Sobra nga iginkalipay han katawhan Pilipino nga naghihingyap hin hustisya an pag-aresto ngan pagpriso ha hadto anay puno nga tirano nga hi Rodrigo Duterte ha mga pasilidad han International Criminal Court (ICC) ha nasud nga The Netherlands hadton Marso 11. Usa ini nga dako nga kadaugan, diri la para ha mga biktima han hiluagan nga pagpatay nga iginmando ni Duterte ha balayan han “gerra ha druga,” kundi para ha ngatanan nga biktima han pasista nga paglasurbo ha ilarum han iya terorista nga paghahadi.

Igin-aabre hini an posibilidad nga mapabaton ngan masirutan hi Duterte ha iya mga krimen ha bug-os nga katawhan, butang nga haros imposible ha ilarum han dunot nga naghahadi nga sistema ha pulitika ngan hustisya ha Pilipinas.

Walo katuig na an linabay tikang han tikangan an kaso ha ICC. Sobra pa ini nga nadelatar tungod ha pagdiri han rehimen Marcos nga makigbuligay ha ICC tikang 2022 tungod ha pakig-alyansa hadto ni Marcos ha mga Duterte. Yana na la, nga hul-os nga nawara ini nga alyansa, tinugot hi Marcos nga tagan lugway an ICC agud magamit ini (kalakip na an pagpapatalsik kan Sara Duterte) ha panalinguha niya nga ikonsolida an iya poder ngan tanggalon an dagko nga ulang ha larang niya nga palawigon an paghahadi lahos ha 2028.

An kamatuoran, bungol pa gihapon hi Marcos ha guliat han katawhan agud pabatunon hi Duterte ha iya mga krimen, kapareho nga bungol hiya ha mga guliat para ha hustisya ha ngatanan nga pagtalapas ha tawhanon nga katungod ha panahon han paghahadi nga diktador han iya amay. An mga pasista nga palisiya han rehimen Duterte amo liwat an iginpatuman yana ni Marcos Jr para ha hiluagan nga panmuypoy ha katawhan nga naato.

Ginpopondohan yana han mga Duterte an usa nga sistematiko ngan hiluagan nga kampanya han disimpormasyon ngan buwa nga pagbalita ha social media. Agud makuha an simpatya han publiko, ginpapagawas yana han kampo han Duterte nga “makaluluoy” ngan “biktima” han pampulitika nga pan-gigipit an hadto anay numero uno nga pasista nga tirano, ngan an pag-aresto ha iya talapas ha balaud ngan paglulugaring han nasud. Gin-gagamit ini diri komo mga argumento ha ICC, kundi agud sung-an an emosyon han mga maka-Duterte, ngan makapatikang han mga rali.

Gintatagbunan nira an pira kanapulo kayukot nga tul-an han mga biktima han panmatay ha panahon han brutal nga paghahadi ni Duterte. Target han pagturisok ngan panhadlok bisan an mga biktima ngan ira mga pamilya. Igintatago nira an kamatuoran nga gin-gamit ni Duterte an poder ha tahub han “gerra ha druga” agud kontrolon an suplay han druga ngan magin pinakaagaron han ngatanan nga drug lord ha Pilipinas. Ginpapara nira ha panumduman han katawhan kung tiunan-o hira dugang nga nagkuri ngan nag-antos ha mga palisiya nga kontra-trabahador, kontra-parag-uma, kontra-kablas ngan kontra-nasyunal ni Duterte, kadungan an grabe gud nga korapsyon ngan paghakin hin karikuhan han iya pamilya ngan mga alipures.

Maiha pa an pakigbisog ha ICC han mga biktima ngan katawhan Pilipino. Maagi pa ini ha damo nga liko ngan birik. Kinahanglan aghaton ngan buligan nga magyakan ngan tumestigo an yukut-yukot pa nga biktima ngan testigo agud pakusgon an kaso ha ICC ngan an panawagan nga sirutan hi Duterte ngan ngatanan han iya kakunsabo ha ira mga krimen.

