Problemado si Gale, usa ka mag-uuma sa Southern Tagalog, kung asa siya mangita og trabaho matag human sa pagpananum og humay sa yuta sa usa ka agalong yutaan sa ilang baryo. Unom ka bulan lamang ang iyang trabaho dinhi: Hunyo-Agosto ug Disyembre-Pebrero. Gawas niini, obligado siyang mangita og laing panginabuhian alang iyang pamilya. Bulag siya sa asawa ug siya lang ang nagbuhi sa iyang anak nga bata pa.

Sakop si Gale sa pundok sa mga mamumuong-panguma sa iyang baryo nga kabahin sa sistemang “kabesilya.” Ang kabesilya ang nagsilbing “labor contractor” o tigpangita og mamumuo sa uma alang sa mga trabahong ipahimo sa agalong yutaan. Gunit nila ang upat hangtod 20 ka mamumuo, depende sa gidak-on sa ipatrabahong yuta. Mosalmot usab sila sa produksyon apan adunay dugang bayad sa matag tawo nga makuha nila isip trabahante. Sa baryo ni Gale, adunay bayad ang kabesilya nga ₱10 matag tawo nga matigum niya alang sa usa ka trabaho.

Sama ni Gale, sakop sa sistemang kabesilya si Frank. Pareho nilang giantos ang sistema sa suholan nga pakyawan, kung asa nagadawat lamang ang matag tawo og ₱480 matag hektarya. Sa basakan nga ginatrabahuan nila, 10 ka tawo ang kinahanglan kung lokal ang binhi, samtang 15 ka tawo kung hybrid ang binhi. Kasagaran anaa sa ₱300-₱400 (₱700 ang pinakataas) ang madawat ni Gale nga suholan isip tigtanum. Magsugod ang trabaho nila sa alas-5:30 sa kaadlawon ug mahuman og alas-8 o alas-9 sa buntag.

Sa panahong dili ting-tanum, gatrabaho si Gale isip caretaker sa usa ka resort kabaylo sa libreng “pagpapuyo” kaniya ug sa iyang anak. Wala siyay suholan gawas sa panagsang “komisyon” kung adunay mosuroy sa resort. Ang ubang kababayen-an nga kauban niya sa sistemang kabesilya nanarbaho isip labandera, katabang sa balay o tindera. Aron makaagwanta, ang pipila kanila nagbaligya og pagkaon sama sa ihaw-ihaw ug meryenda o kung adunay gamay nga kapital, nag-abli og gagmay nga tindahan. Kasagaran mokita sila og ₱180-600 sa pagpanglaba, depende sa gidaghanon, samtang ₱200-350 matag adlaw isip katabang sa balay. Ang kalalakin-an sama ni Frank nanarbaho isip construction worker sa mga silingang dapit samtang ang uban namasada og traysikol.

Ang pagpananggi og sampaguita usa usab sa kasagarang panginabuhi matag walay pagpananom. Moganansya sila dinhi og ₱10-50 matag tabo, depende sa panahon ug presyo sa sampaguita. Sa panahong bugnaw ang klima, panagsa ra ang bulak sa sampaguita hinungdan nga mas mahal ang presyo niini samtang mas daghan ug mas barato ang bulak kung ting-init.

Kakulang sa trabaho sa kabanikanhan

Lakip silang Gale ug Frank sa halos usa ka milyon nga nawad-an og trabaho sa agrikultura niadtong Mayo. Subay sa ulahing Labor Force Survey sa reaksyunaryong gobyerno, moabot sa kinatibuk-ang 905,000 ang nawad-an og trabaho sa agrikultura, nga usa ka hinungdan sa tantos sa disempleyo nga 4.8% o kapin kun kulang 2.5 ka milyong Pilipino niadtong Mayo. Ang agrikultura ug kalasangan (forestry)—nga naglangkob sa 16.8% sa kinatibuk-ang empleyo—nabawasan og 392,000 ka trabaho kung itandi niadtong Mayo sa miaging tuig. Nawad-an usab og 155,000 ka trabaho ang pagpangisda ug aquaculture. Pinakagrabe ang pagkunhod sa mga trabaho sa pagpananum og humay, nga nawad-an og 734,000 ka trabaho.

Gihimong rason dinhi sa rehimeng Marcos ang nag-usab-usab nga panahon sama sa El Niño ug uban pang katalagman. Ang tinuod, nagpamatuud kini sa nagapadayong pagpasagad sa reaksyunaryong estado, sa pagkakaron sa ilalom sa rehimeng US-Marcos, sa agrikultura ug kaylap nga pagpangilog sa yuta sa mga mag-uuma ug lumad.

Rebolusyon ang tubag sa kawalay panginabuhi sa kabanikanhan

Sumala sa Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid, dili katingad-an ang kahimtang ni Gale, Frank ug minilyong sama kanila nga mag-uumang walay kaugalingong yuta nga walay laing mapilian kundi ang manudlan sa nagkadaiyang panginabuhi. Ang agrikultura sa Pilipinas hilabihang atrasado, ubos ang produktibidad ug walay katakus nga makamugna og igo nga panginabuhi alang sa populasyon sa kabanikanhan.

Gipahimuslan sa mga agalong yutaan ang hilabihan kadaghan nga ihap sa mga mamumuong-panguma aron ilansang ang ilang suholan (mas ubos pa sa pinakagamay nga minimum sa mga syudad), ibalewala ang ilang kaayohan ug patrabahoon sila og sobra-sobra. Labaw pang mas ubos ang ilang kita sa gisudlan nilang panahonong mga trabaho tunga-tunga sa mga siklo sa pagpananum.

Taliwala sa kaylap nga kawalay panginabuhi sa kabanikanhan, husto lamang nga ipakigbisog ang tinuod nga reporma sa yuta aron makab-ot ang rebolusyonaryong kausaban sa kinabuhi sa masang mag-uuma—nga silang naglangkob sa mayorya sa katawhang Pilipino. Ang Rebolusyonaryong Giya sa Reporma sa Lupa o RGRL sa Partido Komunista sa Pilipinas ang programa aron ilingkawas ang masang mag-uuma sa pyudal ug malapyudal nga porma sa pagpanglupig ug pagpahimulos. Nakalatid dinhi ang maksimum nga programa sa libreng pag-apud-apod sa yuta, ug ang minimum nga programa sa pagpasaka sa suholan sa mga mamumuo sa uma, pagpapas sa usura ug uban pang lakang.

Sa pagdaug sa demokratikong rebolusyong katawhan makab-ot sa katawhang Pilipino ang ilang mga demokratikong tinguha ug katungod, lakip ang pagbaton og yuta ug makabuhing suholan.