Wala nahikalimtan sa mga residente sa Marcia ang pipila ka dekada na nga pagtabang sa Partido ug hukbong bayan sa ilang komunidad. Sa dugay nga panahon, nahimong kaabag nila ang mga Pulang manggugubat. Sa giya sa Partido, natun-an nila ang Katilingban ug Rebolusyong Pilipino, mga espesyal nga kurso ug uban pa nga nag-organisa ug nagpalihok sa tibuok baryo. Nahatagag solusyon ang problema sa ilang mga apuhan batok sa mga grupong tulisan sa lugar nga nangilog sa ilang mga produkto ug mipatay sa ilang mga kapamilya ug anak nga walay ikasukol. Nasilutan ang mga lider sa maong grupo.

Ilalum sa Ikaduhang Bantugang Kalihukang Pagtul-id, nalunsad nila ang anti-pyudal nga pakigbisog batok sa mga lokal nga agalong yutaan. Nahimong malampuson sila sa pagtapos sa maong mapahimuslanong pamaagi. Napalampos nila ang dili paghatag og porsyento sa ilang ani. Sa tabang sa mga kauban, naandan nila ang pagpatuman sa simpleng kooperasyon sa gimbuhatong produksyon ug uban pa sa baryo.

Matud nila, wala nila kanhi makab-ot ang hustisya kung wala ang Partido, hukbong bayan ug tibuok rebolusyonaryong kalihukan.

Pagtul-id ug pag-asdang

Giatol sa taga-Marcia ang pagpunting sa mga kasaypanan ug kahuyangan sa han-ay sa Partido, Hukbo ug organisayong masa sa proseso sa subling pagtukod sa balangay sa Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid (PKM). Gilunsad nila ang pagsaway ug pagsaway-sa-kaugalingon. Gisaway nila ang langan nga pagtukod sa PKM ug ang ningas-kugon (dinalian) nga estilo sa gimbuhatong masa. Matud nila, wala nahatagag pagtagad ang gimbuhatong pagpalapad sa baseng masa. Balik-balik ang pagtuon sa mga kurso sa PADEPA ug uban pa bisan dili haum sa kasamtangang giatubang nga problema sa baryo ug baseng masa. Ang Partido, Hukbo ug tibuok rebolusyonaryong kalihukan dungan-dungan usab nga nagsaway-sa-kaugalingon sa ilang mga tampo sa kinatibuk-ang pag-atras sa miaging mga tuig.

Sa katapusang bahin sa asembliya, gilunsad ang eleksyon sa pagpili sa tsirman ug mga kagawad isip mga ikaduhang lider sa lain-laing natad sa gimbuhaton. Gipili nila ang kanhing mga lider sa komiteng tig-organisa isip mga kagawad. “Atong huptan ang gihatag nga tahas sa katawhan,” saad sa bag-ong napili nga komite.

Giandam gilahon ang usa ka tuig nga programa sa PKM aron ipataas ang ang-ang sa organisasyong masa. Target nilang tukuron ang komiteng rebolusyonaryo sa baryo sulod sa unum ka bulan. Ayha niini, sunud-sunod nilang pagatukuron ang hingpit nga organisasyong masa sa kabatan-onan, kababayen-an ug mga mamumuo sa kultura. Ila usab nga ipatuman ang gimbuhatong rekoberi ug pagpalapad sa baseng masa aron adunay lapad nga malihukan ang mga myembro ug magsilbing maniobrahan sa Bagong Hukbong Bayan samtang ginapatigbabawan niini ang “self-constriction ug sobrang konsentrasyon.”

Target usab sa organisasyon nga dungan-dungang konsolidahon ang tanang pwersa pinaagi sa gimbuhatong edukasyon ug propaganda. Pagahatagan niini og duut ang pagtuon sa Padepa, Rebolusyon, kurso sa gubat sa katawhan ug uban pa. Laraw usab niining pakusgon ang milisyang bayan ug uban pang yunit gerilya nga reserbang kusog sa BHB. Matngon sila sa kamahinungdanon niini isip dugang nga armadong pwersa sa pagsilot sa mga traydor ug pasistang kaaway, ug sa pagsakmit og pipila ka mga armas ug uban pang lohistikang militar gikan sa malampusong taktikal nga opensiba.

Tinguha nilang kumpletuhon ang gimbuhaton sa katilingbanong pakisusi ug sumpayan ang malampusong kalihukang anti-pyudal kaniadto batok sa mapahimuslanong agalong yutaan ug mipuling bag-ong tipo sa agalong yutaan sa ilang lugar.

Matud ni Ka Jetro, usa sa mga lider masang mitambong, “ang malampusong pagtukod nato karon sa PKM sa baryo ang pamatuod sa kamatuurang lig-on nga nakabarog ang rebolusyonaryong kalihukan sa kabanikanhan.” Samtang ginasabwag nato ang binhi sa organo sa pulitikanhong gahum sa atong natarang gerilya karon, sigurado nga ginahimo usab kini sa mga kauban sa uban pang natarang gerilya sa tibuok kapupud-an, matud niya.

Sa pag-uli sa mga tumatambong, dala nila ang ilang bag-ong mga katungdanan ug nagdilaab nga tinguhang kab-oton ang nasudnong kagawasan ug tinuod nga demokrasya.

(Basaha ang unang bahin “Balangay sa PKM, natukod taliwala sa operasyong militar sa Negros,” Ang Bayan, Setyembre 7, 2025)