Sa miaging mga dekada, labawng nagkabug-at ang patung-patong nga buhis nga ginapapas-an sa katawhang Pilipino, nga labawng naglubong kanila sa kumunoy sa kalisud. Sa pikas bahin, nagkagaan ang buhis nga ginasingil sa pinakadagkung mga burgesya-kumprador ug mga langyaw ug lokal nga kumpanya, nga nagpadaku pa sa nahakop nilang ginansya.

Pipila ka dekada nang nag-antus ang katawhan sa Value Added Tax (VAT) sa mga pinakabatakang pagkaon ug serbisyo, nga sa sinugdanan 10% hangtud nahimong 12%. Niadtong 2016, mokabat sa ₱622 bilyon ang nakolektang VAT nga labaw pang midaku sa mga misunod nga mga tuig. Niadtong 2013, gibanabanang gilangkuban kini sa 18.9% sa kinatibuk-ang kita sa gubyerno, gikan sa gamay nga 7.9% niadtong 1989. Mas mibug-at ang palas-anon sa katawhan human gipatuman ang TRAIN Law nga nagpahamtang og dugang excise tax sa mga produktong petrolyo, sigarilyo, alak, tam-is nga ilimnon ug uban pa.

Niadtong Hunyo, gidugangan pa ni Marcos ang palas-anon sa katawhan pinaagi sa pagbalaod sa Digital Services Tax nga nagpahamtang og 12% nga VAT sa mga serbisyo nga moagi sa internet. Langkub sa bag-ong balaod ang mga online shopping platform sama sa Shopee ug Lazada, mga website alang sa mga nangita og freelance nga trabaho sama sa Fiverr ug Upwork, ug streaming platform sama sa Netflix ug Spotify. Ang mga ordinaryong content creator, online seller, freelancer, ug mamalitay ang magapas-an sa buhis. Gibanabana nga makakuha ang rehimeng US-Marcos gikan niini og ₱105 bilyon sulod sa sunod nga lima ka tuig.

Sa wala pa kini, giobliga ang mga tigbaligya sa online shopping platform nga magparehistro sa Bureau of Internal Revenue (BIR) ug magbayad og 1% nga buhis gikan sa ilang kinatibuk-ang kita. Pagasundan pa kini sa rehimeng Marcos sa buhis sa mga single-use o usa lang ka gamitan nga plastik ug buhis para sa mga naggamit og motorsiklo.

Sa laing bahin, nagkadaku pa ang kita sa dagkung lokal ug langyawng mga kumpanya tungod sa mas ubos nga buhis nga ginasingil ubos sa CREATE MORE Law. Tulo pa ka balaod ang naaprubahan niadtong 2024 nga labaw pang nagpakunhod sa buhis sa burgesya-kumprador ug dagkung lokal ug langyaw nga mga kumpanya. Kini mao ang Ease of Paying Taxes Act, Real Property Valuation and Assessment Reform Act, Capital Markets Efficiency Promotion Act, nga tanan kabahin sa Comprehensive Tax Reform Program nga gipatuman sa panahon sa rehimeng Duterte ug gipadayon sa rehimen US-Marcos.

Gipaboran sa maong mga balaod ang mga negosyante pinaagi sa mas sayon nga sistema sa pagbayad og buhis, pagkibhang sa buhis sa kita, pagkibhang sa multa sa dili pagbayad sa hustong oras, pagpaubos sa buhis sa pagpalit ug pagbaligya sa mga sosyo ug paghatag og mga insentibo sama sa tax holiday, libre o ubos nga bayad sa kuryente, ubos nga buhis sa yuta, amnestiya sa pagbayad sa buhis ug uban pa.

Mokabat sa ₱5.9 bilyong buwis sulod sa tulo ka tuig ang bawas sa koleksyon sa reaksyunaryong estado sa CREATE MORE Law pa lang. Ilalum sa naunang CREATE Law, mikabat sa ₱476.8 bilyon ang gikibhang sa buwis sa dagkung negosyante sa unang lima ka tuig pa lang.

Gitawag og regresibo o paatras ang sistema sa pagpahamtang og taas nga buhis sama sa VAT ug excise tax sa mga produkto ug serbisyong ginapalit o ginagamit sa katawhan. Kini nga mga buhis unang gipahamtang sa mando sa World Bank (WB) sa mga atrasadong nasud sama sa Pilipinas aron masiguro nga igo ang makolekta nga kita sa nasud ug mabayran ang mga langyawng utang. Niadtong dekada 1980, kabahin kini sa mga kondisyon sa pautang sa WB ug International Monetary Fund (IMF). Sumala mismo sa WB, ang buhis sama sa VAT mao ang pinakasayon nga tinubdan sa kita sa estado tungod kay lisod kining likayan ug ang mga nagbaligya nahimong tigkolekta usab sa buhis. Gani, nagtuo ang WB nga kulang pa ang VAT ug “naa pay luna” aron pasakaan pa ang kita gikan sa VAT sa Pilipinas.

Bisan pa sa nakolektang buhis gikan sa mga masang anakpawis ug petiburges, gamayng porsyento lamang niini ang napadulong sa mga katilingbanong serbisyo sama sa edukasyon ug kahimsog o pondo alang sa agrikultura. Anaa sa 20% lamang sa kinatibuk-ang pondo sa gubyerno matag tuig ang napadulong sa korapsyon o diretso sa bulsa sa mga burukrata-kapitalista. Ang grabe pa, gigamit pa ang buhis alang sa pasismo sa estado pinaagi sa pagpalit og mga armas, pagpondo sa NTF-Elcac ug mga pasistang kampanya.