Ha nakalabay nga mga dekada, tikabug-at an luun-luon nga buhis nga iginpapasugbong ha katawhan Pilipino, nga dugang nga nagludlod ha ira ha ruyonduyon han kakablasan. Ha luyo nga bahin, tikagaan an buhis nga ginsusukot ha pinakadagko nga kumprador burgesya ngan mga langyaw nga lokal nga kompaniya, nga dugang nga nagpapadako ha ginhahakin nira nga tubo.

Pira kadekada na nga gin-aantos han katawhan an Value Added Tax (VAT) ha pinakabatakan nga mga produkto nga pagkaon ngan serbisyo, nga ha syahan 10% kundi ha dayuday nagin 12%. Hadton 2016, inabot ha ₱622 kabilyon an nakolekta nga VAT nga dugang pa nga dinako ha sinunod nga mga tuig. Hadton 2013, gintatantiya nga ginkokomponer hini an 18.9% han kabug-usan nga rebenyu (kita) han gubyerno, tikang ha himubo nga 7.9% hadton 1989. Mas bumug-at an surugbungon han katawhan han igpatuman an TRAIN Law nga nag-imponer han dugang nga excise tax ha mga produkto nga petrolyo, sigarilyo, makahurubog nga irimnon, magtam-is nga irimnon ngan iba pa.

Hadton Hunyo, gindugngan pa ni Marcos an surugbungon han katawhan ha pagsasabalaud han Digital Services Tax nga nag-imponer han 12% nga VAT ha mga serbisyo nga naagi ha internet. Ginlupgop han bag-o nga balaud an mga online shopping platform sugad han Shopee ngan Lazada, mga website para ha mga nagbibiling han freelance nga trabaho sugad han Fiver ngan Upwork, ngan streaming platform sugad han Netflix ngan Spotify. Susugbungon an buhis han ordinaryo nga content creator, online seller, freelancer, ngan mamaralit. Gintatantiya nga maganansya an rehimen US-Marcos hin ₱105 kabilyon ha masunod nga lima katuig tikang dinhi.

Antes hini, gin-obliga an mga mamaraligya ha mga online shopping platform nga magparehistro ha Bureau of Internal Revenue (BIR) ngan magbayad hin 1% nga buhis tikang ha ira kabug-usan nga kita. Igsusunod pa han rehimen Marcos an buhis ha mga single-use o usahan nga paggamit nga mga plastik ngan buhis para ha mga nagamit han motorsiklo.

Ha luyo nga bahin, mas nagdako an kita han dagko nga lokal ngan langyaw nga kompaniya tungod ha mas ginpahimubo nga buhis nga ginsusukot ilarum han CREATE MORE Law. Tulo pa nga balaud an iginpasa hadton 2024 nga mas nag-iban ha buhis han kumprador burgesya ngan dagko nga lokal ngan langyaw nga kompaniya. Ini an mga Ease of Paying Taxes Act, Real Property Valuation and Assessment Reform Act, Capital Markets Efficiency Promotion Act, nga ngatanan kaparte han Comprehensive Tax Reform Program nga iginpatuman hadton panahon han rehimen Duterte nga iginpadayon han rehimen US-Marcos.

Ginpaboran hini nga mga balaud an mga negosyante pinaagi han mas simple nga sistema han pagbabayad han buwis, pag-iban han buhis ha kita, pag-iban ha multa ha diri nakagbayad ha tama nga oras, paghimubo han buhis ha pagpalit ngan pagbaligya han mga sosyo ngan paghatag han mga insentibo sugad han tax holiday, libre o himubo nga sukot ha kuryente, himubo nga buhis ha tuna, amnestiya ha pagbayad han buwis ngan iba pa.

Maabot ha ₱5.9 kabilyon nga buhis ha sakob han tulo katuig an iban ha koleksyon han reaksyunaryo nga estado ha CREATE MORE Law pala. Ha ilarum han syahan nga CREATE Law, inabot ha ₱476.8 kabilyon an igin-iban ha buhis ha dagko nga negosyante ha syahan nga lima katuig pala.

Gintatawag nga regresibo o paatras an sistema han pagpatok han higtaas nga buhis sugad han VAT ngan excise tax ha mga produkto ngan serbisyo nga ginapapalit o gin-gagamit han katawhan. Ini nga mga buhis syahan nga iginpatok ha dikta han World Bank (WB) ha mga atrasado nga nasud sugad han Pilipinas agud maseguro nga sadang an nakukolekta nga kita han nasud ngan mababaydan hini an mga langyaw nga utang. Hadton dekada 1980, kaparte ini han mga kundisyon han pautang han WB ngan International Monetary Fund (IMF). Sigon mismo ha WB, an buhis sugad han VAT an pinakamadagmit nga surok han kita han estado tungod kay makuri ini likyan ngan an mga nagbabaligya nagin tagakolekta gihap han buhis. Ha tinuod, natuod an WB nga kulang pa an VAT ngan “may wada pa” agud pahitas-on an kita ha VAT ha Pilipinas.

Ha luyo han nakukolekta nga buhis tikang ha masa nga anakbalhas ngan petiburges, guti nga porsyento la hini an nahingangadto ha pankatilingban nga serbisyo sugad han ha edukasyon ngan kalibsugan o pondo para ha agrikultura. Aada ha 20% naman han kabug-usan nga pondo han gubyerno kada tuig an nahingangadto la ha korapsyon o diretso ha bursa han mga burukrata-kapitalista. An grabe gin-gagamit pa an buhis ha pasismo han estado pinaagi han pagpalit han mga armas, pagpondo ha NTF-Elcac ngan mga pasista nga kampanya.