Nainget a binabalaw ni Atty. Carlos Zarate, dati a mangibagi ti Bayan Muna, ti plano ti rehimen US-Marcos nga isapribado ti Caliraya-Botocan-Kalayaan (CBK) complex. Kunana, mangitunda laeng daytoy ti ad-adda a panagngina ti singir ti kuryente a nayon a padagsen iti umili a nakasanggir iti serbisyo.

“Ti gubyerno ti rumbeng nga agkontrol kadagiti kangrunaan a serbisyo kas ti kuryente. Imbes nga ilako ti CBK, nasken nga aramiden daytoy a modelo ti renewable energy a mangpababa ti singir ti kuryente para iti amin,” nayon ni Zarate.

Naituding ti pribatisasyon ti CBK complex iti ngudo ti Hunyo tatta a tawen. Segun iti Department of Finance (DOF), mabalin a kumita ti gubyerno ti ₱50 bilyon ($897.99 milyon) agingga ₱100 bilyon manipud iti panangisapribado iti pasilidad.

Ti 728 megawatt (MW) Caliraya-Botocan-Kalayaan hydropower complex ti kaykaysuna nga agan-andar a hydroelectric facility a sanikua ti Pilipinas. Daytoy met ti kadaanan a hydropower plant iti pagilyan.

Ti CBK complex ket bukbuklen ti Botocan hydro electric power plant (HEPP) a naitakder idi 1939 nga addaan 20.8 MW a kapasidad, ti Caliraya HEPP a naitakder idi 1942 nga addaan kapasidad a 22 MW, ken ti Kalayaan pump storage power plant a naitakder idi 1983. Nakatakder dagiti planta kadagiti barangay iti Kalayaan, Lumban ken Majayjay idiay Laguna.

Ti complex ket umuna a napadur-as iti sidong ti National Power Corporation (NAPOCOR). Idi Pebrero 7, 2001, upisyal nga inwardas ti CBK Power Company Limited ti CBK complex iti sidong ti Built-Rehabilitate-Operate-Transfer scheme ti gubyerno ti Pilipinas babaen ti NAPOCOR nga agleppas kalpasan ti 25 taon.

Idi Abril 2005, naala manipud iti orihinal nga agtagikua ti CBK BROT Agreement ti dua a Japanese a kumpanya—ti Electric Power Development Co., Ltd (J-Power) ken Sumitomo Corporation. Malpas ti kontrata daytoy inton Pebrero 2026.

Ti CBK complex ket maysa iti tallo a nabatbati a dakkel a planta ti kuryente a tagikua ti gubyerno. Naipasidong dagitoy iti Power Sector Assets and Liabilities Management Corporation (PSALM) para iti pribatisasyon dagiti pasilidad. Ti dua pay a naituding a mailako metten ket ti 932MW Agus-Pulangui hydropower complex iti Mindanao grid; ken ti 210MW Mindanao coal plant.