Sinasaur ti tatak ti eleksyon iti sidong ti reaksyunaryo nga estado iti Pilipinas. Balbaliw a naipakita daytoy iti napalabas nga eleksyon nu sadinno a nasaknap, sistematiko ken garapalan ti manipulasyon iti resulta ti panagbobotos tapno paboran ti agar-ari nga aso-aso a rehimen Marcos.

Iti sango ti agsusumbangir nga anomalyo ken kinapalpak ti sistema ti panagbilang ti botos ti Commission on Elections ken Miru Systems, saan a mamati ti dakkel a paset ti umili a ti resulta ti eleksyon ket sarming ti pudno a botos da. Manipud idi nangrugi ti dekompyuter a panagbibilang iti Pilipinas, ti sinasaur ket dimmanon iti awan kapada a tukad, nasaknap a “dagdag-bawas” nga awan makakitkita ken makaammo, malaksid iti agar-ari a gunglo ken pribado a gangannaet a kumpanya a nangaramid ti sistema a saan a mailuklukat wenno maipaspasukimat iti publiko.

Nasaknap met ti dadduma pay a langa ti panagsaur iti eleksyon kas ti ginnatangan ti botos, panagaramat ti pondo a pangpubliko (nangruna iti wagas ti panangibunong ti ayuda ti gubyerno), panagranggas ken panangkigtot ken Red-tagging.

Napagtalinaed ti rehimen Marcos ti mayorya a kontrol iti Senado ken Kongreso. Babaen ti kontrol iti Kongreso, sigurado nga ad-adda pay nga iduron ni Marcos ti badyet, dagiti linteg ken programa nga umannurot iti diktar dagiti gangannaet a bangko ken kumpanya, a padagsen ken parigat iti umili. Sigurado a maaramat daytoy a dominasyon iti Kongreso tapno aywanan ti interes ti gunglo ni Marcos.

Todo-todo ti inaramid a pannakibiang ti imperyalismo a US iti eleksyon iti Pilipinas. Palalo nga agdandanag daytoy iti umun-uneg a krisis iti pulitika ti agar-ari a sistema, iti sango ti kumarkaro a susik dagiti gunglo a Marcos ken Duterte. Iti partikular, iti sango ti kumarkaro a krisis iti pagbiagan ken kumarkaro a pungtot ti umili, madandanagan daytoy iti pannakaisina ti aso-aso na a ni Marcos, ken panagpigsa ti gunglo a Duterte, nga ar-aramaten ti karibal na a China tapno agpauneg iti impluwensya iti Pilipinas.

Inusar ti US ti bileg, impluwensya ken silpo dagiti ahente daytoy iti pulitika, negosyo, midya, simbaan ken dadduma pay a sektor tapno patauden ti maysa a “maikatlo a pwersa” a bukbuklen dagiti partido ken pulitiko a mannakigayyem iti US nga agdama a nakalinya iti koalisyon ti Liberal-Akbayan-Pink (LAP). Binukel da dagiti innareglo iti pulitika tapno siguraduen nga umuna dagiti kandidato daytoy iti Senado ken sistema a party-list, tapno ilaban iti gunglo a Duterte iti eleksyon 2028.

Induron ti US ni Marcos nga awiten dagiti kandidato ti LAP iti kinasenador a da Bam Aquino ken Francis Pangilinan. Inaklon mismo ti tagapagsarita ti partido ni Marcos a sipipinget nga induron da ti kandidatura ti dua. Kagiddan daytoy, nakipag-areglo ti mabigbig a personahe ti LAP a ni Leni Robredo iti Iglesia ni Cristo tapno awiten ni Aquino, kasukat ti panangiyendorso na ken Rodante Marcoleta, mabigbig nga aso a pang-atake ni Duterte, nangruna kontra iti ABS-CBN idi 2020. Palalo a “nasorpresa” ti amin a naala ti dua ti maikadwa ken maikalima a pwesto (manipud iti ranggo a 13 agpababa kadagiti sarbey). Nagsasallapid ti dila ti gunglo a Marcos ken LAP ken dagiti tagasuporta daytoy iti akademya, masmidya ken simbaan iti panangipalawag iti daytoy a “sorpresa,” iti gandat a bukbokan ti nalamiis a danum ti tignay kontra iti sinasaur ken narugit a pulitika.

