Kontrol sa US sa militar ug mga hisgutanang seguridad sa Pilipinas, mas gipahugot
Niadtong Hunyo 12, gidumdum sa lain-laing makabayang grupo ang ika-127 ka tuig sa pekeng kagawasan sa nasud pinaagi sa protesta atubangan sa embahada sa US sa Manila. Gikundena nila ang nagkakusog nga pagpanghilabot ug interbensyong militar sa US sa Pilipinas ug ang kriminal nga papel sa US sa henosidyo sa Palestine.
Gikundena nila ang padayon nga pagpalapad sa mga base militar sa US, ang nagkadaghang mga armas nga gitipig niini ug ang ginalunsad nga mga war games sa Pilipinas. Nasayud sila nga gigamit sa papet nga rehimeng US-Marcos ang panagbangi sa dagat tali sa Pilipinas ug China aron ipangatarungan ang pagpangandam sa gubat gamit ang nasud isip natad sa gubat.
Sa unang tunga lang sa tuig, tulo ka dagkung war games ang sunod-sunod nga gilunsad sa US, sa wala pa ug human sa dakung Balikatan. Misalmot dinhi ang liboan ka tropang Amerikano, dala ang gatusan ka mga sakyanan ug armas nga gibutang sa lain-laing bahin sa nasud. Lakip sa mga gigamit sa war games ang Typhon Mid-Range Capability missile system, Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) ug Marine Air Defense Integrated System (MADIS). Bag-ohay lang, gianunsyo sa US ang pagbutang og dugang Typhon missile system sa nasud.
Usa sa mga war games mao ang Salaknib Phase 2 nga gipahigayon sa Nueva Ecija, Cagayan ug Batanes hangtud Hunyo 20. Sama niadtong 2024, gipangulohan kini sa Joint Pacific Multinational Readiness Center-Exportable (JPMRC-X) sa US alang sa “realistikong pag-ensayo” sa mga kusog sa US, Pilipinas ug uban pa batok sa “hulga sa seguridad sa Indo-Pacific,” nga walay laing gipunting kundili ang China. Dungan sa Salaknib 2 ang Kamandag sa Luzon ug Kasangga sa Pilipinas ug Australia sa Mindanao.
Talagsaon ang pagpakaitoy sa rehimeng Marcos sa kadaghan sa mga kasabutang militar nga gisulod niini ug sa pasistang Armed Forces of the Philippines (AFP) uban sa mga alyado sa imperyalistang US.
Sa gambalay sa Indo Pacific Strategy sa US, nakigsabot si Marcos niadtong 2023 aron padaghanon ang mga base militar sa US sa nasud ubos sa EDCA. Nagpailalum siya ug ang AFP sa Bilateral Defense Guidelines ug gipormalisa ang pagpaambit sa US sa sensitibong datos paniktik bahin sa nasudnong seguridad pinaagi sa gipirmahang Military Intelligence Sharing Agreement niadtong 2024.
Dili moubos sa lima pa ka mga kasabutan militar sa mga alyado sa US ang gipirmahan ug pagapirmahan sa rehimen gikan 2022 hangtud 2025. Sa mga kasabutan, gihatagan ni Ferdinand Marcos Jr og “unli access” (walay limitasyon nga paggamit) ang mga langyawng tropa sa mga rekurso, yuta, kahanginan ug kadagatan sa Pilipinas. Gitugutan usab niya ang mga tropang Japanese, New Zealander, Canadian ug French, ug uban pang imbitado sa US nga magdaghan sa Pilipinas nga halos walay tulubagon sa lokal nga mga lagda ug balaod.
Usa sa mga kasabutan mao ang Japan-Philippines Reciprocal Access Agreement (RAA) nga giaprubahan sa parlamento sa Japan niadtong Hunyo 6. Una kining gipirmahan sa mga representante sa duha ka nasud niadtong miaging tuig ug giratipikahan sa Senado sa Pilipinas niadtong Disyembre 2024. Sa Japan ug Pilipinas, hugot nga gisupak sa katawhan ang maong kasabutan nga ilang giingong nagsilbi lamang sa heopolitikal nga mga ambisyon sa Japan ug US.
Niadtong Abril, sunod-sunod nga gipirmahan sa rehimeng Marcos ang Defense Cooperation Agreement uban sa Germany ug ang Status of Visiting Forces Agreement (SOVFA) uban sa New Zealand. Ang una para makabaligya ang Germany og mga armas sa Pilipinas nga adunay pag-uyon sa US, samtang ang ikaduha para tugutan ang mga tropa sa New Zealand nga mosulod-gawas sa nasud aron mosalmot sa mga war games ug combat operations nga gipangulohan sa US. Duha pa ka SOVFA, sa Canada ug France, nga pareho ang katuyoan, ang nakatakdang pirmahan ni Marcos karong tuiga. Dugang pa kini sa SOVFA nga gipirmahan sa Pilipinas ug Australia niadtong 2007.
Pinaagi sa mga kasabutan, gipasagdan ni Marcos ang tanang mga kakunsaba sa US nga yatakan ang soberanya sa Pilipinas ug gamiton ang nasud ug mga Pilipino nga daw mga piyesa sa dula sa pakigbugno niini sa China. Daku kining sayop tungod kay labaw niining gihimulag ang Pilipinas sa mga silingang nasud ug nagpasamot sa kagubot sa Asia.