Utro nga linandaw an paggamit han assumption of jurisdiction o AJ han Department of Labor and Employment (DOLE) kontra ha pakigbisog han mga trabahador han gamiton ini agud pugngan an namamangpangan nga welga ha Nexperia Philippines hadton Pebrero. Usa ini ha tulo nga AJ nga igin-gawas han sekretaryo han DOLE ha syahan nga kwarter han 2025.

Pinaagi han AJ, igin-gawas han DOLE an “return to work order” (RTWO) agud pwersahon an mga trabahador nga bumalik ha trabaho, ngan kun diri poyde hira tanggalon. Atubangan hini, maisugon nga gintalapas han unyon han mga trabahador ha Nexperia an kamanduan ngan ginlansar an welga nga nag-iha hin tulo kaadlaw (Marso 5-8). Nagkab-ot han mga kadaugan an unyon ha welga nga nagdurot han pagkalugi ha gintatantiya nga ₱1.26 kabilyon han kompaniya.

An AJ, usa nga kontra-trabahador nga palisiya agud ighikaw ha ira an kapas nira nga gamiton an welga komo armas ha pagdepensa han ira mga katungod. Igin-gagawas ini han sekretaryo han DOLE agud igdiri an welga ha tahub han rason nga “importante ha nasyunal nga interes” an usa nga industriya. Nakasurat ha Artikulo 263 han Herrera Law (Labor Code) nga may otoridad an DOLE nga gamiton an mga pulis ngan sundalo agud puypuyon an mga trabahador nga matalapas ha kamanduan.

Kaparte an AJ ha dirudilain nga mga probisyon han Herrera Law nga nag-uulang ha katungod ha pagwelga. Ha naglabay nga 12 katuig (2013-2024), gin-gamit ini han DOLE hin 38 kabeses. Mayoriya hini o 36 igin-gawas kahuman pala magsalawad han notice of strike an mga trabahador, samtang duha igin-gawas ha panahon han aktwal nga welga. Hini liwat nga panahon, may kabug-usan nga ihap nga 2,241 nga notice of strike an iginsalawad, kundi 103 o 4.59% la an ihap han aktwal nga higayon nga nagwelga an mga trabahador. Bunga ini han luun-luon nga burukrasya, ligalidad, ngan butaray nga panmuypoy nga ginkakaatubang han mga unyon ngan trabahador antes makaglansar han welga ngan ipakigbisog an ira kaupayan.

Landaw nga mga kaso han AJ

Ha ilarum han rehimen Estrada, nagpagawas han AJ an DOLE hadton Disyembre 23, 1997 kontra ha nagwewelga nga mga piloto han Airline Pilot Association of the Philippines (ALPAP) han Philippine Airlines tungod ha unfair labor practices. Ha luyo hini, iginlansar han ALPAP an welga hadton Hunyo 5, 1998 ngan nagpagawas han kasuguanan an DOLE duha kaadlaw kataliwan nga bumalik ha trabaho an mga piloto. Tungod ha pagtalapas ngan “iligal nga welga,” gintanggal ha trabaho an masobra 600 nga piloto. Ginpaburan han DOLE an PAL nga pananag-iya ni Lucio Tan. Kadungan liwat ini han tinagdamo nga tanggalay ha iba pa nga trabahador han PAL.

Panahon han rehimen Arroyo han brutal ngan madugo nga iginpatuman an duha nga AJ nga igin-gawas han DOLE kontra ha welga ha United Luisita Workers’ Union ngan Central Azucarera de Tarlac Labor Union ha Hacienda Luisita ha Tarlac hadton 2004. Pinungkay an kamadarahug han estado kontra ha welga han panmusilon han mga pulis ngan sundalo an mga trabahador ha uma ngan ira tagasuporta samtang naghihimo han programa ha Hacienda Luisita hadton Nobyembre 16, 2004. Pito nga welgista ngan tagasuporta an namatay samtang damo an nasamaran.

Panahon naman han rehimen Benigno Aquino han iginpailarum ha AJ hadton Agosto 2010 an plano nga welga han mga trabahador ha Filipinas Palm Oil Industries, Inc (FPII) tungod ha kadelatar han ira collective bargaining agreement (CBA). An FPII, hadto NDC-Guthrie, sosyohay han kompaniya nga Malaysian ngan han bilyonaryo nga Pilipino nga hi Dennis Villareal. An nasering nga kompaniya hadto an may pinakadako nga plantasyon ngan kapas magprodyus han palm oil. Lupgop hini an 8,000 kaektarya nga plantasyon ha Agusan del Sur.

Panahon naman han rehimen Duterte han puypuyon gamit an AJ an welga han Nagkahiusang Mamumuo sa Suyapa Farms ha Davao de Oro hadton Oktubre 2018. Nagdeklara han welga an 900 nga trabahador han Sumifru ha karukayaknon han regularisasyon, himubo nga suhol, kontraktwalisasyon ngan pagdiri nga makignegosasyon para ha CBA. Pira kaadlaw kahuman iglansar an welga, nag-gawas han AJ an DOLE, tungod ha gintatantiya nga ₱38 kamilyon nga pagkalugi han kompaniya.

Atubangan han hul-os nga maka-kapitalisata nga balaud, usa nga dako nga ayat ha mga trabahador nga depensahan an ira katungod nga magwelga, kalakip an paggamit han palisiya nga AJ. An pag-ato dinhi makagpapakusog ha bug-os nga kagiusan trabahador.

Kadungan han atake han AJ, dako liwat an kahibangan nga igindudurot han tikaguti nga ihap han mga unyonisado nga trabahador ha nasud. Ha igin-gawas nga Integrated Survey on Labor and Employment 2021-2022 han Philippine Statistics Authority, 4.5% o 1,626 la ha kabug-usan nga 36,342 nga negosyo nga may 20 o sobra nga trabahador hadton Agosto 2022 an mayda unyon. Hini, 6.5% o sumobra kumulang 350,000 ha kabug-usan nga 5.35 kamilyon nga trabahador la an kaparte han unyon. Ha mga negosyo nga may unyon, 1,444 o 4% la an mayda CBA nga naglulupgop la ha 8.4% han mga trabahador.