Kas iti napalabas nga eleksyon, induron ti imperyalismo a US ti todo-larga a kampanya ti rehimen Marcos laban kadagiti patriyotiko ken progresibo a grupo a kumandidato iti senado ken party-list. Inaramat daytoy ti NTF-Elcac, militar ken pulis ken sibubukel a rekurso ti estado iti nasaknap a Red-tagging, pammutbuteng, panangipila ti pinarbo a kaso, panagaresto ken pammapatay. Tapno ikalintegan ti pangpulitika a panagikuspil, inusar ni Marcos ti pasista a rason a dagitoy a grupo ket mangbukbukel ti “insurhensya a naglemmeng iti eleksyon,” iti gandat a serraan ti amin a tay-ak para iti demokratiko a panagiyebkas.

Kas kadagiti napalabas a tawen, isuda ket pinuntirya ti sistematiko a panagkissay ti botos dagiti progresibo a party-list babaen ti dekompyuter a sistema ti panagbilang. Supsuportaran ti US ken aso-aso a rehimen Marcos dagiti maka-US a grupo a repormista kas ti Akbayan a manangallilaw nga iladladawan da a “Kannigid” tapno iyaw-awan ti umili manipud iti dana ti pudno a patriyotiko ken demokratiko a panagbalbaliw. Gagem daytoy nga apputen ti ngiwat ti amin nga agsarsarita laban iti kumarkaro nga interbensyon militar ti US iti Pilipinas ken panangusar ti pagilyan kas dakkel a base militar tapno agistasyon ti rinibo a tropa nga Amerikano ken agiyimbak kadagiti armas kagiddan ti panagsagana daytoy ti gera laban iti China.

Iti laksid daytoy, naaramid dagitoy a grupo a makaisayangkat ti nasaknap a kampanya iti intero a pagilyan. Nalawag nga inawit da ti programa tapno iyabante ti nailyan ken demokratiko a tarigagay ti umili ken dagiti panawagan para iti makabiag a sweldo, trabaho, nababa a presyo ti taraon ken langis ken dadduma pay a madagdagus a panawagan ken kasapulan dagiti mangmangged, mannalon ken dadduma pay a nakurapay ken maidadanes a sektor ti kagimongan a Pilipino. Iti pannakipaset da iti eleksyon, naaramid da a kariten, ibunannag ken babalawen ti panagturay dagiti burukrata kapitalista, burges komprador ken apo’t daga.

Balbaliw nga inpakita ti napalabas nga eleksyon iti pagilyan nga awan ti pudno a demokrasya iti Pilipinas. Maar-arkusan laeng ti reaksyunaryo a gubyerno ti arwat ti demokratiko a balubal iti pulitika, a ti laeng pudno a makaay-ayam ket dagiti partido ken kandidato nga addaan aglaplapusanan a kwarta a panggatang iti turay.

Isursuro ti pakasaritaan a kasapulan ti rebolusyonaryo a dangadang tapno magun-od ti pudno a panagbalbaliw a tartarigagayan ti umili a Pilipino. Panggep ti rebolusyon nga agawen ti bileg iti pulitika manipud kadagiti agar-ari a dasig tapno maitakder ti maysa a pudno a demokratiko a gubyerno a mangibagi iti interes ti umili. Kasapulan a tenglen dagiti maidadanes a dasig ti estado poder tapno ipatungpal dagiti panagbalbaliw iti ekonomya ken sistema ti kagimongan pabor iti umili.

Maaramid laeng daytoy a panagbalbaliw babaen ti rebolusyonaryo nga armado a dangadang, kas kangrunaan a langa ti dangadang, kagiddan ti dadduma pay a langa ti panaglaban. Babaen ti panangiyabante ti New People’s Army (NPA) iti naunday a gubat ti umili tapno paset-paset a rebbeken ti pigsa ti kabusor, tukad-tukad nga itaktakder ti NPA ken masa ti baro a demokratiko a gubyerno ken baro a sistema ti kagimongan, nu sadinno a ti masa ti agnumar iti kinabaknang a parpartuaten da.

Agpingpinget ti umili a Pilipino ken dagiti rebolusyonaryo a pwersa da iti dana ti armado a dangadang a determinado nga umabante ken gun-oden ti balligi iti masakbayan. Awan ti makalapped iti panagtungpal da iti istorikal a rebbengen a gun-oden ti nailyan a wayawaya ken pudno a demokrasya.