Wala sang kinalain ang katuyuan kag tum-ok sang pungsodnon nga badyet para sa 2026 sa badyet sang nagligad nga tuig. Nagatum-ok pa gihapon ini sa pagbayad sang utang, pagpahabok sa mga burukrata-kapitalista kag kahimbon nila nga mga burgesya kumprador, kag pagwaldas sang higante nga pasista nga makinarya sang estado.

Sa balor nga ₱6.79 trilyon, mas dako sang 7.4% ang ginsumiter nga 2026 National Expenditure Program ni Ferdinand Marcos Jr kumparar sa badyet sa 2025. Pinakadako nga bahin sini, ukon masobra ₱2 trilyon, bayad sa utang. Ang ₱950 bilyon sini para lang sa interes, nga mas mataas sang ₱102 bilyon kon ikumparar sa subong nga tuig. Yara sa ₱1.1 trilyon ang nakatalana nga bayad para sa prinsipal sang utang. Sa idalum ni Marcos, nadugangan sang ₱3.26 trilyon ang utang sang Pilipinas, nga yara sa ₱17.27 trilyon na sadtong Hunyo. Malala pa, magapangutang naman si Marcos sang ₱2.68 trilyon para pun-an ang depisito ukon kakulangan sa badyet.

Kaangay sang nagligad, dako nga bahin sang badyet, ukon ₱1.56 trilyon, para sa mga engrande nga proyekto imprastruktura, kadam-an mga karsada kag sistema sang transportasyon. Napaidalum ang mga proyekto nga ini sa programa nga Public-Private Partnership, nga subong kabahin na ang Luzon Economic Corridor nga natalana nga gastuhan sang mga utang halin sa US kag Japan. Dala sang grandyoso nga mga proyekto nga ini ang malaparan nga pagpalayas, pag-agaw sang palangabuhian kag pagwasak sang kapalibutan.

Kabahin man sang badyet pang-imprastruktura ang ₱274.9 bilyon para sa mga proyektong “flood control.” Taliw-as sa buladas ni Marcos nga “mahuya naman” ang mga imbolbado sa palpak nga mga proyekto nga ini, padayon niya nga ginabubuan ang mga ini sang pondo. Halin 2022 tubtob 2025, nagtigana si Marcos sang ₱545 bilyon para diri.

Ginapahambog sang rehimen ang pagsaka sang pondo para sa edukasyon, ikaayong lawas kag pabalay, apang tuman ka kulang pa gihapon ini para sa kinahanglanon sang sektor. Nagsaka sang 18.9% padulong sa ₱928.52 bilyon ang badyet sang Department of Education, apang halos para lang ini sa isa ka hugna nga dugang nga alawans nga ginapakigbato sang mga manunudlo (halin ₱5,000 padulong ₱10,000). Wala sang dugang nga badyet para ipasaka ang ila sweldo sa makabuhi nga lebel, sa konstruksyon sang bag-o nga mga klasrum, dugang nga manunudlo kag personel- nga ginakabig nga aspeto sang manubo nga kalidad sang edukasyon kag paantus sa mga manunudlo, ginikanan kag estudyante. Tuman ka kulang ang badyet para gastuhan ang libre nga eduksyon sa kolehiyo.

Samtang, nagsaka sang 87.9% ang badyet sang Department of National Defense kumparar sa masobra ₱378.89 bilyon sa subong nga tuig padulong sa ₱430.9 bilyon sa 2026. Halos 200% nga mas dako ini sa badyet nga ₱221.6 bilyon sadtong 2022. Imbes nga padakuon ang pondo para sa mga sandigan nga serbisyo, iwaldas na naman ang pondo sang Armed Forces of the Philippines sa pagpakaayo sang mga kampo militar para sa gamit sang mga Amerikano nga tropa kag pagbakal sang mga gamit kag salakyan pang-gyera. Sandig ini sa estratehikong plano sang US nga gamiton ang AFP sa ginahandaan sini nga gyera batuk sa pareho nga imperyalistang China.

Wala ginbungkag, kundi mas pa nga ginpabaskog sang rehimen ang NTF-Elcac nga gintiganaan sini sang ₱8.1 bilyong nga pondo para sabton ang ₱10 milyon kada “cleared” nga baryo sa idalum sang Barangay Development Program ukon BDP. Mas nga dako ini sang 314% nga gintalana sa ahensya sang 2025. Hungod nga ginpanubo ang alokasyon sang ahensya sa 2025 pagkatapos nga mabuyagyag sa pag-hearing sa Kongreso nga wala mi isa sa 885 ka proyekto nga ginpaidalum sa BDP ang nakumpleto sadtong 2024. Lapnagon ang mga report kaangot sa indi tapos nga mga dalan kag indi santo nga mga proyekto para sa palangabuhian sang BDP. Ang malala, ginagamit sang militar ang programa agud ipaidalum sa pagpangsona ang mga barangay, pwersa nga “magsungka” ang mga residente, ipiton ang ila palangabuhian kag sumpuon ang ila mga kinamatarung.

Wala nagpaulihi si Marcos sa tungaay sa kaban sang banwa. Nagtigana siya para sa kaugalingon sang ₱4.6 bilyon nga confidential and intelligence fund (CIF), katunga sa kabug-osan nga CIF nga napasulod sa badyet. Nagtalana man siya sang ₱1 bilyon para sa mga byahe sa guwa sang pungsod para sa iya, iya pamilya kag mga alipures.