Sarangeten ti maka-imperyalista a “chacha” ti rehimen nga US-Marcos

, ,
PilipinoEnglishBisayaHiligaynon

Basar iti pannakapanggep a “baliwan dagiti pang-ekonomiya a probisyon” tapno ikkan ti dakdakkel a wayawaya dagiti ganggannaet a kapitalista a tagikuaen ken gamruden ti kinabaknang ti pagilian ken mangpetpet ti super-ganansya, nalawag nga ima ti imperyalismo nga US ti pudno nga adda iti likudan ti agdama nga ipagpagna ti rehimen nga US-Marcos a plano a baliwan ti reaksyonaryo a konstitusyon 1987.

Ginasut milyon a piso ti imbukbok ti agturturay a rehimen tapno koordinado a patignayen dagiti tao ni Marcos iti kongreso, senado ken dagiti lokal a gobyerno. Maymaysa ti panggep ti dua nga agsina nga inisyatiba a rinugian iti Kongreso ken iti Senado, numanpay adda nagdumaan na iti nagbaetan ti sumagmamano a pulitiko kasilpo ti wagas ken saklaw ti maaramid a panangbaliw iti konstitusyon.

Iti duron ti kampo a Marcos-Romualdez, inrussuat ti ubbaw a “people’s initiative” tapno isingit iti konstitusyon 1987 ti probisyon para iti agkaragpin a panagbotos ti Nangato ken Nababa a Kapulungan ti Kongreso (saan a nagsina a panagbotos) iti panangpasingked kadagiti singasing nga umannamong iti konstitusyon.

Iti bangir a benneg, idurduron itatta iti Senado ti Joint House Resolution tapno isingit dagiti sarita nga “unless otherwise provided by law” wenno “laksid nu ipalubos ti linteg” iti sumagmamano a tulbek a probisyon. Panggep na nga ikkan ti bileg ti reaksyonaryo a kongreso nga agaramid ti simple a linteg tapno ikkan dalan ti ganggannaet a panagtagikua wenno kontrol iti daga, pampubliko a serbisyo, edukasyon, masmidya ken panagpatalastas (advertising).

Nagramaram a kasla apoy ti panagsupiat ti naduma-duma a pwersa ken sektor iti panagbettak ti damag ti panangiduron ti “chacha.” Sinabat ti nalawa a panagtubngar ti “people’s initiative” a makasulasok iti kinabuyok gapu iti rimuar a tunggal pirma ket adda bayad na a ₱100, wenno naala kasukat ti karí nga ayuda wenno pammutbuteng a saan nga maited daytoy. Sinabat met ti panagsupiat ti posibilidad nga iduron iti kongreso ti “term extension” wenno panampaatiddog kadagiti termino ti presidente ken dadduma pay nga opisyal ti reaksyonaryo a gobyerno; kasta met dagiti idurduron a neoliberal nga umannamong a naan-anay a pumatay iti pang-ekonomya a panagbukod ti Pilipinas.

Kas basaran a linteg ti agturturay a sistema a malakolonyal ken malapyudal, ti Konstitusyon 1987 ket reaksyonaryo ken agserserbi iti interes ti manangidadanes ken mananggundaway nga agturturay a dasig. Gapu ta binukel ken pinasingkedan daytoy kalpasan ti panagrukkuas nga EDSA idi 1986 ken iti sango ti agtultuloy a buelo ti demokratiko a tignayan a masa, napilitan ti agturturay nga estado nga ikkan daytoy kadagiti demokratiko ken nailian nga arkus, karaman ti panangideklara ti patakaran tapno salwadan ti nailian a patrimonya, panangilanad kadagiti demokratiko a karbengan, panangikeddeng kadagiti limitasyon iti termino ti presidente ken sumagmano nga opisyal ken iti panangitinnag ti linteg militar, panangipawil iti ganggannaet a base militar ken armas nukleyar, ken dadduma pay.

Nupaykasta, iti nasurok tallo ket kagudua a dekada, saan a nagpaigalut dagiti naglabas a reaksyonaryo a gobyerno kadagiti probisyon ti konstitusyon 1987. Linikawan wenno agdadata a linabsing dagiti probisyon na babaen kadagiti naduma-duma a linteg ken patakaran nga awan aniaman a nangibaddek kadagiti demokratiko a karbengan, nangilukat ti naduma-duma a tay-ak ti ekonomya iti kontrol ken dominasyon dagiti ganggannaet a kapitalista, nangted ti karbengan nga ekstrateritoryal kadagiti tropa nga Amerikano ken nangpadakkel iti bileg dagiti pampulitika a dinastiya.

