Waray iginkaiba an katuyuanan ngan duon han nasyunal nga badyet para ha 2026 ha badyet han linabay nga mga tuig. Nakapokus pa liwat ini ha pagbabayad han utang, pagpapabuy-ay ha mga burukrata-kapitalista ngan kakunsabo hini nga mga kumprador burgesya, ngan pagmalgastar ha higante nga pasista nga makinarya han estado.

Ha balor nga ₱6.79 katrilyon, mas dako hin 7.4% an iginsubmiter nga 2026 National Expenditure Program ni Ferdinand Marcos Jr tanding ha badyet ha 2025. Pinakadako nga parte hini, o masobra ₱2 katrilyon, pambayad-utang. An ₱950 kabilyon hini para la ha interes, nga mas hitaas hin ₱102 kabilyon tanding ha presente nga tuig. Aada ha ₱1.1 katrilyon liwat an nakaalutaga nga bayad para ha prinsipal nga utang. Ha ilarum ni Marcos, nadugngan han ₱3.26 katrilyon an utang han Pilipinas, nga aada ha ₱17.27 katrilyon na hadton Hunyo. Grabe pa, mangungutang na liwat hi Marcos han ₱2.68 katrilyon agud pun-an an depisit o alkanse ha badyet.

Sugad ha nakalabay, dako nga parte han badyet, o ₱1.56 katrilyon, para ha mga garboso nga proyekto nga imprastruktura, kadam-an mga kalsada ngan sistema han transportasyon. Nakapailarum ini nga mga proyekto ha programa nga Public-Private Partnership, nga yana kaparte na liwat an Luzon Economic Corridor nga nakatalaan nga pondohan han mga utang tikang ha US ngan Japan. Dara hini nga garboso nga mga proyekto an hiluagan nga pagpapalayas, pag-agaw ha pakabuhi ngan paghibang ha kalibungan.

Kaparte liwat han badyet pan-imprastruktura an ₱274.9 kabilyon para ha mga proyekto nga “flood control.” Sukwahi ha buladas ni Marcos nga “maawod liwat” an mga dabi hini nga palpak nga mga proyekto, padayon niya nga ginbubuhusan ini han pondo. Tikang 2022 tubtub 2025, nag-alutaga hi Marcos han ₱545 kabilyon para dinhi.

Iginhihinambog han rehimen an paghitaas ha pondo para ha edukasyon, kalibsugan ngan pabalay, kundi kulang pa gud ini para ha panginahanglan han sektor. Hinitaas hin 18.9% ngadto ha ₱928.52 kabilyon an badyet han Department of Education , kundi haros para la ini ha usahan nga dugang nga alawans nga iginpakigbisog han mga magturutdo (tikang ₱5,000 ngadto ha ₱10,000). Waray dugang nga badyet para pahitas-on an ira sweldo ha makaburuhi nga lebel, ha konstruksyon han bag-o nga mga klasrum, dugang nga magturutdo ngan personel—mga iginkukunsidera nga salik ha himubo nga kalidad han edukasyon ngan pakuri ha mga magturutdo, kag-anak ngan estudyante. Kulang gud an badyet para pondohan an libre nga edukasyon ha kolehiyo.

Samtang, hinitaas hin 87.9% an badyet han Department of National Defense tanding ha masobra ₱378.89 kabilyon ha presente nga tuig ngadto ha ₱430.9 kabilyon ha 2026. Haros 200% nga mas dako ini ha badyet nga ₱221.6 kabilyon hadton 2022. Imbes nga padakuon an pondo para ha mga batakan nga serbisyo, mamalgastaron na liwat an pondo ha Armed Forces of the Philippines ha paghingayad han mga kampo militar para ha gamit han mga Amerikano nga tropa ngan pagpalit han mga higamit ngan sarakyan pan-gerra. Subay ini ha estratehiko nga plano han US nga gamiton an AFP ha ginpapangandaman hini nga gerra kontra ha igkasi imperyalista nga China.

Waray ginbungkag, kundi labaw pa nga ginpakusog han rehimen an NTF-Elcac nga gin-alutagahan hini han ₱8.1 kabilyon nga pondo agud batunon an ₱10 kamilyon kada “cleared” nga baryo ha ilarum han Barangay Development Program o BDP. Mas dako ini hin 314% ha igin-alutaga ha ahensya ha 2025. Tuyo nga iginluros an alokasyon han ahensya ha 2025 kahuman mabuksas ha pagbista ha Kongreso nga waray bisan mausa ha 885 nga proyekto nga iginpailarum ha BDP an nakumpleto hadton 2024. Samwak an mga report kasumpay ha diri human nga mga dalan ngan diri haum nga mga proyekto nga pakabuhian han BDP. An grabe, gin-gamit han militar an programa para igpailarum ha pagsosona an mga barangay, piriton nga “sumurender” an mga residente, gipiton an ira pakabuhi ngan puypuyon an ira mga katungod.

Waray magpa-urhi hi Marcos ha bahinay han baul han katawhan. Nag-alutaga hiya para ha kalugaringon hin ₱4.6 kabilyon nga confidential and intelligence fund (CIF), katunga ha kabug-usan nga CIF nga nakasakob ha badyet. Nag-alutaga liwat hiya hin ₱1 kabilyon para ha mga biyahe ha gawas han nasud para ha iya, iya pamilya ngan mga alipures.