Peligro kag perwisyo
Antes pa magbukas ang Balikatan sa katapusan sang Abril, nagpatigayon na ang Armed Forces of the Philippines (AFP) sang mga “clearing operation” sa mga sibilyan nga komunidad bilang paghanda sa pag-abot sang mga tropang Amerikano. Sa Central Luzon, ginsakup sini ang mga komunidad sang mangunguma sa Aurora, Bulacan kag Nueva Ecija agud hatagan ligwa ang Combined Joint Logistics Over-the-Shore (CJSLOTS) sang US nga ginhiwat sadtong Abril 9.
Suno sa report sang mga residente sa Aurora, nakadungka halin pa sadtong Abril 16 ang duha ka barko nga gingamit sa CJSLOTS sa Barangay Paltik, Dingalan. Padayon man ang clearing operations sang AFP, kaupod ang mga soldado nga Amerikano, halin sa Barangay Umiray, Dingalan tubtob sa General Tiño sa Nueva Ecija kag Bulacan. Suno sa ila, sobra na isa ka bulan nga wala sila makatrabaho tungod gindumilian sila nga magkadto sa ila mga kaingin kag lugar nga ginakuhaan sang pagkaon. Nagtuga naman sang kahangawa ang mga soldado nga Amerikano sang kalit sila nga nagsulod sa Sityo Singawan sa Barangay Umiray. Sa Bulacan, natalupangdan sang mga residente nga may mga Amerikano sa Camp Tecson sa banwa sang San Miguel.
Perwisyo kag kahangawa man ang dala sa mga residente sang Casambalangan, Sta. Ana sa Cagayan sang sunod-sunod na nga nag-abot ang mga Amerikano nga salakyan kag gamit pang-gyera. Nagamo ang ila komunidad, ilabina sang paglupad sang mga pang-atake nga helikopter. Gingamit sang mga tropang Amerikano ang Port Irene sa amo nga banwa para papanaugon ang mga salakyan nga gamiton sa amphibious exercises sini sa Mayo.
May katalagman nga madulaan sang palangabuhian ang mga mangingisda tungod sa pagdeklarar sang “no sail zone” sa mga banwa malapit sa baybay, pareho sang ginhimo sadtong Balikatan 2024. Subongman, madislokar ang palangabuhian sang mga mangunguma sa mga bukid kag kagulangan sa aerial exercises. Dugang ang mga ini sa wala lang-at nga pagtaris-taris sang mga pwersa sang 5th ID sa bukiron nga parte sang probinsya. Magluwas sa pagpanggamo kag pagkaguba sang palangabuhian, grabe ang gintuga nga kahadlok kag troma sang mga soldado, ilabina sa mga kababaehan, bata kag mga tigulang. Sa pagdul-ong pa lang sang mga kagamitan kag pwersa sa kahawaan ginpuno na sang kahangawa kag nerbyos ang pumuluyong Cagayanon, ilabi pa ang ginaplano nga tigayunon nga live fire exercises sa rehiyon.