Panggep ti gandat a “chacha” a namin-adun a ginandat dagiti naglabas a gobyerno, a naan-anay nga ikkaten dagiti arkus a nailian ken demokratiko iti Konstitusyon 1987. Daytoy a gandat ket kontra-umili, kontra-marigrigat, kontra-makabayan ken kontra-demokratiko, ken agserbi iti interes ti imperyalismo, pyudalismo ken burukrata kapitalismo. Kangrunaan a panggep ni Marcos nga unasen dagiti marka nga anti-Marcos iti konstitusyon 1987. Iti sango ti sagsagrapen ti umili a nakaro a krisis pangkagimongan ken pang-ekonomya, panangidadanes ken panangikuspil, ti gandat a “chacha” ti rehimen US-Marcos ket sigurado a mangipaay laeng ti lalo a panagsagaba iti umili a Pilipino.

Rumbeng a napinget a sarangeten ti umili ti “chacha” gapu ta lalo a pakaruen daytoy ti atrasado a sistema a nakasanggir iti ganggannaet a panagpuonan ken panagangkat, mangidurduron ti panagngato ti presyo dagiti gagatangen, manglaplapped iti panagngato ti sueldo, ken korapsyon dagiti pampulitika a dinastiya. Naan-anay daytoy a pilayen ti ekonomya ken mangikkat ti kabaelan ti pagilian a tumakder iti bukod a saka, ken naan-anay nga aramiden daytoy a pagirussuatan dagiti gerra nga agresyon ti US.

Ti panangiduron ti “chacha” ket mangilukat ti baro a tay-ak ti pannakisaranget ti umili a Pilipino tapno itandudo dagiti nailian ken demokratiko nga interes da. Rumbeng a napinget a makisaranget dagiti nailian-demokratiko a puersa iti daytoy a tay-ak tapno pagkaykaysaen ken patignayen ti kaaduan a bilang ti umili tapno paayen ti nangisit nga iskema ti rehimen nga US-Marcos.

Rumbeng nga isayangkat ti nalawa ken nasagedsed a kampanya nga edukasyon, propaganda ken ahitasyon iti masa kadagiti komunidad, pabrika, pagadalan, kadagiti pagtagilakuan, simbaan ken dadduma pay. Inggana’t bael a gaw-aten ti minilyon nga umili babaen kadagiti naduma-duma a langa ti panagpropaganda iti masa (kadagiti nakasurat a waragawag, pangmasa a talakayan, asembliya, dagiti pangkultura a panagpabuya ken dadduma pay). Pasaknapen ti komprehensibo a posisyon nga antipasista, anti-imperyalista ken antipyudal laban iti “chacha.” Iwaragawag dagiti ramut ti krisis iti ekonomya ken pagbiagan ti masa. Iwaragawag nu kasano a maigalgalut ti pagilian iti pampulitika ken pang-ekonomya nga interes ti US, ken nu kasano a ti kinaawan ti wayawaya ti makagapu itatta ti panangparangguyod iti pagilian iti ribalan ken risiris dagiti imperyalista a bileg.

Rumbeng a gundawayan ti kanito tapno palawaen ken papigsaen dagiti pangmasa nga organisasyon ken unyon. Kagiddan na, rumbeng a buklen ti naduma-duma a langa, tukad ken lawa dagiti alyansa a kontra-“chacha” (laban iti maysa wenno iti sumagmamano nga aspeto na) tapno awiden ti nalawa nga intar dagiti akintengnga a puersa, karaman ti minilyon a nagtignay idi 2022 laban iti bunggoy a Marcos-Duterte.

Ti determinado ken militante a pannakisaranget ti umili a Pilipino ti manglapped iti kontra-umili ken maka-imperyalista a panggep a “chacha.” Ti pannakisaranget iti panggep ni Marcos a pigisen ti patawid nga anti-diktadura iti Konstitusyon 1987 ket manginaynayon ti istorikal a kaipapanan iti umadani a pananglagip iti anibersaryo ti panagrukkuas nga EDSA iti umay a Pebrero 25, ken agserbi a nasayaat a gundaway tapno pagkaykaysaen ti pagilian laban iti rehimen a US-Marcos.Sarangeten ti maka-imperyalista
a “chacha” ti rehimen nga US-Marcos

Basar iti pannakapanggep a “baliwan dagiti pang-ekonomiya a probisyon” tapno ikkan ti dakdakkel a wayawaya dagiti ganggannaet a kapitalista a tagikuaen ken gamruden ti kinabaknang ti pagilian ken mangpetpet ti super-ganansya, nalawag nga ima ti imperyalismo nga US ti pudno nga adda iti likudan ti agdama nga ipagpagna ti rehimen nga US-Marcos a plano a baliwan ti reaksyonaryo a konstitusyon 1987.

