Editoryal

Agpinget iti pananglaban iti parigat, pasista ken aso-aso a rehimen Marcos

, ,

Iti panagleppas ti bulan, tumakder ni Ferdinand Marcos Jr iti sango ti Kongreso tapno balbaliw a pusipusen ti ulo ti umili seknan kadagiti “naaramid na” iti napalabas a tallo a tawen. Nakaat-atiddog ti lublubiden na nga inuulbod ngem saan na a makaluban ti awan-patengga a panangparigat na iti umili kabayatan ti panagari na. Awan sarday ti panagsuwek ti tukad ti panagbiag ti mayorya ti umili. Awan kapada ti korapsyon ti pamilya a Marcos. Bulag a sursurotenna ti diktar ti amo na nga imperyalista a US. Kumarkaro ti pangpulitika a panangikuspil iti umili a tumaktakder ken lumablaban.

Ad-adda a panagsagaba ti kadawyan nga umili ti ituntunda ni Marcos. Bakbaklayen latta ti umili ti nangato a presyo ti bagas, a saan a makaluban ti pammarang na. Kakunsabos ni Marcos dagiti kumpanya iti langis iti panagtayok ti presyo ti diesel ken gasolina. Iti laksid ti nasaknap a panawagan, linapdan ti Malacañang ti gakat a ₱200 a nayon iti inaldawan a sweldo dagiti mangmangged, ketdi, nayon pay a buwis ti naipataw iti abaga ti umili. Agsusumbangir ti panagikkat iti trabaho, nasaknap ti disempleyo, ginasut a ribo ti mapwerpwersa a mangged iti sabali a pagilyan, bayat a ginasut a ribo a nakurapay ti mapatpatalaw iti pagtaengan da ken maag-agawan ti daga, pagkalapan ken dagiti pagtataudan ti pagbiagan da.

Ipatpatungpal ni Marcos dagiti patakaran ken programa nga ad-adda a mangbusbussog kadagiti gangannaet a dadakkel a kapitalista, ken dagiti kakunsabos na a dadakkel a burges kumprador, apo’t daga ken burukrata kapitalista. Agsusumbangir ti panagutang na a saan met a pakpakinabangan ti umili, nu di ket mapmapan laeng kadagiti pagpasindayaw a proyekto a pang-imprastruktura a pagal-alaan ti kikbak na ken dagiti korap nga upisyal na. Ginasut a bilyon a piso a tinakaw a kinabaknang dagiti Marcos ti naisubli iti kontrol da, bayat a ginasut a bilyon a piso ti makamkamkam babaen ti Maharlika Investment Fund ken dagiti confidential ken intelligence funds ni Marcos, ken mawalwaldas iti aglablabes a gastos iti militar, a mangkiskissay ti kasapulan la unay a serbisyo a panggimong.

Kas kadagiti napalabas a rehimen, pabpaboran ni Marcos ti dadakkel a gangannaet ken lokal a kapitalista tapno agakup da ti kadakkelan a ganansya. Ilanlansa ni Marcos ti sweldo dagiti mangmangged bayat a kalkaltasan na ti buwis dagiti kapitalista. Winayaan na ti gangannaet a panagtagikua iti daga iti Pilipinas (iti linged ti linteg a mangipalpalubos iti 99 a tawen a “panag-abang”), ken ik-ikkaten na dagiti regulasyon iti law-ang tapno awan lapped a gamgamen ken dadaelen ti natural a kinabaknang ti pagilyan.

Ik-ikkan isuda ni Marcos ti armado a proteksyon ti militar ken pulis, a maar-aramat iti panangipawil iti umili a mangsalsalaknib iti daga ken pagbiagan da. Iti kasyudadan, punpuntiryaen dagiti pasista a gamat ti reaksyunaryo nga estado dagiti mangmangged nga agun-unyon ken tumaktakder tapno ilaban dagiti kadawatan da a nayon a sweldo. Ar-aramaten ni Marcos ti NTF-Elcac ken ti “Anti-Terrorism Law” iti panangpawil kadagiti karbengan dagiti mangmangged, mala-mangmangged, kabataan-estudyante, mangngalap, babbai ken dadduma pay a demokratiko a sektor tapno lapdan isuda nga agorganisa ken makipaset iti tignay para iti panagbalbaliw ti gimong.

