Hadton Abril 2, iginpahayag ni Donald Trump, presidente han US, an 10% nga taripa ha ngatanan nga mga import han US, nga magigin epektibo hadton Abril 5. Kalakip dinhi an mas hitaas nga “katugbang nga mga taripa” tikang 11% tubtub 50% ha mga import tikang ha 57 nga nasud. Kalakip dinhi an 17% nga “gin-iban” nga paghitaas ha taripa ha epektos nga tikang ha Pilipinas (haros katunga gin-asembol nga higamit elektroniko ngan semikonduktor).

Nagdurot hin grabe nga karinggal ha kalibutan an dugang nga taripa ni Trump. Ginlalauman ini magsasamok ha pankalibutan nga produksyon ngan magpapahitaas ha gastos ha produksyon. Ha syahan nga adlaw pala han pagpatuman hini, tigda nga binagsak an merkado han sapi ha US. Ginsundan naman ini han tigda nga paghitaas, kahuman suspendihon ni Trump an kamanduan nga dugang nga taripa, labot ha masobra 104% nga igin-imponer ha China.

Diri pangilal-an han kusog kundi desperasyon an ginhihimo nga panmimirit ni Trump gamit an pag-imponer han higtaas nga taripa. Pinakaurhi nga pag-atentar ini han imperyalista nga nasud agud buhaton tikang ha maiha na nga pagkalunay an pankalibutan nga sistema nga kapitalista, baliskaron an estratehiko nga pagluya han kalugaringon hini nga ekonomiya, ngan bawion an dominasyon hadto ha industriya. Deklarado an katuyuanan hini nga protektahan an ekonomiya han US, paraon an alkanse ha negosyuhay, ngan pakusgon an lokal nga pagmanupaktura. An sugad nga proteksyunismo maiha na nga palisiya han US, tikang ha “inshoring,” “Made in America,” ngan an “CHIPS Act” han mga nahiuna nga mga administrasyon nira Obama ngan Biden.

Gin-gagamit liwat ni Trump an mga taripa komo armas ha gerra ha ekonomiya, nga parte han arsenal (koleksyon han armas) han imperyalismo nga US agud ibalik an istatus hini komo nag-uusahan nga pankalibutan nga superpower. Iginpaparayaw hini an kadako han ekonomiya nga Amerikano agud piriton an China ngan iba pa nga imperyalista ngan kapitalista nga nasud nga yumukbo ha iya hegemoniya, ngan an kadam-an nga magluya nga kapitalista nga nasud ngan bagakolonya nga isurender an karikuhan han ira mga nasud ha kontrol ngan paniniyupi han imperyalismo nga US.

Ha butnga han mapintas nga kapitalista nga kumpetisyon, diri la pagpahitaas han taripa an ginhihimo han imperyalismo nga US agud ibalik an dominasyon han mga industriya hini. Iginraysang liwat hini an mga suhol han mga Amerikano nga trabahador ngan ginpupuypoy an ira mga katungod ha pagtrabaho. Ginriringgal hira han dugang nga taripa tungod kay mangangahulugan ini han dugang nga tigda nga paghitaas han gastos ha ira panginabuhi.

Butaray nga ginpapaluya ni Trump an multilateral nga sistema nga derudekada na nga igin-imponer han imperyalismo ha mga bagakolonya ha ngaran han neoliberal nga globalisasyon. Iginbubuksas hini an neoliberal nga susmatanon han “libre nga negosyuhay” nga gin-gamit agud pwersahay nga abrihan an mga ekonomiya ha pandambong han US ngan kaalyado hini nga mga nasud.

Ha atubangan han klaro nga katuyuanan ni Trump, todo gud nga pagyinukbo an baton han niyutiyo nga rehimen Marcos ha dugang nga taripa nga igin-imponer han US. Nagpasalamat pa ini ha US nga igin-imponer hini an relatibo nga “mas himubo nga taripa” tanding ha Vietnam ngan iba pa nga mga nasud, nga ginkit-an hini komo “higayon agud makakayer hin mga langyaw nga pamuhunan.”

Ha luyo han iginpapakita nga antagonismo han US ha ekonomiya han Pilipinas, nababarikaso pa yana hi Marcos ngan an iya mga upisyal, nga makigsabot nga tanggalon an ngatanan nga taripa han mga produkto nga Amerikano nga nasakob ha nasud kabalyo han pag-atras han US ha mga taripa hini ha gintawag nga zero-to-zero tariffs. An sugad nga “kasarabutan ha libre nga negosyuhay” dugang nga maghihigot ha Pilipinas ha ekonomiya han US, ngan magreresulta ha dugang nga pagtambak ngan pagbaha han mga produkto tikang ha US. Pakukusgon hini an pagsarig han nasud ha mga imported nga materyal, han ekonomiya nga nakahigot ha import ngan nakatadong ha eksport.

Ha pag-insister ni Trump ha hegemoniya han US, dugang niya nga ginpapintas an inter-imperyalista nga mga kontradiksyon ngan iginduduso an mga banggaay ha magkalain-lain nga parte han kalibutan. Diri nalalain hi Trump ha mga demagogo (populista nga lider) ha Europe ha mga dekada han 1920 ngan 1930 nga nagpalarab han ultranasyunalismo, komo pangandam hini ha gerra.

Partikular ha Asia, padayon nga gin-gagamit han US an kusog-militar hini, direkta ngan pinaagi han proxy, agud papasuon an gintawag hini nga teatro han gerra ha Indo-Pacific kontra ha China.