Napulo ka bulan pa lang halin sang magpungko liwat si Donald Trump sa gahum, naglab-ot na sa bag-o nga lebel sang kasingkion ang iya patakaran nga kontra-pumuluyo kag kontra-demokratiko.

Barahubal nga ginagamit ni Trump ang dulunan sang iya gahum bilang presidente sang US. Naga-asta siya nga hari kag diktador nga ginahimo ano man ang iya luyag nga wala sang salabton. Hayagan niya nga ginaderehir ang iya administrasyon padulong sa paghari nga pasista kag diktadurya. Hayagan man niya nga gina-ipit ang mga kahilwayan kag kinamatarung sibil sang pumuluyo kag ginatapakan ang kaugalingon nga mga layi, proseso kag institusyon.

Sa pag-asta nga diktador, ginagamit ni Trump ang mga pwersang militar (US Marine kag National Guard) agud paludhon ang mga sanctuary state ukon mga estado nga nagakilala sa kinamatarung sang mga imigrante. Sadtong Septyembre, ginpahayag ni Trump ang iya plano nga gamiton ang militar agud sumpuon ang mga pagpamatuk sa iya mga patakaran. Suno sa iya, wala sang kinalain ang mga tawo nga nagapamatuk sa iya rehimen sa mga kaaway sang US sa iban nga pungsod.

Ginhatagan ni Trump ang Immigration and Customs Enforcement (ICE) sang “kota” nga 3,000 ka pag-aresto sang mga imigrante kada adlaw kag ginhatagan sang otorisasyon ang pag-gamit sang pinakamapintas kag brutal nga pamaagi. Target sang pagpangkastigo, pagpangluthang, paglagas kag deportasyon ang sin-o man nga nagabatikos kay Trump, ang mga “daw nawong imigrante” kag mga aktibista.

Naglab-ot na sa 23 ka indibidwal ang napatay samtang yara sa kostodiya sang ICE, kadam-an tungod sa pagdingot sang atensyon medikal. Mga 515,000 ka indibidwal ang napadeport kag mga 1.6 milyon ka imigrante ang pilit nga naglayas ukon boluntaryo nga naghalin subong nga tuig. Halos 60,000 ang iligal nga nabilanggo sa mga pasilidad sang ICE kon diin nagaantus sila sang pagpang-abuso, pagmaltrato kag kawad-on sang serbisyo medikal.

Sakon sa gahum, pila ka beses nga ginpahayag ni Trump ang iya intensyon nga magdalagan liwat bilang presidente sa ikatatlo nga termino sa ano man nga pamaagi, bisan lapas ini sa konstitusyon sang US. Ginpapungko niya sa gahum ang iya mga alyado kag kaugalingon nga mga abogado, samtang ginakasuhan, ginalagas kag ginakakas sa trabaho ang tanan nga nagapakigbato kag wala nagasunod sa iya kapritso. Pilit niya nga ginapaluhod sa iya kagustuhan ang mga kumpaniya sang midya, husgado, mga ahensya sang gobyerno, mga kritiko, kag mga unibersidad.

Ginapasingki man ni Trump ang dumuluong nga pagpasilabot sang US. Sa pamaagi sang pagsuplay sang mga misayl kag armas sa Zionistang estado sang Israel, aktibo nga nagapakigkunsabo si Trump sa henosidyo batuk sa mga Palestino. Ginsulsolan niya ang paglusob sang Israel sa Iran sadtong Hunyo kag ginmando ang paghulog sang mga dalagko nga bomba didto. Gindeklarar niya ang plano nga lusobon ang Venezuela agud pwersa nga palayason ang kontra-imperyalista nga presidente nga si Nicolas Maduro. Padayon ang pakig-gyera nga proxy sang US batuk sa Russia sa Ukraine. Nagalapad nga nagalapad ang pagpasilabot sini sa Taiwan kag Pilipinas.

Garapalan nga ginagamit ni Trump ang iya pusisyon agud labi nga magkamol sang manggad. Ginkasuhan niya sang “fake news” ang isa ka kumpaniya nga media, para lang magbaton sang pila ka milyon ka dolyar nga “pakig-ayusay.” Grabe ang iya kalipay sa pagbaton sang isa ka $400-milyon nga jumbo jet halin sa gobyerno sang Qatar bilang “donasyon” nga magakadto sa iya pagpanag-iya pagkatapos sang iya termino. Sadtong Oktobre, gingiit niya sa tawo niya sa Department of Justice nga dapat siya bayaran sang ahensya sang balor nga $230 milyon bilang kumpensasyon tungod kuno sa paglapas sini sa iya kinamatarung sang imbestigahan siya sang gobyerno sadtong 2023 kag 2024.

Sa subong, napaidalum sa “shutdown” ukon sirado ang gobyerno sang US tungod sa indi paghisugot sang mga kongresista kaangot sa badyet sang estado para sa 2026. Wala sang labot ang rehimen sa ginaagum nga pag-antus sang mga empleyado sang gobyerno nga nagatrabaho sang wala sang sweldo, ukon sa paubos na nga ayuda sang pagkaon para sa mga pamilya nga nagabaton lang sang minimum nga sweldo. Imbes, masako siya sa pagtukod sang 90,000 metro kwadrado nga ballroom (bilding para sautan) sa White House nga nagabalor sang $300 milyon, nga plano niya nga i-pangalan sa iya kaugalingon.

Tuman na ang kaakig sang pumuluyo sang US sa rehimen Trump. Bisan ang mga sadto nagasuporta sa iya nagapakita na sang kaakig kag pagkadismaya sa iya patakaran. Wala pa siya nakalab-ot sa isa ka tuig sa katungdanan apang luyag na siya nga palayason sa pwesto sang mga Amerikano.

Nagabaskog ang singgit sang pumuluyong Amerikano: Palayason sa trono si Trump! Ginatos ka protesta na ang ginlunsar sa lain-lain nga bahin sang US agud kundenaron ang iya kontra-pumuluyo nga mga patakaran. Naghugpong ang mga komunidad agud protektahan ang mga imigrante gikan sa mapintas nga paglagas sang ICE.

Naglab-ot sa pito ka milyon ang nagtambong sa protestang “No Kings” sadtong Oktobre 18 agud ipakita ang ila disgusto sa pasista kag kontra-pumuluyo nga pagdumalahan ni Trump. Ini ang pinakadako nga hublag sa pungsod subong nga tuig. Amo man ini ang ikatatlo nga pungsodnon nga protesta subong nga tuig.

Aktibo nga nagapakigbahin ang mga demokratiko nga organisasyon sang mga Pilipino sa mga hublag sa US. Naglunsar sila sang mga kampanya, sa idalum sang Tanggol Migrante Movement, agud ipanawagan ang paghilway, hatagan sang proteksyon kag serbisyo ang mga iligal nga ginbilanggo nga mga Pilipinong migrante, kag sukton ang gobyernong Marcos sa salabton sini nga protektahan ang mga Pilipino sa US.

Sa Nobyembre 8,sa una nga tuig sang pagdaog sa eleksyon ni Trump, natalana nga maglunsar sang protesta ang lain-lain nga tsapter sang mga organisasyon sa US sa pagpanguna sang Bagong Alyansang Makabayan.