Punpuntiryaen, kigkigtoten ken pangpangtaan ti rehimen US-Marcos ti umili, nangruna dagiti kabataan, iti sango ti agtultuloy a pannakadismaya da iti garapalan a korapsyon ken represyon. Pawpawilan ti rehimen dagiti arungaing da iti sango ti nakabunbuntog nga addang ti reaksyunaryo a gubyerno tapno mapagsungbat ti amin a karaman iti korapsyon.

Babaen kadagiti armado a gamat ken dagiti ahensya a pangseguridad daytoy, napilaan ti kaso a “sedisyon” ken “panangprobokar ti rebelyon” ti mano a lider masa, kabilang dagiti lider dagiti kabataan-estudyante nga adda iti sango ti nasaknap a tignay kontra korapsyon idi napan a tawen. Nalawag a panggep daytoy nga agimula ti buteng iti umili, apputen ti ngiwat da, pakapsuten ti pangngeddeng da nga ilaban ti tarigagay a hustisya ken idiskaril dagiti plano nga ituloy dagiti kilos protesta.

Iti social media, iyar-aramid ti NTF-Elcac ken ti Armed Forces of the Philippines ti kampanya a “panagdarup” babaen kadagiti mabaybayadan a troll, kabilang ti manopulo a ribo a soldado ti AFP, tapno lemmesen iti panangumsi ti siasinoman nga addaan komento a kritikal wenno mangdildillaw iti rehimen Marcos, ken nangruna laban iti panagabuso ti militar ken pulis. Iyar-aramid da daytoy iti balangkas ti “counterinsurgency” gapu ta amin a pammabalaw iti korapsyon ken represyon ket kitkitaenda a paset ti propaganda ti rebolusyonaryo a tignay.

Kumarkaro ti surbeylans ken panaglipit kadagiti kampus, direkta man nga iyar-aramid dagiti ahente a militar, wenno kasabwat ti administrasyon ti sumagmamano nga eskwelaan. Daytoy ket bin-ig a pangta iti wayawaya dagiti institusyon a pang-akademiko. Patpatayen ni Marcos ken ti NTF-Elcac ti kritikal, progresibo ken patriyotiko a panagpanunot, panagadal iti pakasaritaan ken panagsukimat iti gimong, nangruna dagiti kabataan, iti panangawag kadagitoy kas “terror grooming.”

Ni Marcos ket saanen a naadalan iti pakasaritaan iti panangipagarup a mapaulimek na ti umili, nangruna dagiti kabataan estudyante, babaen ti panangallilaw ken pammutbuteng, iti panaglaban da iti korapsyon ken panagabuso ti sumagmamano nga agtuturay, ken pannakipaset da iti dangadang tapno baliwan ti malakolonyal ken malapyudal a sistema.

Ti bimtak a protesta idi Setyembre-Nobyembre idi napan a tawen ket pakakitaan ti nauneg a pungtot ti umili iti agar-ari a sistema, nangruna iti manopulo a kampus iti nadumaduma a paset ti pagilyan. Nagayus kadagiti tignay dagiti kabataan-estudyante ti nalawa nga arungaing ken pungtot ti nalawa a masa ti umili iti korapsyon ken iti burukrata-kapitalista a sistema a mangpabpabaknang iti sumagmamano ken mangparparigat iti umili.

Inikkan da ti boses ti minilyon a Pilipino a biktima ti korapsyon, dagiti layus gapu kadagiti palpak ken pinagkwartaan a proyekto a flood control, dagiti narukop a farm-to-market road ken dadduma pay nga imprastruktura, dagiti mabulbulok a serbisyo a panggimong a napaidaman ti kasapulan a pondo ken adu pay a parigat nga ituntunda ti burukrata kapitalismo. Kadwa ti umili a pagad-adalan da nu kasano nga inpataw ti imperyalismo a US daytoy a bulok a sistema iti Pilipinas, babaen kadagiti sinanay daytoy a pulitiko ken mangimaton iti reaksyunaryo a burukrasya.

Determinado nga ituloy dagiti kabataan ken umili nga iyabante ti tignay protesta laban iti korapsyon ken bulok a gubyerno. Ammo da nu kasano a ti tunggal kanito nga agulimek ken sumardeng ti protesta ket gungundawayan ni Marcos ken dagiti kapada na a mannibrong tapno agtakaw ken agpabaknang.

