Editoryal

Hagit sa katawhan ug kabatan-onan sa nagpadayong korapsyon ug pagpanumpo

, ,

Ginapuntirya, ginahadlok ug ginahulga sa rehimeng US-Marcos ang katawhan, ilabina ang mga kabatan-onan, atubangan sa padayon nilang pagkadismaya sa dayag nga korapsyon ug pagpanumpo. Ginasumpo ang ilang mulo atubangan sa langan kaayong mga lakang sa reaksyunaryong gubyerno aron panubago ang tanang korap.

Gamit ang mga armadong gaway ug mga ahensyang pangseguridad niini, gikasuhan og “sedisyon” ug “pagpanghulhog og rebelyon” ang pipila ka lider masa, lakip ang mga lider sa mga kabatan-onang estudyante nga anaa sa unahan sa lapad nga mga protesta kontra korapsyon niadtong miaging tuig. Tin-aw niining laraw ang magsabwag og kahadlok sa katawhan, pahilumon sila, pahuyangon ang ilang determinasyon nga iduso ang tinguhang hustisya, ug idisikaril ang mga plano sa pagpadayon sa mga lihok protesta.

Sa social media, gipahigayon sa NTF-Elcac ug sa Armed Forces of the Philippines ang kampanyang “pagpangdumog” gamit ang mga bayarang troll, lakip ang liboan ka sundalo sa AFP, aron lunuron sa pagpanginsulto o pagpanghimaraot ang kinsamang adunay komentong kritikal o nagasaway sa rehimeng Marcos, ug ilabina batok sa pagpangabuso sa militar ug pulis. Ginahimo kini sa gambalay sa “counterinsurgency” tungod tanang porma sa pagbatikos sa korapsyon ug pagpanumpo ginalantaw nga kabahin sa propaganda sa rebolusyonaryong kalihukan.

Nagkagrabe ang pagpaniktik ug pagpamig-ot sa mga kampus, direkta man kining ginahimo sa mga ahente sa militar, o kakunsaba ang administrasyon sa ilang eskwelahan. Dayag kining hulga sa kagawasan sa mga institusyong pang-akademiko. Ginapig-ot ni Marcos ug sa NTF-Elcac ang kritikal, progresibo ug patriyotikong panghunahuna, pagtuon sa kasaysayan ug pagtuki sa katilingban, ilabina sa mga kabatan-onan, sa pagtatak dinhi isip “terror grooming.”

Wala na nakat-on sa kasaysayan si Marcos sa pagtoong mapahilum niya pinaagi sa pagpanglingla ug pagpanghadlok ang katawhang Pilipino, ilabina ang mga kabatan-onang estudyante, sa ilang pagbatok sa korapsyon ug pagpangabuso sa pipila nga anaa sa gahum, ug pagsalmot sa pakigbisog aron bag-ohon ang semikolonyal ug semipyudal nga sistema.

Salamin sa lalum nga kasuko sa katawhan sa nagharing sistema ang miulbo nga protesta niadtong Setyembre-Nobyembre sa miaging tuig, ilabina sa mga kampus sa lain-laing bahin sa nasud. Midagayday sa mga protesta sa mga kabatan-onang estudyante ang malukpanong mulo ug kasuko sa lapad na masa sa katawhan sa korapsyon ug sa burukrata-kapitalistang sistemang nagpaadunahan sa pipila ug nagpaantus sa katawhan.

Gihatagan nilag tingog ang milyun-milyong Pilipinong biktima sa korapsyon, sa mga pagbaha tungod sa mga palpak ug gipangwartahang mga proyektong flood-control, sa substandard nga mga farm-to-market road ug uban pang imprastruktura, sa nagkadunot nga mga katilingbanong serbisyo nga gihikawan sa gikinahanglan kaayong pondo, ug uban pang paantus nga dala sa burukrata-kapitalismo. Duyog sa katawhan, gitun-an nila kung paunsa gipahamtang sa imperyalismong US ang dunot nga maong sistema sa Pilipinas, pinaagi sa mga gibansay niining mga pulitiko ug tigdumala sa reaksyunaryong burukrasya.

Determinadong ipadayob sa mga kabatan-onan ug katawhan nga iasdang ang kalihukang protesta batok sa korapsyon ug dunot nga gubyerno. Sayod sila nga sa matag segundo nga sila mohilum ug molugdang ang protesta, ginasakmit ni Marcos ug sa mga susamang kawatan aron mangawkaw ug magpadatu.

