Manapulo kabulan pala tikang han utro nga lumingkod hi Donald Trump ha poder, naabot ha bag-o nga lebel han pintas an iya kontra-katawhan ngan kontra-demokratiko nga palisiya.

Ginsasagad ni Trump an tubtuban han iya poder komo presidente han US. Napostura hiya nga hadi ngan diktador nga ginhihimo anuman an iya karuyag hin waray baratunon. Butaray niya nga igindidiriher an iya administrasyon ngadto ha pasista nga paghahadi ngan diktadura. Butaray liwat niya nga gin-gigipit an mga kalibrihan ngan sibil nga katungod han katawhan ngan ginliligis an kalugaringon nga mga balaud, proseso ngan institusyon.

Ha pamostura nga diktador, gin-gagamit ni Trump an mga pwersa militar (US Marine ngan National Guard) agud paluhuron an mga sanctuary state o mga estado nga nagkikilala ha katungod han mga imigrante. Hadton Septyembre, iginpahayag ni Trump an iya plano nga gamiton an militar agud puypuyon an mga pag-ato ha iya mga palisiya. Sering niya, waray ginkaibhan an mga tawo nga natipa ha iya rehimen ha mga kaaway han US ha iba nga nasud.

Gintagan ni Trump an Immigration and Customs Enforcement (ICE) hin “kota” nga 3,000 nga pangaresto han mga imigrante kada adlaw ngan gintagan hin otorisasyon an paggamit han pinakamadarahug ngan brutal nga pamaagi. Target han pangastigo, panmusil, paglanat ngan deportasyon an hin-o man nga nagsusukna kan Trump, an mga “nahitsura nga imigrante” ngan mga aktibista.

Inabot na ha 23 nga indibidwal an napatay samtang aada ha kustodiya han ICE, kadam-an durot han paghikaw han atensyon medikal. Aada ha 515,000 nga indibidwal an napadeport ngan aada ha 1.6 kamilyon nga imigrante an pwersahay nga ginpalayas o naglugaring gumikan yana nga tuig. Haros 60,000 an iligal nga nakapriso ha mga pasilidad han ICE diin nahiaagum hira han pangabuso, pagmaltrato ngan kawaray serbisyo medikal.

Hakog ha poder, pira kabeses na nga iginpahayag ni Trump an iya intensyon nga utro nga dumalagan komo presidente ha ikatulo nga termino ha anuman nga pamaagi, bisan kun talapas ini ha konstitusyon han US. Iginbutang niya ha poder an iya mga alyado ngan kalugaringon nga mga abugado, samtang ginkasuhan, ginlanat ngan gintanggal ha trabaho an ngatanan nga naato ngan diri nasugot ha iya kapritso. Pirit niya nga ginpapaluhod ha iya karuyagon an mga kompaniya han midya, husgado, mga ahensya han gubyerno, mga kritiko, ngan mga unibersidad.

Ginpapintas liwat ni Trump an langyaw nga panginginlabot han US. Pinaagi han pagsuplay han mga misayl ngan armas ha Zionista nga estado han Israel, aktibo nga nakikigkonsabuhay hi Trump ha henosidyo kontra ha mga Palestino. Ginsulsulan niya an pag-atake han Israel ha Iran hadton Hunyo ngan iginmando an paghulog han dagko nga bomba didto. Igindeklara niya an plano nga atakihon an Venezuela agud pwersahay nga patalsikon an kontra-imperyalista nga presidente nga hi Nicolas Maduro. Padayon an proxy nga pakikiggerra han US kontra ha Russia ha Ukraine. Mas natikahiluag an panginginlabot hini ha Taiwan ngan Pilipinas.

Butaray nga gin-gagamit ni Trump an iya pusisyon agud dugang nga makaghakin han karikuhan. Ginkasuhan niya hin “fake news” an usa nga kompaniya nga midya, para la kumarawat hin pira kamilyon nga dolyar nga “pakigtuhay.” Hul-os nga kalipay niya nga ginkarawat an usa nga $400-kamilyon nga jumbo jet tikang ha gubyerno han Qatar komo “donasyon” nga mahingangadto ha iya pananag-iya kahuman han iya termino. Hadton Oktubre, igin-insister niya ha tawo niya ha Department of Justice nga kinahanglan hiya baydan han ahensya han balor nga $230 kamilyon komo kumpensasyon tungod kunuhay ha pagtalapas hini ha iya katungod han imbestigahon hiya han gubyerno hadton 2023 ngan 2024.

Ha presente, nakapailarum ha “shutdown” o serrado an gubyerno han US tungod ha waray pagkasarabot han mga kongresista kasumpay ha badyet han estado para ha 2026. Waray labot an rehimen ha nahiaaguman nga pag-inantos han mga empleyado han gubyerno nga nagtatrabaho hin waray suhol, o ha tikaubos na nga ayuda nga pagkaon para ha mga pamilya nga nakarawat la hin minimum nga suhol. Lugod, nalilibang hiya ha pagtindog han 90,000 kametro kwadrado nga ballroom (dancing hall) ha White House nga nagbabalor hin $300 kamilyon, nga plano niya nga ig-ngaran ha iya kalugaringon.

Nasasagad an kangalas han katawhan han US ha rehimen Trump. Bisan an mga hadto sinuporta ha iya nagpabati han kangalas ngan pagkadismaya ha iya panggubyernuhan. Waray pa hiya makaabot hin usa katuig ha poder kundi karuyag na hiya patalsikon ha poder han mga Amerikano.

Natikakusog an guliat han katawhan Amerikano: Patalsikon ha trono hi Trump! Gatus-gatos nga protesta na an iginlansar ha magkalain-lain nga parte han US agud kundenahon an iya kontra-katawhan mga palisiya. Nagkaurusa an mga komunidad agud panalipdan an mga imigrante tikang ha madarahug nga paglanat han ICE.

Inabot ha pito kamilyon an tinambong ha protesta nga “No Kings” hadton Oktubre 18 agud igpakita an ira disgusto ha pasista ngan kontra-katawhan nga panggubyernuhan ni Trump. Ini an pinakadako nga paggios ha nasud yana nga tuig. Ini liwat an ikatulo nga nasyunal nga protesta yana nga tuig.

Aktibo nga napartisipar an mga demokratiko nga organisasyon han mga Pilipino ha mga paggios ha US. Naglansar hira han mga kampanya ilarum han Tanggol Migrante Movement, agud igpanawagan an pagpapagawas, tagan proteksyon ngan serbisyo an mga iligal nga iginpriso nga mga Pilipino nga migrante, ngan sukton an gubyerno nga Marcos ha baratunon hini nga protehiran an mga Pilipino ha US.

Ha Nobyembre 8, ha syahan katuig han pagdaug ha eleksyon ni Trump, nakatalaan nga maglansar hin protesta an magkalain-lain nga tsapter han mga organisasyon ha US ha pangunguna han Bagong Alyansang Makabayan.