Pakigbisog sa katawhan sa pag-abli sa 2026

,

Sunud-sunod nga mga protesta ug panagtapok ang gilunsad sa lain-laing sektor sa pag-abli sa 2026 aron iasdang ang ilang mga katungod sa ekonomya ug pulitika. Sa unang mga semana sa Enero, nalunsad ang mga protesta alang sa katungod sa yuta ug pangisdaanan, barikada batok sa mina ug demolisyon, ug ubang pagpanalipud sa panginabuhian.

Mag-uuma ug lumad. Nagpadayon ang barikada kontra mina sa mga residente sa Barangay Bitnong, Dupax del Norte, Nueva Vizcaya taliwala sa subling pagsulay sa Woggle Corporation ug mga pulis nga bungkagon kini niadtong Enero 13. Anaa sa 317 ka pulis ang miatake aron bungkagon ang han-ay sa mga residente. Napakyas ang ilang pagsulay nga mosulod dihang gibabagan sa kapin 50 ka residente ang dalan. Padayon ang suporta sa barikada sa mga tigpanalipud sa kinaiyahan, tawong-simbahan ug mga progresibong magbabalaod.

Mangingisda. Nagmartsa padulong sa Department of Environment and Natural Resources sa Quezon City ang Pambansang Lakas ng Kilusang Mamamalakaya ng Pilipinas niadtong Enero 19 aron bagbagan ang gihimong dredging ug reklamasyon sa lain-laing bahin sa nasud. Nagprotesta usab sa baybay sa Navotas City ang Pamalakaya-Navotas niadtong Enero 15 batok sa 650 ektaryang Navotas Coastal Bay Reclamation Project sa San Miguel Corporation ug lokal nga gubyerno sa Navotas.

Mamumuo. Nagprotesta ang mga mamumuo sa San Fernando Coca-Cola Rank and File Union sa planta sa Coca-Cola sa Barangay Baliti, San Fernando, Pampanga niadtong Enero 16. Gimakmak sa unyon ang Coca-Cola Europacific Aboitiz Philippines sa mga paglapas niini sa mga probisyon sa ilang collective bargaining agreement.

Mga drayber. Nagprotesta niadtong Enero 19 ang mga myembro sa Piston atubangan sa Department of Transportation sa Quezon City aron subling iduso ang hinanaling pagbasura sa mini nga Public Utility Vehicle Modernization Program ug pagbalik sa 5-ka-tuig nga indibidwal nga prangkisa. Dungan sa protesta ang mass filing alang sa renewal sa mga indibidwal nga prangkisa sa mga drayber ug opereytor nga wala mipailalum sa konsolidasyon. Sa banabana sa grupo, kapin kun kulang 500,000 drayber ug opereytor ang nawad-an na og panginabuhian tungod sa palpak nga programang “modernisasyon.”

Manindahay ug kabus sa kasyudaran. Niadtong Enero 12, nagmartsa padulong sa Pasay City Hall ang ana sa 200 myembro sa Wowee Market Vendors Association aron ipanawagan ang subling pag-abli sa ilang merkado. Imbes nga atubangon ni Meyor Emi Calixto-Rubiano, nagtago siya sa upisina, samtang nagpatukar og kusog nga musika ang iyang mga ginsakpan aron lunuron ang panawagan sa mga manindahay. Gihulga pa sila sa mga pulis nga bombahan og tubig.

Niadtong adlawa, miadto sa Department of Social Work and Development sa Quezon City ang mga residente sa kabus nga komunidad nga naapektuhan sa miaging mga bagyo aron singilon ang departamento sa kumpensasyong angay ihatag niini. Sa pagpanguna sa Kadamay, tinguha nilang makipagdayalogo sa kalihim sa ahensya apan wala sila giatubang niini.

Sa Rizal, nagprotesta ang mga asosasyon ilalum sa Taytay Urban Poor Alliance ug Kadamay-Rizal sa Baltao Gate, Ortigas Avenue, Taytay niadtong Enero 11. Nanawagan sila sa hinanaling pagpahunong sa iligal nga pagkural sa Baltao Corporation sa mga residente sa Sityo Igiban, Barangay San Isidro sa Taytay. Kapinkunkulang 60 ka pamilya ang gihasi sa kumpanya.

Mga magtutudlo. Nagpiket ang Alliance of Concerned Teachers (ACT) sa Department of Budget and Management sa Maynila niadtong Enero 16 aron ipanawagan ang pagpagawas sa natanggong nga mga benepisyo, iasdang ang makahuluganong dugang sweldo ug badyet alang sa regularisasyon ug benepisyo sa mga magtutudlo ug mamumuo sa sektor sa edukasyon.

Niadtong Enero 9, nanawagan usab ang grupo sa pagbasura sa ginatawag nga “classroom observation,” Result-based Management System (RPMS) ug uban pang sukdanan ug rekisitong gitakda aron sukdon ang kalidad sa pagtrabaho sa mga magtutudlo nga nagapaantus kanila. Giduso nila kini human sa pagkamatay sa magtutudlo sa Muntinlupa City nga si Agnes Buenaflor niadtong Enero 7. Napakog ang ulo ni Buenaflor dihang nakuyapan samtang naghimo og “classroom observation.” Nadala pa siya sa ospital apan namatay ra sa ngadto-ngadto.

Sa Centro Escolar University, padayon ang protesta sa CEU Faculty and Allied Workers Union aron iduso ang makatarunganong dugang sweldo ug benepisyo sa ilang CBA. Gikadismaya sa unyon ang pagpagawas sa Department of Labor and Employment og assumption of jurisdiction sa gitakdang adlaw sa ilang planong welga niadtong Enero 13. Magwelga unta ang unyon tungod sa deadlock sa negosasyon sa CBA sukad pa niadtong Setyembre 2025.

Mamumuong panglawas. Nagprotesta sa Quezon City ang mga mamumuong panglawas gikan sa upat ka ospital sa gubyerno niadtong Enero 14. Gimakmak nila ang rehimeng Marcos sa wala paghatag sa ilang tinuig nga alawans ug uban pang mga benepisyo. Subli usab silang nanawagan nga ipataas ang batakang sweldo sa mga mamumuong panglawas ug tapuson ang kontraktwalisasyon.

Migranteng mamumuong Pilipino. Misalmot ang kapin 1,000 ka Pilipinong nars sa welga sa mga nars ilalum sa New York State Nurses Association niadtong Enero 12 sa New York City. Kabahin sila sa 15,000 ka nars gikan sa napulo ka pribadong ospital ilalum sa Presbyterian, Mount Sinai, ug Montefiore. Nanawagan sila alang sa dugang sweldo, benepisyo ug proteksyon gikan sa bangis nga lugar sa trabaho.

Mga kabatan-onan. Gisugat sa mga kabatan-onan ug estudyante ang pagsugod sa klase sa 2026 pinaagi sa paglunsad og mga protesta sa kampus niining Enero. Gihatagag duut sa mga protesta ang isyu sa edukasyon, akademikong kagawasan, malukpanong korapsyon ug pasismo sa rehimeng US-Marcos. Gihimo ang mga protesta sa mga kampus sa University of the Philippines, Saint Louis University, Far Eastern University, De La Salle University-Manila, Ateneo de Manila University, University of Santo Tomas, Technological University of the Philippines-Manila ug uban pang unibersidad.

Pakigbisog sa katawhan sa pag-abli sa 2026