Ginasut milyon a piso ti imbukbok ti agturturay a rehimen tapno koordinado a patignayen dagiti tao ni Marcos iti kongreso, senado ken dagiti lokal a gobyerno. Maymaysa ti panggep ti dua nga agsina nga inisyatiba a rinugian iti Kongreso ken iti Senado, numanpay adda nagdumaan na iti nagbaetan ti sumagmamano a pulitiko kasilpo ti wagas ken saklaw ti maaramid a panangbaliw iti konstitusyon.

Iti duron ti kampo a Marcos-Romualdez, inrussuat ti ubbaw a “people’s initiative” tapno isingit iti konstitusyon 1987 ti probisyon para iti agkaragpin a panagbotos ti Nangato ken Nababa a Kapulungan ti Kongreso (saan a nagsina a panagbotos) iti panangpasingked kadagiti singasing nga umannamong iti konstitusyon.

Iti bangir a benneg, idurduron itatta iti Senado ti Joint House Resolution tapno isingit dagiti sarita nga “unless otherwise provided by law” wenno “laksid nu ipalubos ti linteg” iti sumagmamano a tulbek a probisyon. Panggep na nga ikkan ti bileg ti reaksyonaryo a kongreso nga agaramid ti simple a linteg tapno ikkan dalan ti ganggannaet a panagtagikua wenno kontrol iti daga, pampubliko a serbisyo, edukasyon, masmidya ken panagpatalastas (advertising).

Nagramaram a kasla apoy ti panagsupiat ti naduma-duma a pwersa ken sektor iti panagbettak ti damag ti panangiduron ti “chacha.” Sinabat ti nalawa a panagtubngar ti “people’s initiative” a makasulasok iti kinabuyok gapu iti rimuar a tunggal pirma ket adda bayad na a ₱100, wenno naala kasukat ti karí nga ayuda wenno pammutbuteng a saan nga maited daytoy. Sinabat met ti panagsupiat ti posibilidad nga iduron iti kongreso ti “term extension” wenno panampaatiddog kadagiti termino ti presidente ken dadduma pay nga opisyal ti reaksyonaryo a gobyerno; kasta met dagiti idurduron a neoliberal nga umannamong a naan-anay a pumatay iti pang-ekonomya a panagbukod ti Pilipinas.

Kas basaran a linteg ti agturturay a sistema a malakolonyal ken malapyudal, ti Konstitusyon 1987 ket reaksyonaryo ken agserserbi iti interes ti manangidadanes ken mananggundaway nga agturturay a dasig. Gapu ta binukel ken pinasingkedan daytoy kalpasan ti panagrukkuas nga EDSA idi 1986 ken iti sango ti agtultuloy a buelo ti demokratiko a tignayan a masa, napilitan ti agturturay nga estado nga ikkan daytoy kadagiti demokratiko ken nailian nga arkus, karaman ti panangideklara ti patakaran tapno salwadan ti nailian a patrimonya, panangilanad kadagiti demokratiko a karbengan, panangikeddeng kadagiti limitasyon iti termino ti presidente ken sumagmano nga opisyal ken iti panangitinnag ti linteg militar, panangipawil iti ganggannaet a base militar ken armas nukleyar, ken dadduma pay.

Nupaykasta, iti nasurok tallo ket kagudua a dekada, saan a nagpaigalut dagiti naglabas a reaksyonaryo a gobyerno kadagiti probisyon ti konstitusyon 1987. Linikawan wenno agdadata a linabsing dagiti probisyon na babaen kadagiti naduma-duma a linteg ken patakaran nga awan aniaman a nangibaddek kadagiti demokratiko a karbengan, nangilukat ti naduma-duma a tay-ak ti ekonomya iti kontrol ken dominasyon dagiti ganggannaet a kapitalista, nangted ti karbengan nga ekstrateritoryal kadagiti tropa nga Amerikano ken nangpadakkel iti bileg dagiti pampulitika a dinastiya.

