Napulo ka bulan pa lang gikan sa paglingkod pag-usab ni Donald Trump sa gahum, miabot na sa bag-ong ang-ang sa kagrabe ang iyang mga palisiya nga kontra-katawhan ug kontra-demokratiko.

Ginasagad ni Trump ang utlanan sa iyang gahum isip presidente sa US. Nag-asta siyang hari ug diktador nga ginahimo ang unsamang gusto niya nga walay tulubagon. Dayag niyang gidirehe ang iyang administrasyon ngadto sa pasista ug diktaduryang paghari. Dayag usab niyang ginasumpo ang mga kagawasan ug katungod sibil sa katawhan ug giligsan ang kaugalingong mga balaod, proseso, ug institusyon.

Sa pag-astang diktador, gigamit ni Trump ang mga pwersang militar (US Marine ug National Guard) aron paluhuron ang mga sanctuary state o mga estadong nag-ila sa katungod sa mga imigrante. Niadtong Setyembre, gideklara ni Trump ang iyang planong gamiton ang militar aron sumpuon ang mga pagsupak sa iyang mga palisiya. Matud niya, walay kalainan ang mga tawong nagasupak sa iyang rehimen sa mga kaaway sa US sa laing nasud.

Gihatagan ni Trump ang Immigration and Customs Enforcement (ICE) og “kota” nga 3,000 ka imigrante ang pagadakpon kada adlaw ug gihatagan og awtorisasyon ang paggamit sa pinakabangis ug brutal nga mga pamaagi. Target sa pagbunal, pagpamusil, paglutos, ug deportasyon ang bisan kinsang mosaway kang Trump, ang mga “murag imigrante,” ug mga aktibista.

Mikabat na sa 23 ka indibidwal ang namatay samtang anaa sa kustodiya sa ICE, kadaghanan tungod sa paghikaw sa medikal nga pagtagad. Niabot na sa 515,000 ka indibidwal ang napadeport ug 1.6 ka milyong imigrante ang napugos nga mobiya o kabubut-ong mihawa karong tuiga. Halos 60,000 ang iligal nga gipriso sa mga pasilidad sa ICE diin nahiaguman nila ang pag-abuso, pagmaltrato, ug kakulang sa serbisyong medikal.

Hakog sa gahum, pipila ka higayon nang gipadayag ni Trump ang iyang intensyon nga modagan pag-usab isip presidente sa ikatulong termino sa bisan unsang paagi, bisan og supak kini sa konstitusyon sa US. Gipalingkod niya sa gahum ang iyang mga kaalyado ug kaugalingong mga abogado, samtang gikasohan, gilutos, ug gitangtang sa trabaho ang tanang mosupak ug dili mosunod sa iyang kapritso. Pugos niyang gipaluhod sa iyang gusto ang mga kumpanya sa midya, huwes, mga ahensya sa gubyerno, mga kritiko, ug mga unibersidad.

Gipakusog usab ni Trump ang langyawng interbensyon sa US. Pinaagi sa pagsuplay og mga misayl ug armas sa Zionistang estado sa Israel, aktibo siyang nakigkonsabo sa henosidyo batok sa mga Palestino. Gisulsulan niya ang pag-atake sa Israel sa Iran niadtong Hunyo ug gimando ang paghulog og dagkong mga bomba didto. Gideklara niya ang planong sulungon ang Venezuela aron pugos nga palagputon ang anti-imperyalistang presidente nga si Nicolas Maduro. Padayon ang proxy war sa US batok sa Russia sa Ukraine. Nagkalapad ang interbensyon niini sa Taiwan ug Pilipinas.

Dayag nga ginagamit ni Trump ang iyang posisyon aron labawng maghakop og dugang bahandi. Gikasohan niya og “fake news” ang usa ka kumpanya sa midya, aron lamang makadawat og pipila ka milyong dolyar nga “pakighusay.” Tibuok kalipay niyang gidawat ang usa ka $400-milyong jumbo jet gikan sa gubyerno sa Qatar isip “donasyon” nga maiyaha pagkahuman sa iyang termino. Niadtong Oktubre, gipugos niya ang iyang tawo sa Department of Justice nga bayaran siya sa ahensya og $230 milyon isip kumpensasyon tungod sa giingong paglapas sa iyang katungod sa dihang giimbestigahan siya sa gubyerno niadtong 2023 ug 2024.

Sa kasamtangan, anaa sa “shutdown” o sirado ang gubyerno sa US tungod sa dili pagkasinabtanay sa mga kongresista mahitungod sa badyet sa estado alang sa 2026. Walay pagtagad ang rehimen sa mga pag-antus sa mga empleyado sa gubyerno nga nagtrabaho nga walay sweldo, o sa nagkaubos na nga ayudang pagkaon alang sa mga pamilyang nakadawat lamang og minimum nga suhulan. Hinunua, napuliki siya sa pagtukod og 90,000 metro kwadrado nga ballroom (baylehanan) sa White House nga nagkantidad og $300 milyon, nga plano niyang ipangalan sa iyang kaugalingon.

Sangko na ang kasuko sa katawhang Amerikano sa rehimeng Trump. Bisan ang mga kaniadto misuporta kaniya nagpakita na og kasuko ug kahiubos sa iyang pagdumala. Wala pa siya miabot og usa ka tuig sa katungdanan apan gusto na siyang papahawaon sa pwesto sa mga Amerikano.

Nagkakusog ang singgit sa katawhang Amerikano: Palagputon si Trump gikan sa trono! Gatusan ka mga protesta na ang gilunsad sa nagkalain-laing bahin sa US aron batikuson ang iyang mga patakarang kontra-katawhan. Nagkahiusa ang mga komunidad aron protektahan ang mga imigrante gikan sa bangis nga pagpanglutos sa ICE.

Mikabat og pito ka milyon ang mitambong sa protestang “No Kings” niadtong Oktubre 18 aron ipakita ang ilang disgusto sa pasista ug kontra-katawhang gubyerno ni Trump. Kini ang pinakadakung protesta sa nasud karong tuiga. Kini usab ang ikatulo nga nasudnong protesta.

Aktibong misalmot ang mga demokratikong organisasyon sa mga Pilipino sa mga protesta sa US. Naglunsad sila og mga kampanya, ubos sa Tanggol Migrante Movement, aron ipanawagan ang paglingkawas, paghatag og proteksyon ug serbisyo sa mga iligal nga giprisong mga migranteng Pilipino, ug singilon ang gubyernong Marcos sa tulubagon niining protektahan ang mga Pilipino sa US.

Sa Nobyembre 8, sa unang tuig sa pagkadaug sa eleksyon ni Trump, gikatakdang maglunsad og protesta ang nagkalain-laing tsapter sa mga organisasyon sa US ubos sa pagpangulo sa Bagong Alyansang Makabayan.