Pinirmaan idi Hunyo 26 ti rehimen Marcos ken ti US Trade and Development Agency (USTDA) ti katulagan para iti panagpautang ti gubyerno a US ti $3.8 milyon para iti pakauna a panagsukisok ken panagadal iti proyekto a Subic-Clark-Manila-Batangas (SCMB) Railway. Panggep ti proyekto nga agiyaplag ti sistema ti riles para iti transportasyon dagiti tagilako tapno kissayan kano ti panagseseksek iti sangladan ti Manila.

Iti kaatiddog a 250 kilometro, pagsisilpoen ti SCMB Railway ti Subic ken Clark, agtarus iti National Capital Region agingga iti sangladan ti Batangas. Basar iti plano ti USTDA, mangrugi inton 2027-2028 ti konstruksyon ti paset ti Subic-Clark, ken inton 2028-2029 ti konstruksyon ti paset ti Clark-Manila-Batangas. Target daytoy a rugyan ti operasyon ti riles iti masapa a paset ti 2030. Mapatta-patta a dumanon ti $3.2 bilyon ti gatad ti intero proyekto.

Umuna nga indyaya ti rehimen Duterte ti proyekto a riles iti nagbaetan ti Subic ken Clark iti gubyerno ti China idi 2016. Nagkari ti China idi 2018 a pondoan daytoy ngem inbabawi na idi 2022. Iti panagtugaw ti rehimen Marcos iti poder, riniing ken pinaatiddog da daytoy agingga Batangas iti sugsog ti US.

Naipasidong daytoy a proyekto iti naawagan a Luzon Economic Corridor (LEC), maysa a trilateral a programa iti nagbabaetan ti US, Pilipinas ken Japan nga addaan panggep a papardasen ti panagitambak ti kapital, tauhan ken ramit da iti langa dagiti proyekto nga imprastruktura iti renewable energy, sangladan, eropwerto, rangtay ken dalan. Ti LEC ti umuna a proyekto ti Partnership for Global Infrastructure and Investment ti US ken kangrunaan a paset ti estratehiya daytoy iti Indo-Pacific laban iti China, partikular kontra iti Belt and Road Initiative daytoy.

Malaksid iti SCMB Railway, naipasidong met iti LEC ti 27 a dadduma pay a proyekto nga imprasktrukura kabilang ti panagpalawa ti Clark International Airport, Bataan-Cavite Interlink Bridge, Subic Bay (Redondo-Ilanin) Bridge, Central Luzon Link Expressway, North Luzon East Expressway, Laguna Lakeshore Road Network Development, Kalaanan Irrigation Project, North-South Commuter Railway, New Clark City Extension Railway ken Southern Batangas Airport.

Ti SCMB Railway ken dadduma pay nga imprastruktura ket maitakder tapno aramaten dagiti gangannaet a kumpanya, kas kadagiti kumpanya nga Amerikano iti panagmanupaktura ken baterya a kayat na nga agnumar iti nababaknang a rekurso ti nickel, cobalt, copper ken bauxite ti Pilipinas.

Target ti US, kadwa na ti Japan ken dagiti pagilyan ti NATO nga agitambak ti agingga $100 bilyon a kapital iti sumaruno a 10 tawen. Kaadwan ti daytoy a pondo ket aglanga nga utang ken pribado a kapital, a maisalbar babaen ti panagbuwis ken awan ti direkta a silpo na iti lokal nga ekonomya.

Kagiddan kadagiti panggep daytoy iti ekonomya, ti SCMB Railway ken dadduma pay a proyekto iti sidong ti LEC ket addaan nalawag a panggep a pangmilitar ken heyopulitikal. Pagsisilpoen ti SCMB Railway ken ti network dagiti rangtay ken dalan dagiti dadakkel nga “EDCA site” wenno dagiti base militar ti US iti Luzon, ken pasayuden na ti panagiyakar-akar kadagiti armas, tropa ken militar a lugan kadagitoy. Pasayuden na met ti transportasyon ti militar iti dadduma pay a paset ti Luzon. Kabayatanna, ti panangpalapad iti eropwerto iti Clark ket agserbi kadagiti eroplano a panggubat ti US, a tatta ket addaanen ti nalalawa a hangar ken paradaan iti kaabay na a Basa International Airport.

Nalawlawag ti panggep a militar ti LEC iti anunsyo itay nabiit ti Kongreso ti US a plano a panagitader ti pabrika ti bala iti uneg ti Subic. Sakbay daytoy, nagabangen ti dakkel a bodega ti US iti Subic tapno ipwesto ti ramit-militar a kampay idi ket paset ti panagsagana kadagiti didigra.

Labes iti Pilipinas, ti LEC ket paset iti nalawlawa nga estratehiya ti US tapno lapdan ti lumawlawa nga impluwensya ti China iti Southeast Asia. Numanpay agtaltalinaed a dominate ti panagpuonan ti US iti rehiyon, adu a pagilyan ditoy ti pumabpabor iti panagpuonan ti China para iti dadakkel a proyekto iti imprastruktura, panagmanupaktura ken panagminas, iti kasta ket saan nga agrikrikep kadagiti heyopulitikal a panggep daytoy. Saan a kas ti Pilipinas, lumikliklik dagiti pagilyan iti ASEAN a maigalut iti ekslusibo nga alyansa a militar iti US.