Sangapulo a bulan pay laeng manipud idi balbaliw nga agtugaw ni Donald Trump iti turay ket dumandanon iti baro a tukad ti irteng ti kontra-umili ken kontra-demokratiko a patakaran na.

Ipenpennek na ti panangaramat ti turay na kas presidente ti US. Agpospostura isuna nga ari ken diktador nga agar-aramid ti amin a kayat na nga awan sungsungbatan na. Sipaparang nga iturturong na ti administrasyon na iti panagari a pasista ken diktadura. Sipaparang met a bekbekkelen na dagiti wayawaya ken karbengan a sibil ti umili ken badbaddekan na dagiti bukod na a linteg, proseso ken institusyon.

Iti panagpostura a diktador, ar-aramaten ni Trump dagiti pwersa a militar (US Marine ken National Guard) tapno parukmaen dagiti sanctuary state wenno dagiti estado a mangbigbigbig iti karbengan dagiti imigrante. Idi Setyembre, inyebkas ni Trump ti plano na nga usaren ti militar tapno pawilan dagiti panaglaban kadagiti patakaran na. Kunana,awan ti nagdumaan dagiti tao a sumupsupyat iti rehimen na kadagiti kabusor ti US iti sabali a pagilyan.

Inikkan ni Trump ti Immigration and Customs Enforcement (ICE) ti “kota” a 3,000 a panag-aresto kadagiti imigrante tunggal aldaw ken inikkan na ti awtorisasyon ti panagaramat ti karanggasan ken brutal a pamuspusan. Ti siasinoman a mangbatbatikos ken Trump, dagiti “agruprupa nga imigrante” ken dagiti aktibista ket puntirya ti panagbugbog, pammaltog, panagkamat ken deportasyon.

Dimmanunen iti 23 indibidwal ti pimmusay bayat nga adda da iti kustodiya ti ICE, kaadwan ket gapu iti panangipaidam ti atensyon a medikal. Adda iti 515,000 nga indibidwal ti napadeport ken adda iti 1.6 milyon nga imigrante ti inkapilitan a nagtalaw wenno boluntaryo a pimmanaw tatta a tawen. Dandani 60,000 ti iligal a nakabalud kadagiti pasilidad ti ICE nu sadinno a makapadpadas da ti panagabuso, panagmaltrato ken kinaawan ti serbisyo a medikal.

Iti kinaagum na iti turay, manon a daras nga inyebkas ni Trump ti intensyon na a balbaliw a tumaray kas presidente iti maikatlo a termino iti anyaman a pamuspusan, uray labsing iti konstitusyon ti US. Impatugaw na iti turay dagiti alyado ken bukod na nga abogado, bayat nga indarum, kinamat ken inikkat na iti trabaho ti amin a lumablaban ken saan a sumursurot kadagiti kapritso na. Pilpiliten na nga agrukma kadagiti kayat na dagiti kumpanya ti midya, husgado, dagiti ahensya ti gubyerno, dagiti kritiko ken dagiti unibersidad.

Pinairteng met ni Trump ti gangannaet a pannakibiang ti US. Babaen ti panagsuplay kadagiti misayl ken armas iti Zionista nga estado ti Israel, aktibo a makikumkumplot ni Trump iti henosidyo laban kadagiti Palestino. Sinugsogan na ti panagraut ti Israel iti Iran idi Hunyo ken inmandar na ti panagitennag ti dadakkel a bomba idiay. Indeklara na ti plano a rauten ti Venezuela tapno pwersaan a padisyen ti anti-imperyalista a presidente a ni Nicolas Maduro. Agtultuloy ti pannakigubat ti US iti Russia nga isasaup ti Ukraine. Lumawlawa a lumawlawa ti pannakibiang daytoy iti Taiwan ken Pilipinas.

Garapalan nga us-usaren ni Trump ti pusisyon na tapno ad-adda pay nga agakup ti kinabaknang. Pinilaan na ti kaso a “fake news” ti maysa a kumpanya ti midya tapno laeng umawat ti mano a milyon a dolyar a “pannakiareglo.” Siraragsak nga inawat na ti maysa a jumbo jet nga agbalor ti $400-milyon manipud iti gubyerno ti Qatar kas “donasyon” a mapan iti sanikwa na kalpasan ti termino na. Idi Oktubre, inpetteng na iti tao na iti Department of Justice a kasapulan a bayadan ti ahensya isuna ti gatad a $230 milyon a kumpensasyon gapu kano iti panaglabsing daytoy iti karbengan na idi imbestigaran isuna ti gubyerno idi 2023 ken 2024.

Iti agdama, nakapasidong iti “shutdown” wenno nakaserra ti gubyerno ti US gapu iti saan a panagtutunos dagiti konggresista kanaig iti badyet ti estado para iti 2026. Saan a bibiangan ti rehimen ti mapadpadasan a panagsagaba dagiti empleyado ti gubyerno nga agtrabtrabaho nga awanan sweldo, wenno iti maib-ibusen nga ayuda a taraon para kadagiti pamilya nga umaw-awat laeng ti minimum a sweldo. Ketdi, makumikom isuna iti panangibangon ti 90,000 metro kwadrado a ballroom (pagsasalaan) iti White House nga aggatad ti $300 milyon, a plano na nga ipanagan iti bagbagi na.

Agal-alimpatok ti pungtot ti umili ti US iti rehimen Trump. Uray dagiti sigud a simmuporta kenkuana ket nagipasimudaag metten ti luksaw ken pannakadismaya iti panagimaton na. Awan pay makatawen na iti akem ngem kayaten a padisyen isuna dagiti Amerikano.

Pumigpigsa ti pukkaw ti umili nga Amerikano: Padisyen iti trono ni Trump! Ginasuten a protesta ti nairuswat iti nadumaduma a paset ti US tapno kundenaren dagiti kontra-umili a patakaran na. Nagtitipon dagiti komunidad tapno salakniban dagiti imigrante manipud iti naranggas a panagkamat ti ICE.

Dimmanun iti pito a milyon ti dimmar-ay iti protesta a “No Kings” idi Oktubre 18 tapno ipakita ti disgusto da iti pasista ken kontra-umili a panagimaton ni Trump. Daytoy ti kadakkelan a tignay iti pagilyan tatta a tawen. Daytoy met ti maikatlo a nailyan a protesta tatta a tawen.

Aktibo a makipaspaset dagiti demokratiko nga organisasyon dagiti Pilipino kadagiti tignay iti US. Nagisayangkat da kadagiti kampanya, iti sidong ti Tanggol Migrante Movement, tapno iyawag ti panangwayawaya, ikkan ti proteksyon ken serbisyo dagiti iligal a naibalud a Pilipino a migrante ken singiren ti gubyerno a Marcos iti sungsungbatan daytoy a protektaran dagiti Pilipino idiay US.

Iti Nobyembre 8, iti umuna a tawen ti panangabak iti eleksyon ni Trump, naituding nga agisayangkat ti protesta ti nadumaduma a tsapter dagiti organisasyon iti US iti panangiyuna ti Bagong Alyansang Makabayan.