kada semana.
“Hangtud adunay ginapaeskwela, kinahanglang mangutang. Dili igo ang inadlawang kita aron tubagon ang mga batakang panginahanglan sa pamilya,” saysay niya. Mikabat sa ₱25,000 ang binulang gasto sa iyang pamilya. Langkub dinhi ang gasto sa edukasyon, kuryente, pagkaon, panglawas ug kalimpyo. Layo kaayo kini sa ₱8,000 binulang kita sa iyang pamilya. Aron makasugakod, una siyang nangutang sa bangko aron ipangpuhunan sa usa ka sari-sari store. Apan nalugi kini sa pag-igo sa El Niño tungod wala usay kapasidad nga mopalit ug magbayad ang mga mag-uuma sa iyang gamayng tindahan.
“Tungod sa kakulang sa badyet para sa mga panginahanglan, dili pa apil ang pangbayad sa utang, kinahanglang mangutang utro aron adunay ibayad sa unang utang ug panggasto sa inadlaw-adlaw,” dugang niya.
Ingon niini usab ang kasinatian sa mag-uuma sa mais nga si Alice nga taga-Alcala sa Cagayan. Wala pay usa ka ektarya ang ginatikad sa iyang pamilya maong kulang kaayo ang ilang kita. Adunay ₱80,800 siyang utang sa trader, educational assistance sa anak nga nag-eskwela, ug sa duha ka microlending. Mikabat og ₱23,000 ang binulan nga gasto sa pamilya. Bug-at alang kay Alice kung unsaon niya kini mabayaran sa gamay kaayong ₱6,000 kita kada bulan.
Si Niña taga-Amulung ug nalubong usab sa utang bisan og sa usa ka usurero lang siya nangutang. Anaa lamang sa ₱6,800 ang iyang utang apan dili niya kayang inaton ang ₱11,000 nga binulan niyang kita aron kini mabayran. Kulang kaayo kini sa binulang gasto sa iyang pamilya nga mikabat og ₱25,000.
Gatusan ka mga mag-uuma ang nagapangutang aron suportahan ang inadlaw-adlaw nilang panginahanglan. Mamahimong moabot sa upat ka institusyon ang dungan-dungan nilang utangan aron makabayad sa una nilang mga utang. Sa Cagayan Valley, unum ang dagkung institusyong microfinance ug lending: ang ASA Foundation, Center for Agriculture and Rural Development (CARD) Inc., KMBI-KASAPI Micro-finance, Kaagapay, Life Bank Micro-finance ug ASKI. Dugang dinhi ang nagkaylap nga gagmayng tigpautang sa mga prubinsya. Pananglitan sa Isabela nga adunay 32 ka institusyong microlending. Anaa sa 15%-22% ang kasagarang interes nga ilang ginapahamtang, na ginabayaran sulod sa 20-23 ka semana.
Kabahin ang mga institusyong microlending sa imprastruktura sa usura sa kabanikanhan. Nagatunhay kini dungan sa tradisyunal nga usura nga ginapadagan sa mga agalong yutaan ug komersyante. Gipahimuslan nila ang mga mag-uuma sa porma sa taas kaayong interes ug malinglahong mga kundisyon sa pautang. Sagad nga mosangpot sa pagkaremata sa ilang mga yuta o kabtangan, sa panahong madelatar sila sa pagbayad.
Sa datos sa estado niadtong 2022, nag-opereyt ang mga institusyong microlending sa 4,265 ka barangay sa tibuok nasud. Bisan og relatibong mas sigpit ang langkub, lapad pa gihapon ang epekto niining pagkalugi ug kadaut. Nagpabiling mga tradisyunal nga usurero ang ginautangan sa kabanikanhan. Aduna silay pautang sa 47.6% o 20,020 sa 42,020 ka barangay sa tibuok nasud.
Nakapailalum ang microlending sa mas malukpanong programang microfinance nga gideklarang “mayor nga programa aron batukan ang kalisud” niadtong 2000. Giduso kini nag-una sa mga imperyalistang institusyon sama sa World Bank ug Asian Development Bank nga nagbubu og milyun-milyong dolyar nga ginapautang pinaagi sa mga “development partner” niini. Ang CARD Inc, pananglitan, midawat og ₱4 bilyong pondo gikan sa ADB niadtong 2022 aron labaw pang “palapdon” ang programa sa pautang sa kabus nga mag-uuma.
Niadtong 2018, kapin $3.5 bilyon ang gipautang sa microlending sa mga bangko, kooperatiba, ug institusyon alang sa 5.7 milyong mga nagapangutang. Nobenta porsyento sa mga gapangutang mga babaye, kung asa 2/3 kanila anaa sa kabanikanhan. Pag-abot sa 2022, nagkantidad na og $7.3 bilyon ang industriya sa usura. Gibanabanang labaw pang mokaylap ang microlending sa pagkaylap sa mga digital (o pinaagi sa internet) nga pamaagi sa pagpautang.
Sa katapusan, nagsilbing dugang nga paantus ang microlending nga naglansang sa mayorya sa mag-uuma sa nagbalik-balik nga siklo sa pagkalugi ug kalisud. Mikaylap kini tungod sa kawalay subsidyo ug serbisyo sa reaksyunaryong gubyerno sa agrikultura ug tinuyong pagbahog sa mga mag-uuma ngadto sa mga hakog nga usurero ug imperyalistang institusyon.