Labing binuang ang gihimong pag-abli ni Marcos sa Asia-Pacific Regional Conference on International Humanitarian Law (IHL o internasyunal nga makitawhanong balaod) sa Makati City niadtong Agosto 11−14. Atubangan sa representante sa lain-laing mga nasud, nagpakaaron-ingnon si Marcos nga matinahuron ug masulundon sa mga prinsipyo ug lagda sa IHL. Dayag nga namakak si Marcos aron tabunan ang linuog nga rekord sa iyang rehimen sa pagsabwag og terorismo sa estado ug pagpatuman sa walay puas nga gubat batok sa katawhan.

Samtang ginapahigayon ang kumperensya sa Makati, nagpalupad ang Armed Forces of the Philippines (AFP) og mga jetfighter niadtong kaadlawon sa Agosto 13 ug naghulog og pipila ka 500-librang bomba sa prubinsya sa Bukidnon. Gitay-og niini ang mga bukid ug mga kasikbit nga komunidad sa mga Lumad ug mag-uuma sa Barangay Dumalaguing sa lungsod sa Impasug-ong.

Pipila ka adlaw ayha niini, bug-at nga mga bomba usab ang mitay-og sa kayutaan sa Barangay San Isidro, sa Las Navas, Northern Samar, nga gihulog sa AFP alas-2 sa butag, dili layo sa komunidad sa mga lumad nga Mamanwa sa lugar. Niadtong kaadlawon sa Agosto 2, bug-at nga bomba usab ang gihulog sa AFP sa Barangay Maguibay sa Tagkawayan, Quezon, dili layo sa komunidad sa mga mag-uuma.

Ang paghulog sa mabug-at nga bomba gikan sa kahanginan direktang paglapas sa pasistang rehimeng Marcos sa IHL. Direktang gibutang niini sa peligro ang kinabuhi sa mga sibilyan. Ginaguba ug ginahiloan niini ang kayutaan ug kalasangan nga tinubdan sa panginabuhian ug uban pang rekurso sa mga lumad. Grabeng troma ug kahadlok ang gibunga niini sa mga komunidad. Sukwahi usab kini sa balaod nga nagbawal sa grabeng magun-ubong armas nga nagabunga og grabeng kadaut.

Ang IHL o mga balaod sa gubat usa ka hugpong sa mga lagda ug protokol sa kondukta sa armadong kaguliyang. Nakapukos kini nag-una sa pagtahod sa mga katungod, ug pagpanalipud sa interes ug kaayuhan sa mga tawong dili apil o dili na apil sa panagsangka: mga sibilyan, ingonman ang mga samaron, masakiton ug mga bihag sa gubat nga pulos wala nay kapasidad nga mosukol.

Gawas sa pagpanghulog og bomba, lapas usab sa mga balaod sa gubat ang bangis nga pagkontrol sa AFP sa mga sibilyang komunidad, pagblokeyo sa pagkaon ug komersyo, pugos nga pagpabakwit ug konsentrasyon sa mga evacuation center, pagdeklarang “no man’s land” sa ilang mga barangay, pagbawal nga magtrabaho sa umahan ug kaingin, pagpahamtang og curfew, pugos nga pagpangrekrut sa CAFGU, pagpatrabaho sa mga tawo (lakip ang pagpanag-ob) nga walay suhol, paggamit og imprastrukturang sibilyan ug uban pang lakang sa pagpahamtang sa gahum militar.

Sa pagsulay nga pugngan ang katawhan nga maghiusa, magpadayag sa ilang mulo ug mosukol, ginapahamtang sa AFP ang balaod militar sa mga barangay ug komunidad. Walay puas ang paglapas sa mga demokratikong katungod. Ginabungkag sa militar ang kaugalingong mga organisasyon sa mga tagabaryo, pugos silang “ginapasurender,” ug ginahadlok aron mosalmot sa mga organisasyong ginatukod sa AFP. Ang mobalibad sa mando sa AFP ginaila nga suporter sa BHB ug gitarget sa walay kinutubang pagpanghulga ug target sa pagpatay. Sukad nga makalingkod si Marcos, walag too ang pagpatay ug pagmasaker sa AFP sa mga sibilyan, ug pagkahuman ginasul-uban ang mga patayng lawas ug ipagawas nga mga manggugubat sa BHB.

