Sang aprobahan sang Kongreso kag Senado ang ginaproponer nga pungsodnon nga badyet para sa 2026, nabuyagyag nga magabubo ang rehimen Marcos sang ₱8.1 bilyon sa Support to Barangay Development Program (SBDP) sang National Task Force (NTF)-Elcac. Ginpakamalaut ini sang lain-lain nga grupo, lakip ang mga grupong relihiyoso, tungod nagaserbe ini bilang premyo sa pasismo sa kaumhan, kag indi sabat sa mga ugat sang kaimolon kag armadong konplikto.

Una nga ginpatuman ang SBDP sa Eastern Visayas (EV) sadtong 2021. Kaangay sa iban nga rehiyon, kada “benepisyaryo nga barangay” gintalanaan sang ₱20 milyon, nga sang ulihi nangin ₱4.5 milyon kag ₱2.5 milyon sa mga masunod nga tuig. Para kuno ini sa mga farm-to-market road, health center, klasrum kag programa para sa palangabuhian.

Sa tabon sang Regional Task Force-Elcac, ginadumalahan sang 8th ID ang SBDP. Sa pagtuon sang Larab, 70 ka barangay sa EV ang nalista bilang “benepisyaryo” sang programa halin 2021-2025. Katumbas ini sang 16% sang 4,390 barangay sa rehiyon.

Para maupod bilang “benepisyaryo” ang isa ka barangay, kinahanglan ideklarar sini ang rebolusyonaryong kahublagan nga “persona non grata” (indi mabaton), magtukod sang Barangay Task Force-Elcac, mapasungka ang mga residente kag magpatigayon sang “peace rally.” Ang mga yunit sang Retooled Community Support Program (RCSP),nga mga soldado kag pulis nga gin-deploy sang 8th ID sa mga baryo, ang magpinal kon “cleared” ukon matinlo na ang isa ka barangay, kag kon maupod na sa SBDP. Mapirme ang istatus sang barangay pagkatapos ang pila ka bulan ukon tuig sang tayuyon ukon pabalik-balik nga pagkampo sang mga yunit sang RCSP.

Samtang yara sa baryo, nagakampo ang mga soldado sa mga pangpubliko nga pasilidad kaangay sang barangay hall, eskwelahan, simbahan, plaza kag health center. Bisan balay sang mangunguma ginahimo nga baraks. Wala-tuo ang paglapas sa kinamatarung sang residente kasubong sang pagpamatay, pagpangharas, kag iligal nga pag-aresto. Ginaguba ang ila mga tanum kag kagamitan, ginakawatan sila, kag ginapaidalum sa “lockdown” ang komunidad.

Ang mga baryo nga masulod sa SBDP amo man ang ginapaidalum sa mala-layi militar nga pagpang-ipit. Sandig sa pagtuon sang Larab, indi magnubo sa 569,666 indibidwal ukon 131,643 kabalayan ang napaidalum sa paghari militar sang 8th ID.

Suno mismo sa 8th ID sadtong 2020, naglab-ot sa 1,513 barangay ang nagdeklarar nga “persona non grata” ang rebolusyonaryong kahublagan. Paglapak kag pagpangibabaw ini sang militar sa sibilyan nga pang-gobyerno. Magluwas pa, ginapakita sini nga ang paghari militar sa kaumhan indi lang limitado sa mga ginapaidalum sa RCSP. Sandig sa isip sang 8th ID, posible nga maglab-ot sa isa ka milyon ka tawo ang napaidalum sa paghari militar sa rehiyon halin 2018.

Pinakataas nga isip sang mga paglapas

Nareport man ang 43,947 ka biktima sang paglapas sang tawhanon nga kinamatarung sa mga tuig 2018-2025, kon diin kadam-an sang mga biktima mga mangunguma. Ang mga lugar nga may pinakadamo nga paglapas amo ang mga barangay nga ginbubuan sang kadam-an nga pondo sang SBDP. Nangin “premyo” ang SBDP para sa mga barangay nga ginapaidalum sa paghari militar sang mga yunit sang RCSP.

Yara sa 44% sang nalista nga paglapas nakakonsentrar sa Northern Samar. Ini man ang probinsya nga may pinakadamo nga barangay nga “benepisyaryo” sang SBDP (240). Kadam-an sang mga kaso nalista sa Las Navas nga may pinakadamo nga barangay nga “benepisyaryo” sang SBDP.

Lakip sa 10 ka banwa nga may pinakadako nga pondo sang SBDP amo ang Catubig, Catarman, kag Palapag. Kaangay sang Las Navas, nakaagi ini sang grabe nga mga pag-atake kasubong sang pagpangbomba, pagpamatay, kag pagpasungka.

Naglab-ot naman sa 26% sang mga kaso ang nalista sa probinsya sang Samar. Sa banwa sang San Jose de Buan nalista ang pinakadamo nga insidente sang pagpang-ipit sa masa. Indi katingalahan nga 13 sa 14 ka barangay sini gin-upod bilang “benepisyaryo” sang SBDP.

Samtang, yara sa Leyte ang 15% sang mga kaso sang paglapas sa tawhanon nga kinamatarung, samtang 11% ang yara sa Southern Leyte. Kadam-an sini nalista sa mga banwa sang Jaro, Sogod kag Bontoc. Nalista man sa mga syudad kasubong sang Tacloban ang mga kaso sang detensyon kag pagpang-ipit sang pamatan-on-estudyante, aktibista kag tagpangapin sang tawhanon nga kinamatarung.

Mula sa Larab, Enero 3, 2026.