Ha pagbista kan Duterte ha ICC, nag-abre an bag-o nga natad han pakibisog para ha pagpapabaton ha mga lanong nga diktador, tirano ngan mga putos-ha-puthaw nga pasista, nga haros imposible nga masirutan ha ilarum han mga reaksyunaryo nga korte ha Pilipinas. Kaangayan nga suportahan ngan pakusgon an panawagan ha utro nga pag-api han Pilipinas ha ICC ngan iduso an rehimen Marcos nga himuon ini. Ha atubangan han diri patas nga pag-eksister ngan pagpatuman han balaud han niyutiyo nga estado ha Pilipinas, an utro nga pag-api ha ICC pabor ha yukut-yukot nga biktima han pasista nga panmuypoy ngan terorismo han estado nga naghihingyap hin hus- tisya. Kadungan hini, kinahanglan pangandaman an pagsalawad hin mga kaso ha ICC kontra kan Marcos, ha mga upisyal han AFP ngan PNP, ha mga kumander han mga dibisyon ngan batalyon, nga namuno han mga krimen kontra ha bug-os nga katawhan ngan krimen ha gerra.

Kadungan hini, kinahanglan padayon nga himuon an hiluagan nga propaganda-edukasyon agud iduso an pagpapabaton kan Duterte ngan pagsukot kan Marcos ha nagpapadayon nga pasista nga panmuypoy, pagpapakuri ha nasud, korapsyon ngan pagin niyutiyo ha langyaw nga imperyalista nga interes.

“Marcos-Duterte, waray iginkaiba” ha mga grabe nga krimen han ekstrahudisyal nga panmatay, pagsikmit, tortyur, pamriso, ngan pagsalawad hin hinimu-himo nga kaso ngan pagtanom hin ebidensya, kontra ha katawhan nga nakikigbisog. Kinahanglan padayon nga pakusgon an pag-ato kan Marcos ngan ha mga upisyal han militar ngan pulis nga padayon ha pasista nga panawantawan ngan pandarahug ha katawhan.

“Marcos-Duterte, waray iginkaiba” ha pagpapakuri ha katawhan Pilipino. Waray nagbag-o ha padayon nga paghitaas han presyo han papliton, hiluagan nga kawaray trabaho, ngan pagbagsak han pakabuhi han mayoriya han katawhan. Waray nagbag-o ha mga pakuri nga palisiya nga pagraysang han himubo nga suhol han mga trabahador, tinagdamo nga importasyon han bugas ngan iba pa nga agrikultural nga produkto ha kahibangan han lokal nga produksyon, ngan pagpabor ha mga langyaw nga kapitalista nga kawatan ha karikuhan han nasud ngan nadestroso ha kalibungan. Waray nagbag-o ha waray wantas nga pangutang, korapsyon ha mga kontrata han gubyerno, ismagling, ngan sosyuhan ha mga kartel ngan mga sindikato nga kriminal.

“Marcos-Duterte, waray iginkaiba” ha pagpadanas ha sumpakiay han US ngan China. Ha ilarum ni Marcos, dugang nga naghahadi-hadian an mga pwersa militar han US ha Pilipinas, ngan dugang nga natikadako an hulga nga maatsaki an nasud ha imperyalista nga gerra, kadungan an tikadako nga papel han US ha pagsuplay han mga armas ngan higamit ha AFP nga gamit ha gerra han panmuypoy kontra ha katawhan.

Ha ultimo, an tinuod nga pagbabag-o nga hingyap han katawhan Pilipino makakab-ot la pinaagi han rebolusyunaryo nga pagbabag-o ha Pilipinas. Padayon nga natindog ngan naato an katawhan Pilipino nga ginpakurian han imperyalismo, pyudalismo ngan burukrata kapitalismo. Kinahanglan ibagsak an dunot nga reaksyunaryo nga neokolonyal nga estado han dagko nga burgesya kumprador, dagko nga agaron maytuna ngan burukrata kapitalista.

Agud makab-ot an ginhihingyap nga hustisya ngan tinuod nga katalwasan, kinahanglan bug-os kusog nga suportahan, ipasulong ngan papintason han katawhan Pilipino an armado nga pakig-away han Bagong Hukbong Bayan. Pinaagi la han pagdaug ha gerra han katawhan maseseguro nga matatagan hin hustisya an ngatanan nga biktima han pananalumpigos ngan paniniyupi ngan makakab-ot an ginhihingyap nga nasyunal nga katalwasan, demokrasya ngan sosyalista nga kabubwason.