Nagpabungol-bungol si Marcos ug iyang mga korap nga upisyal sa naglanog nga protesta. “Padayon ang kalipay,” daw deklarasyon nila, dihang giabrubahan ang badyet alang sa 2026 nga batbat sa pork barrel, ug mga bag-ong proyektong pang-imprastruktura sama sa mga eskwelahan. Daw nagdalidali karon ang DPWH sa pagbubo og bilyun-bilyong pisong “pag-ayo” sa EDSA ug uban pang haywey ug tulay, samtang sa layo nakalantaw ang publiko.

Magsira na lang ang gitukod ni Marcos nga Independent Commission for Infrastructure, wala pa gihapon kini makatarunganong nahimo gawas sa ipakitang adunay gihimo si Marcos, ug tabunan ang tulubagon sa Malacañang. Ginagamit karon ni Marcos ang Ombudsman aron ipiton ang mga karibal sa pulitika, o isakripisyo ang pipila dili na niya maluwas nga kaalyadong pulitiko o upisyal, nga hingpit nag nabutyag ang paglambigit sa korapsyon. Ang suud nga upisyal ni Marcos nga nalambigit sa korapsyon (sama nilang Bersamin, Pangandaman ug uban pa) gilikay ni Marcos sa mga imbestigasyon ug sa pagpanubag sa katawhan.

Ang kaylap nga korapsyon ug hinakog nga pagpadatu sa pipila sa reaksyunaryong gubyerno, pag-abuso sa gahum ug pagpanumpo sa mga demokratikong katungod sa katawhan, padayon nga nagapukaw sa tibuok katawhan nga molihok ug mosukol. Tukma sa panahon ang mga raling nakatakda sa umalabot nga mga semana, lakip ang pagdumdum sa malukpanong panag-alsa sa mga kabatan-onang Pilipino niadtong Unos sa Unang Kwarto sa 1970, hangtud sa ika-40 ka tuig nga pagdumdum sa makasaysayanong panag-alsang Edsa nga nagpalagpot sa kurakot ug abusado usab nga diktador nga si Marcos Sr. Paborable kini aron magkahiusa ang katawhan ug palanugon ang singgit nga “tanang nalambigit, angay manubag.”

Kinahanglang dili mapul-an ang katawhan sa pagbutyag sa tanang kahiwian, puno sa anomalyang kontrata sa gubyerno, pagkawkaw sa bahandi sa katawhan, pag-usik-usik sa pangpublikong pondo ug uban pang pamaagi sa pagpangawat sa mga burukratang kapitalista. Kinahanglan usab nga ibutyag ang kakunsabo nilang dagkung burgesyang kumprador ug mga langyawng kapitalista sa pagpangawat ug pagkawkaw sa bahandi sa nasud.

Partikular nga hagit sa mga kabatan-onang estudyante nga padayong pakusgon ang pagpadayag sa mulo sa katawhan batok sa korapsyon ug kadunot sa tibuok nagharing sistema. Moadto kung asa ang masa—sa mga pabrika, umahan ug komunidad sa kasyudaran ug kabanikanhan—aron sutaon sa kongkreto ang bangis nga epekto sa korapsyon ug burukratang kapitalismo sa kinabuhi sa masa. Pandayon ang sentemyento ug baruganan sa lapad nga masa sa katawhan ug igahin ang panahon aron kab-oton ang tinguhang makatarunganon ug hapsay nga kaugmaon.

Ang tinguha nga tapuson ang korapsyon sa reaksyunaryong gubyerno, makab-ot lamang sa pakigbisog para tapuson ang imperyalismo, pyudalismo ug burukrata-kapitalismo, ang tulo ka dangan nga nagpaantus sa katawhan. Mahimo kini sa pagpaasdang sa demokratikong rebolusyon sa katawhan pinaagi sa malungtarong gubat sa katawhan. Pahagbaon ang reaksyunaryong estado ug tukuron ang demokratikong gubyerno sa katawhan nga langkuban sa mga mamumuo, mag-uuma ug uban pang demokratikong sektor, ug morepresenta sa ilang kawsa alang sa nasudnong kalingkawasan ug katilingbanong hustisya.

Hagit sa katawhan ug kabatan-onan sa nagpadayong korapsyon ug pagpanumpo