Idi aprubaran ti Kongreso ken Senado ti gakat a nailyan a badyet para iti 2026, naiparang nga agibukbok ti rehimen Marcos ti ₱8.1 bilyon iti Support to Barangay Development Program (SBDP) ti National Task Force (NTF)-Elcac. Kinundenar daytoy ti nadumaduma a grupo, kabilang dagiti grupo a relihiyoso, gapu ta agserserbi daytoy kas premyo iti pasismo iti kaaw-awayan, ken saan a sungbat iti ramut ti kinarigat ken armado a risiris.

Ti SBDP ket umuna a naipatungpal idiay Eastern Visayas (EV) idi 2021. Kas iti dadduma a rehiyon, tunggal “benepisyaryo a barangay” ket nailatangan ti ₱20 milyon, a nagbalin a ₱4.5 milyon ken ₱2.5 milyon kadagiti sumaruno a tawen. Daytoy ket para kano kadagiti farm-to-market road, health center, klasrum ken programa a pagbiagan.

Iti linged ti Regional Task Force-Elcac, inmatonan ti 8th ID ti SBDP. Iti panagadal ti Larab, 700 barangay iti EV ti nailista kas “benepisyaryo” ti programa manipud 2021-2025. Kabatog daytoy ti 16% ti 4,390 barangay iti rehiyon.

Tapno mainayon kas “benepisyaryo” ti maysa a barangay, kasapulan nga ideklara daytoy ti rebolusyonaryo a tignay a “persona non grata” (saan a maawat), agitakder ti Barangay Task Force-Elcac, agpasuko kadagiti residente ken agiyaramid ti “peace rally.” Dagiti yunit ti Retooled Community Support Program (RCSP), a soldado ken pulis nga idepdeploy ti 8th ID kadagiti baryo ti mangipinal nu “cleared” wenno “nadalusen” ti maysa a barangay, ken nu mairamanen iti SBDP. Maipirpirmi ti istatus ti barangay kalpasan ti mano a bulan wenno tawen ti tuluy-tuloy wenno agsubli-subli a panagkampo dagiti yunit ti RCSP.

Bayat nga adda da iti baryo, agkamkampo dagiti soldado kadagiti pangpubliko a pasilidad kas ti barangay hall, eskwelaan, simbaan, plaza ken health center. Uray balay ti mannalon ket ar-aramiden da a baraks. Agsusumbangir ti panaglabsing iti karbengan dagiti residente kas ti pammapatay, panagharas ken iligal a panagaresto. Daddadaelen da dagiti mula ken alikamen, taktakawan ken ipaspasidong da iti “lockdown” ti komunidad.

Dagiti baryo a kabilang iti SBDP ket isu met laeng a naipasidong iti arig na linteg militar a panaglipit. Segun iti panagadal ti Larab, saan a bumaba iti 569,666 indibidwal wenno 131,643 a kabalbalayan ti naipasidong iti panagari a militar ti 8th ID.

Segun mismo iti 8th ID idi 2020, dumanon iti 1,513 barangay ti nagdeklara a “persona non grata” ti rebolusyonaryo a tignay. Panangatalan ken panangrimbaw daytoy ti militar iti sibilyan a panaggubyerno. Malaksid pay nga ipakpakita daytoy a ti panagari a militar iti kaaw-awayan ket saan laeng a limitado kadagiti naipasidong iti RCSP. Segun iti bilang ti 8th ID, posible a dumanon iti maysa a milyon a tao ti naipasidong iti panagari a militar iti rehiyon manipud 2018.

Kangatwan a bilang dagiti panaglabsing

Naiyulat met ti 43,947 a biktima iti panaglabsing iti karbengan-tao kadagiti tawen 2018-2025, a kaadwan a biktima ket dagiti mannalon. Dagiti lugar nga addaan kaadwan a panaglabsing ket dagiti barangay a nabukbokan ti kadakkelan a pondo ti SBDP. Ti SBDP ket nagbalin a “premyo” para kadagiti barangay a naipasidong iti panagari a militar dagiti yunit ti RCSP.

Ti 44% dagiti nailista a panaglabsing ket nakakonsentra idiay Northern Samar. Daytoy met laeng ti prubinsya nga addaan kaadwan a barangay a “benepisyaryo” ti SBDP (240). Kaadwan kadagiti kaso ket nailista idiay Las Navas nga addaan kaadwan a barangay a “benepisyaryo” ti SBDP.

Kabilang iti 10 nga ili nga addaan kadakkelan a pondo ti SBDP ket ti Catubig, Catarman ken Palapag. Kas ti La Navas, nakapadas daytoy kadagiti grabe a panagatake kas ti panagbomba, pammapatay ken panagpasuko.

Dumanon met iti 26% dagiti kaso ti nailista iti prubinsya ti Samar. Nailista ti kaadwan nga insidente ti panaglipit iti masa iti ili ti San Jose de Buan. Saan a nakaskasdaaw a 13 iti 14 a barangay daytoy ket naibilang kas “benepisyaryo” ti SBDP.

Kabayatan na, adda idiay Leyte ti 15% dagiti kaso ti panaglabsing iti karbengan-tao, bayat nga 11% ti adda idiay Southern Leyte. Kaadwan ditoy ket nailista kadagiti ili ti Jaro, Sogod ken Bontoc. Nailista met kadagiti syudad kas ti Tacloban dagiti kaso ti detensyon ken panaglipit kadagiti kabataan-estudyante, aktibista ken salaknib iti karbengan-tao.

Manipud iti Larab, Enero 3, 2026.