Panggep ti gandat a “chacha” a namin-adun a ginandat dagiti naglabas a gobyerno, a naan-anay nga ikkaten dagiti arkus a nailian ken demokratiko iti Konstitusyon 1987. Daytoy a gandat ket kontra-umili, kontra-marigrigat, kontra-makabayan ken kontra-demokratiko, ken agserbi iti interes ti imperyalismo, pyudalismo ken burukrata kapitalismo. Kangrunaan a panggep ni Marcos nga unasen dagiti marka nga anti-Marcos iti konstitusyon 1987. Iti sango ti sagsagrapen ti umili a nakaro a krisis pangkagimongan ken pang-ekonomya, panangidadanes ken panangikuspil, ti gandat a “chacha” ti rehimen US-Marcos ket sigurado a mangipaay laeng ti lalo a panagsagaba iti umili a Pilipino.

Rumbeng a napinget a sarangeten ti umili ti “chacha” gapu ta lalo a pakaruen daytoy ti atrasado a sistema a nakasanggir iti ganggannaet a panagpuonan ken panagangkat, mangidurduron ti panagngato ti presyo dagiti gagatangen, manglaplapped iti panagngato ti sueldo, ken korapsyon dagiti pampulitika a dinastiya. Naan-anay daytoy a pilayen ti ekonomya ken mangikkat ti kabaelan ti pagilian a tumakder iti bukod a saka, ken naan-anay nga aramiden daytoy a pagirussuatan dagiti gerra nga agresyon ti US.

Ti panangiduron ti “chacha” ket mangilukat ti baro a tay-ak ti pannakisaranget ti umili a Pilipino tapno itandudo dagiti nailian ken demokratiko nga interes da. Rumbeng a napinget a makisaranget dagiti nailian-demokratiko a puersa iti daytoy a tay-ak tapno pagkaykaysaen ken patignayen ti kaaduan a bilang ti umili tapno paayen ti nangisit nga iskema ti rehimen nga US-Marcos.

Rumbeng nga isayangkat ti nalawa ken nasagedsed a kampanya nga edukasyon, propaganda ken ahitasyon iti masa kadagiti komunidad, pabrika, pagadalan, kadagiti pagtagilakuan, simbaan ken dadduma pay. Inggana’t bael a gaw-aten ti minilyon nga umili babaen kadagiti naduma-duma a langa ti panagpropaganda iti masa (kadagiti nakasurat a waragawag, pangmasa a talakayan, asembliya, dagiti pangkultura a panagpabuya ken dadduma pay). Pasaknapen ti komprehensibo a posisyon nga antipasista, anti-imperyalista ken antipyudal laban iti “chacha.” Iwaragawag dagiti ramut ti krisis iti ekonomya ken pagbiagan ti masa. Iwaragawag nu kasano a maigalgalut ti pagilian iti pampulitika ken pang-ekonomya nga interes ti US, ken nu kasano a ti kinaawan ti wayawaya ti makagapu itatta ti panangparangguyod iti pagilian iti ribalan ken risiris dagiti imperyalista a bileg.

Rumbeng a gundawayan ti kanito tapno palawaen ken papigsaen dagiti pangmasa nga organisasyon ken unyon. Kagiddan na, rumbeng a buklen ti naduma-duma a langa, tukad ken lawa dagiti alyansa a kontra-“chacha” (laban iti maysa wenno iti sumagmamano nga aspeto na) tapno awiden ti nalawa nga intar dagiti akintengnga a puersa, karaman ti minilyon a nagtignay idi 2022 laban iti bunggoy a Marcos-Duterte.

Ti determinado ken militante a pannakisaranget ti umili a Pilipino ti manglapped iti kontra-umili ken maka-imperyalista a panggep a “chacha.” Ti pannakisaranget iti panggep ni Marcos a pigisen ti patawid nga anti-diktadura iti Konstitusyon 1987 ket manginaynayon ti istorikal a kaipapanan iti umadani a pananglagip iti anibersaryo ti panagrukkuas nga EDSA iti umay a Pebrero 25, ken agserbi a nasayaat a gundaway tapno pagkaykaysaen ti pagilian laban iti rehimen a US-Marcos.

Sarangeten ti maka-imperyalista a "chacha" ti rehimen nga US-Marcos