Agintutuleng ni Marcos ken dagiti kunniber nga upisyal iti nasaknap a ringgor ti protesta. Arig na inrakurak na nga “ituloy ti ragsak,” idi pinasingkedan na ti badyet para iti 2026 a natatek iti pork barrel ken dagiti baro a proyekto a pang-imprastruktura kas kadagiti pasdek pagadalan. Kasla agap-apura tatta ti DPWH iti panangibuyat ti binilyon a piso a “pangtarimaan” iti EDSA ken dadduma pay a haywey ken rangtay, bayat a nakaturong iti adayo ti imatang ti publiko.

Agserra laengen ti intakder ni Marcos nga Independent Commission for Infrastracture ket awan pay ti napateg nga naaramid daytoy malaksid a parwaren nga adda ti inaramid ni Marcos, ken kaluban ti sungsungbatan ti Malacañang. Us-usaren tatta ni Marcos ti Ombudsman tapno ipiten dagiti karibal na iti pulitika, wenno isakripisyo ti sumagmamano a saan nan a maisalbar a kaalyado a pulitiko wenno upisyal, a naan-anay a naibunannag a sangkot iti panagtakaw. Dagiti kaasitgan nga upisyal ni Marcos a sangkot iti korapsyon (kas ken Bersamin, Pangandaman ken dadduma pay) ket inyadayo ni Marcos kadagiti imbestigasyon ken iti panagpasungbat ti umili.

Ti nasaknap a korapsyon ken garapal a panagpabaknang ti sumagmamano iti reaksyunaryo a gubyerno, panagabuso iti turay ken panangbekkel kadagiti demokratiko a karbengan ti umili, ket agtultuloy a mangririing iti intero nga umili nga agtignay ken lumaban. Pudno la unay a napapanawen dagiti rali a naituding kadagiti sumaruno a lawas, karaman ti pananglagip iti nasaknap a panagrukwas dagiti kabataan a Pilipino idi First Quarter Storm ti 1970, agingga iti maika-40 tawen ti pananglagip iti istorikal a panagalsa idiay Edsa a nangpabagsak iti kurakot ken abusado met a diktadura ni Marcos Sr. Daytoy ket nasayaat a gundaway tapno agkaykaysa ti umili ken paawengen ti pukkaw nga “amin a karaman, rumbeng nga agsungbat.”

Kasapulan a saan a mauma ti umili iti panangibunannag iti amin a kunniber, dagiti naanomalya a kontrata ti gubyerno, panagtakaw iti kaban ti kinabaknang ti umili, panaggastar ti pondo a pangpubliko ken dadduma pay a wagas ti panagakop ti kinabaknang dagiti burukrata kapitalista. Nasken met nga ibunannag dagiti kasabwat da a dadakkel a burgesya kumprador ken gangannaet a kapitalista iti panagtakaw ken panagkamkam ti gamgameng ti pagilyan.

Partikular a karit kadagiti kabataan estudyante nga agtuloy a papigsaen da ti panangirakurak iti arungaing ti umili laban iti korapsyon ken kinabulok ti intero nga agar-ari a sistema. Agturong iti kamasaan—kadagiti pabrika, taltalon ken komunidad kadagiti syudad ken kaaw-awayan—tapno amwen ti kongkreto a ladawan ti naulpit a basnut ti korapsyon ken burukrata kapitalismo iti biag ti masa. Pandayen ti karirikna ken pangngeddeng para iti nalawa a masa ti umili, ken ipaay ti panawen iti pananggun-od iti tarigagay a nainkalintegan ken naranyag a masakbayan.

Ti tarigagay a gibusan ti korapsyon ti reaksyunaryo a gubyerno ket magun-od laeng iti dangadang tapno gibusan ti imperyalismo, pyudalismo ken burukrata kapitalismo, ti tallo a didigra a mangparparigat iti umili. Maaramid daytoy iti panangiyabante iti demokratiko a rebolusyon ti umili, babaen ti naunday a gubat ti umili. Ibagsak ti reaksyunaryo nga estado ken itakder ti demokratiko a gubyerno ti umili a buklen dagiti mangmangged, mannalon ken dadduma pay a demokratiko a sektor, ken mangibagi iti tarigagay da para iti nailyan a wayawaya ken hustisya iti gimong.