Iti kaaw-awayan, sipaparang ti terorismo ti estado iti panangipataw ti linteg militar kadagiti barangay ken komunidad, nga ibagbaga ti NTF-Elcac a sumupsuporta iti armado a rebolusyonaryo a tignay. Agsusumbangir ti ekstrahudisyal a pammapatay, pammutbuteng, pananghalughog kadagiti kabalbalayan, iligal a panag-aresto, “panagpasurender,” awan turturong na a panagpappaputok ti paltog, panagkanyon ken panagitennag ti bomba kadagiti taltalon ken banbantay nga asideg kadagiti komunidad. Ubbing man wenno natataengan, awan ti pilpilyen a biktima ti brutalidad dagiti pasista a tauhan ni Marcos. Karungsotan ti panagikuspil ti rehimen Marcos kadagiti nasulinek a baryo ken sityo dagiti mannalon ken katutubo nga umili, nga ag-agawan ti daga dagiti gangannaet a kumpanya iti panagminas, dagiti plantasyon, proyekto a pang-enerhiya ken eko-turismo.

Ar-aramaten ni Marcos ti karatula ti “kapya” tapno kaluban ti gera ti panangpawil daytoy iti patriyotiko ken demokratiko a tignay ti umili a Pilipino. Daytoy ti tarigagay dagiti imperyalista ken agar-ari a dasig a “kapya” a naapput ti ngiwat dagiti maidadanes ken magungundawayan. Daytoy ket saan a nainkalintegan ken pangmabayagan a kapya a tarigagay ti umili, a magun-od laeng babaen ti panangsungbat kadagiti basaran a kadawatan da para iti libre a pannakaiwaras ti daga, nailyan nga industriyalisasyon, pudno a wayawaya ken demokrasya.

Iti duron ti amo na nga imperyalista, inmandar ni Marcos a pairtengen ti gera tapno kano dupraken ti New People’s Army. Todo-todo ti pannakikumplot ni Marcos ken ti AFP iti pwersa a militar ti US iti panangipwesto daytoy kadagiti tropa, lugan ken armas militar iti Pilipinas ken iti panangisayangkat ti agsasaruno a panagsanay iti gera a mangpunpuntirya iti China. Imbes a wayaan ti natalinaay a dayalogo iti China, ad-adda a pabpabaraen ti rehimen Marcos ti armado a tensyon iti South China Sea.

Awan ti manamnama ti umili a Pilipino iti parigat, pasista ken aso-aso a rehimen Marcos. Bayat a nakatugaw ni Marcos iti Malacañang, aramaten na ti poder na tapno ad-adda pay a gamruden ti kinabaknang ti pagilyan, paatiddogen ti turay na ken makidinnuron kadagiti karibal na iti pulitika. Awan sabali a pagkamangan ti umili nu saan a tumakder ken lumaban iti rehimen US-Marcos.

Kasapulan a palawaen ken patibkeren ti umili ti organisado a pigsa da. Iti kasyudadan, nasken nga ipan amin a pigsa a pagkaykaysaen dagiti mangmangged, mala-mangmangged ken dagiti kabataan-estudyante kas pagbatayan ti pigsa, kasta met dagiti dadduma pay demokratiko a sektor. Rumbeng a paregtaen dagiti demokratiko ken anti-imperyalista a dangadang ti masa kadagiti pabrika, komunidad ken pagadalan.

Iti kaaw-awayan, kasapulan a papigsaen ken palawaen ti hukbo ti umili ken dagiti sangay ken komite ti seksyon ti Partido tapno sipipinget a buklen wenno balbaliw nga itakder dagiti timpuyog ti mannalon tapno agdepensa laban iti pasismo ken tapno iyabante dagiti dangadang laban kadagiti pyudal ken malapyudal a panaggundaway ken papigsaen ti pukkaw para iti pudno a reporma iti daga. Nasken a paregtaen ti panangisayangkat kadagiti taktikal nga opensiba ken espesyal nga operasyon tapno dusaen ti napeklan a pasista ken tungpalen ti dawdawaten ti umili a hustisya.

Awan sabali a maiparbeng a sungbat ti umili a Pilipino nu saan a ti panangparegta ti tignay masa ken armado a dangadang tapno labanan ti panangidadanes ken panagikuspil ti rehimen US-Marcos. Iti awan pannakauma a panagpinget iti dana ti panaglaban, sigurado a mapagsungbat ni Marcos ken sangwen na ti panaghusga ti intero nga umili.

Agpinget iti pananglaban iti parigat, pasista ken aso-aso a rehimen Marcos