Naghuhugas kamay si Ferdinand Marcos Jr sa nabubunyag na mga anomalya at korapsyon kaugnay sa mga proyektong flood control. Pinalalabas niyang wala siyang kinalaman sa mga ito at nagkukunwari pang interesado sa pagpapanagot ng mga magnanakaw ng pondo.

Tulad ng paggamit ng rehimeng Duterte sa “matrix” noon ng kunwa’y mga drug lord na pulitiko, ginagamit ni Marcos laban sa kanyang mga kakumpetisyon sa pondo ng bayan ang isang listahan ng mga pili at limitadong mga kontraktor na sangkot sa mga tiwaling proyekto. Nagtayo siya ng isang diumano’y independyenteng komisyon para magsagawa ng “imbestigasyon” pero inilayo niya ito sa mata ng publiko.

Sadyang nabunyag ang lalim at lawak ng sistemiko at sistematikong korapsyon sa lahat ng antas at sulok ng burukrasya ng estado. Nabulgar sa mga pagdinig sa Kongreso at Senado ang sabwatan ng Malacañang, mga kongresista, senador, kontraktor at upisyal ng Department of Public Works and Highways (DPWH), at maging ng Commission on Audit at mga bangko para higupin at ibulsa ang bilyun-bilyong pondo ng bayan. Naisiwalat ang pagpapalobo ng halaga ng mga proyekto, paggamit ng substandard na mga materyal, di pagkumpleto at pag-uulat ng di umiiral o ghost na mga proyekto.

Bumulaga sa publiko ang larawan ng daan-daang milyong salapi na diumano’y isinilid sa mga maleta at inihahatid sa mga bahay ni Zaldy Co, kongresistang mayhawak ng makapangyarihang komite sa appropriations at tauhan ni House Speaker Martin Romualdez. Naging tampok ang luho ng pamilyang Discaya at mga anak ng mga kontraktor na nakakopo ng daan-daang proyektong imprastruktura. Ibinunyag ng mga tiwaling inhinyero sa DPWH at distrito ng Bulacan kung paano harap-harapang humuhuthot ng kanilang parte ang mga senador na sina Chiz Escudero, Jinggoy Estrada at Joel Villanueva.

Anupaman ang gawin ni Marcos, hindi maitatanggi na siya ang puno’t dulo ng umaalingasaw na katiwalian ng kanyang gubyerno. Ang kanyang upisina ang nangangasiwa at nangunguna sa pagbubuo at pagpipinal sa pambansang badyet na ginawang palabigasan ng mga burukrata. Sa pagbubuo pa lamang ng badyet, tinitiyak na niya ang kanyang bahagi sa anyo ng confidential and intelligence funds, pondo para sa Maharlika Fund at pondo para sa unprogrammed allocations (UA) na nagsisilbing sarili niyang pork barrel. Dambuhala ang pondong UA ni Marcos, mula sa makasaysayang ₱807 bilyon noong 2023, ₱731 bilyon noong 2024, at inaasahang ₱363 bilyon sa 2025.

Sa pagitan ng 2022 at 2025, naglaan si Marcos ng ₱545 bilyon para sa 9,855 proyektong pang-flood control. Lampas 6,000 sa mga ito ang nabunyag na palpak, pag-uulit ng dating proyekto at di kumpleto. Itinakda ang mga ito ng upisina ng pangulo at mga kalihim ng mga kagawaran sa proseso pa lamang ng pagbubuo ng National Expenditure Program. Bago isara ang pambansang badyet, naisingit ng mga kongresista at senador ang dagdag at mas malalaki pang kurakot sa maliit na grupo sa Kongreso at bicameral committee conference ng Kongreso at Senado. Pinirmahan ni Marcos ang mga badyet para maging batas ito.

Nitong Oktubre, isiniwalat naman sa Kongreso ni Rep. Antonio Tinio, kinatawan ng ACT Teachers Party-list, na di bababa sa 3,700 dagdag na proyekto na nagkakahalaga ng ₱214.4 bilyon ang inaprubahan ni Marcos mismo at pinondohan mula sa hawak niyang pondong UA noong 2023-2025.

Batay sa upisyal na datos ng estado mismo, inilaan ni Marcos sa DPWH ang ₱61.4 bilyon ng UA noong 2023 para sa 1,889 proyekto at ₱153 bilyon noong 2024 para sa 1,811 proyekto. Ang pinakamalaking bahagi o ₱141 bilyon ay para sa mga proyektong flood control, habang ang natitira ay para sa pagkumpuni ng mga kalsada at mga multi-purpose na gusali. Karamihan sa mga tinustusan ng pondong UA ni Marcos ay matatagpuan sa mga rehiyon ng Central Luzon at Calabarzon, at sa Cebu, mga lugar na sentro ng imbestigasyon dahil sa mga palpak at ghost na proyekto.

Bago nito, nabunyag na rin sa pamamagitan ng espesyal na ulat ng Philippine Center for Investigative Journalism na tumanggap si Marcos ng ₱21 milyon mula sa dalawang kontraktor bilang kontribusyon sa kanyang kandidatura noong 2022, labag sa mga tuntunin ng reaksyunaryong eleksyon.