Dayag nga pagyatak usab sa mga balaod sa gubat ang tinuyong pagpatay sa mga rebolusyonaryo ug mga hors de combat (mga manggugubat nga wala nay kapasidad nga mosukol). Lakip sa mga biktima ang magtiayong Benito Tiamzon ug Wilma Austria uban sa pito nilang kauban. Gidakop sila samtang nagabiyahe sa Catbalogan, Northern Samar, gipailalum sa tortyur ayha gipatay ug hingpit nga gipabusikad ang mga patayng lawas sa tunga-tunga sa dagat. Sukad sa pagkalingkod ni Marcos niadtong 2022, halos 80 na ka mga nabihag sa iyang mga armadong gaway ang brutal nga gipatay. Daghan usab gidakop, iligal nga gipriso sa mga sikretong prisohan sa mga kampo militar sa pagsulay nga isalikway ang ilang pagtoo.

Kining tanang linuog nga krimen ni Marcos il alum sa IHL gimando niya sa iyang mga upisyal ug pasistang gaway sa militar ug pulis. Nagsilbi kining tanan sa dautang laraw nga pukanon ang armado ug dili armadong pagsukol sa katawhang Pilipino. Ang bag-o lang nga deklarasyon ni Marcos nga “wala nay grupong gerilya” sa Pilipinas sinyales sa labaw maduguong kampanya sa pagpanumpo ngadto sa katawhan, ug sa mas grabe pang krimen.

Ginapasiugdahan, ginapondohan ug ginaarmasan sa imperyalistang US ang maong maduguong gubat sa pagpukan sa pakigbisog sa katawhang Pilipino. Daku ang nahakop nga ganansya sa imperyalismong US sa pagsuplay niini sa dagkung bomba, mga bala sa kanyon, mga jetfighter, pang-atakeng helikopter, drone ug uban pang hinagiban ug gamit militar. Laraw sa US nga pukanon ang tanang pwersang patriyotiko ug progresibo aron “malinawon” ug gawasnong makapangilog og yuta ug makapangawkaw sa kinaiyanhong bahandi sa nasud ang mga langyawng kapitalistang tigpamuhunan, ug aron mapabarog niini ang gahum militar sa nasud.

Duguan ang mga kamot ni Marcos sa kadaghan sa iyang krimen sa mga balaod sa gubat. Dili matabunan sa iyang mga buladas ang walag too nga grabeng kaso sa pag-abusong militar ug paglapas sa tawhanong katungod ug internasyunal nga makitawhanong balaod. Kinahanglang himuon ang tanang makaya aron panubagon si Marcos ug ang kanyang mga alipures, ug ipanghingusog ang hustisya alang sa tanang biktima sa ilang pagpangyatak.

Ang paggrabe sa pasistang pag-atake sa rehimeng US-Marcos salamin sa nagkagrabeng krisis sa nagharing sistemang semikolonyal ug semipyudal. Aron ipabilin ug panalipdan ang madaugdaugon ug mapahimuslanong sistema, dungan-dungan nga ginagamit sa nagharing rehimen ang bangis nga pagpanumpo ug pagpanglingla sa pagsulay nga pukanon ang pakigbisog sa katawhang Pilipino alang sa rebolusyonaryong kausaban.

Apan unsaman ka grabe ug kalapad ang kabangis nga ginasabwag sa rehimeng US-Marcos, ang katawhan kanunayng mobarog aron panalipdan ang ilang kaayuhan, mga katungod, kinabuhi ug panginabuhian. Sa pagpangulo sa Partido, kaabag ang Bagong Hukbong Bayan, dili mahuyang ang katawhan sa ilang pagsukol. Dili kanus-aman mapalong ang ilang determinasyon nga iasdang ang pakigbisog alang sa nasudnong demokrasya.