Ginpirmahan hadton Hunyo 26 han rehimen Marcos ngan han US Trade and Development Agency (USTDA), an kasarabutan para ha pagpapautang han gubyerno han US hin $3.8 kamilyon para ha patikang nga pangaliskay ngan pag-aram ha proyekto nga Subic-Clark-Manila-Batangas (SCMB) Railway. Katuyuanan han proyekto nga magplastar han sistema han riles para ha transportasyon han mga epektos para ibanan kuno an pagsuruot ha duongan han Manila.

Ha kahilab-on nga 250 kilometro, igsusumpay han SCMB Railway an Subic ngan Clark, tahos ha National Capital Region tubtub ha duongan han Batangas. Basar ha plano han USTDA, magtitikang ha 2027-2028 an konstruksyon han parte han Subic-Clark, ngan ha 2028-2029 an konstruksyon han parte han Clark-Manila-Batangas. Target hini nga tikangan an operasyon han riles ha temprano nga parte han 2030. Gintatantiya nga aabuton hin $3.2 kabilyon an balor han bug-os nga proyekto.

Syahan nga igintanyag han rehimen Duterte an proyekto nga riles giutan han Subic ngan Clark ha gubyerno han China hadton 2016. Nagsaad an China hadton 2018 nga popondohan ini kundi ginbawi ini hadton 2022. Ha paglingkod han rehimen Marcos ha poder, utro hini nga ginbuhi ngan ginpahilaba tubtub Batangas ha sulsol han US.

Iginpailarum ini nga proyekto ha gin-ngaranan nga Luzon Economic Corridor (LEC), usa nga trilateral nga programa giutan han US, Pilipinas, ngan Japan nga nagtutumuyo nga padagmiton an pagtatambak han ira kapital, tawuhan ngan higamit ha porma han mga proyekto nga pan-imprastruktura ha renewable energy, duongan, erport, tulay ngan kalsada. An LEC an syahan nga proyekto han Partnership for Global Infrastruc-ture and Investment han US ngan yawe nga parte han estratehiya hini ha Indo-Pacific kontra ha China, partikular kontra ha Belt and Road Initiative hini.

Labot ha SCMB Railway, iginpailarum liwat ha LEC an 27 nga iba pa nga proyekto nga imprasktrukura kalakip an pagpapahiluag han Clark International Airport, Bataan-Cavite Interlink Bridge, Subic Bay (Redondo-Ilanin) Bridge, Central Luzon Link Expressway, North Luzon East Expressway, Laguna Lakeshore Road Network Development, Kalaanan Irrigation Project, North-South Commuter Railway, New Clark City Extension Railway ngan Southern Batangas Airport.

Titindugon an SCMB Railway ngan iba pa nga imprastruktura para ha gamit han mga langyaw nga kompaniya, sugad han mga kompaniya nga Amerikano ha pagmamanupaktura ngan baterya nga karuyag magpulos ha riko nga rekurso han nickel, cobalt, copper ngan bauxite han Pilipinas.

Target han US, kabakyang an Japan ngan mga nasud nga NATO, nga magbuhos hin tubtub $100 kabilyon nga kapital ha masunod nga 10 katuig. Kadak-an hini nga pondo magigin ha porma han utang ngan pribado nga kapital, nga iglilibre ha pagbubuhis ngan waray direkta nga sumpayan ha lokal nga ekonomiya.

Kadungan hini nga mga katuyuanan ha ekonomiya, an SCMB Railway ngan an iba nga proyekto ilarum han LEC mayda klaro nga militar ngan heyopulitikal nga katuyuanan. Igsusumpay han SCMB Railway ngan han network han mga tulay ngan sigad an dagko nga “EDCA site” o mga base militar han US ha Luzon, ngan pasasayunon an pagbarubalhin han mga armas, tawuhan ngan militar nga sarakyan dinhi. Pasasayunon liwat hini an militar nga transportasyon ha iba pa nga parte han Luzon. Samtang, an pagpahiluag ha erport ha Clark magseserbe ha mga pan-gerra nga edro han US, nga yana mayda na higluag nga hangar ngan paradahan ha kasapit nga Basa International Airport.

Mas klarado an militar nga katuyuanan han LEC ha diri pala maiha nga anunsyo han Kongreso han US nga plano nga pagtindog han pabrika han bala ha sakob han Subic. Antes hini, nagplete na hin dako nga bodega an US ha Subic agud ipusisyon an higamit militar nga kunuhay kaparte han pangandam ha mga kalamidad.

Gawas han Pilipinas, kaparte an LEC ha mas hiluag nga estratehiya han US para pugngan an natikahiluag nga impluwensya han China ha Southeast Asia. Bisan kun nagpapabilin nga dominante an pamumuhunan han US ha rehiyon, damo nga nasud dinhi an mas nakarawat han pamumuhunan han China para ha dagko nga proyekto ha imprastruktura, pagmamanupaktura ngan pagmimina, ngan ha sugad diri nagseserra ha heyopulitikal nga mga katuyuanan hini. Diri sugad han Pilipinas, nalikay an mga nasud ha ASEAN nga mahigot ha ekslusibo nga panmilitar nga alyansa ha US.