Pribatisasyon sa CBK Hydroelectric Plant, gikundena
Hugot nga gimakmak ni Atty. Carlos Zarate, kanhi representante sa Bayan Muna, ang plano sa rehimen US-Marcos nga himuong pribado ang Caliraya-Botocan-Kalayaan (CBK) complex. Matud niya, magresulta lamang kini sa mas mahal nga singil sa kuryente nga dugang nga paantus sa katawhang nagsalig sa serbisyo.
“Ang gubyerno dapat adunay kontrol sa mga nag-unang serbisyo sama sa kuryente. Imbis nga ibaligya ang CBK, angay kini himuong modelo sa renewable energy aron mapakunhod ang singil sa kuryente para sa tanan,” dugang pa ni Zarate.
Nakatakda ang pribatisasyon sa CBK complex sa katapusan sa Hunyo karong tuiga. Sumala sa Department of Finance (DOF), posibleng makaginansya ang gubyerno og ₱50 bilyon ($897.99 milyon) hangtud ₱100 bilyon gikan sa pagsapribado sa pasilidad.
Ang 728 megawatt (MW) nga CBK hydropower complex mao ang nag-inusarang nagaandar nga hydroelectric facility nga pagpanag-iya sa Pilipinas. Kini usab ang labing karaang hydropower plant sa nasud.
Gilangkuban ang CBK complex sa Botocan hydro electric power plant (HEPP) nga gitukod niadtong 1939 nga adunay kapasidad nga 20.8 MW, sa Caliraya HEPP nga gitukod niadtong 1942 nga adunay kapasidad nga 22MW, ug sa Kalayaan pump storage power plant nga gitukod niadtong 1983. Nahimutang ang mga planta sa mga barangay sa Kalayaan, Lumban ug Majayjay sa Laguna.
Ang complex unang gipauswag ubos sa National Power Corporation (NAPOCOR). Niadtong Pebrero 7, 2001, upisyal nga gidumalahan sa CBK Power Company Limited ang CBK complex ubos sa Built-Rehabilitate-Operate-Transfer scheme sa gubyerno sa Pilipinas pinaagi sa NAPOCOR nga matapos pagkahuman sa 25 ka tuig.
Niadtong Abril 2005, nakuha gikan sa orihinal nga tag-iya ang CBK BROT Agreement sa duha ka Japanese nga kumpanya—ang Electric Power Development Co., Ltd (J-Power) ug Sumitomo Corporation. Mahuman ang kontrata niini sa Pebrero 2026.
Ang CBK complex usa sa tulo ka dagkung planta sa kuryente nga nagpabilin nga gipanag-iyahan sa gubyerno. Gipailalum kini sa Power Sector Assets and Liabilities Management Corporation (PSALM) alang sa pribatisasyon sa mga pasilidad. Ang duha pa nga nakatakdang ibaligya mao ang 932MW Agus-Pulangui hydropower complex sa Mindanao grid; ug ang 210MW Mindanao coal plant.