Hadton nakalabay nga tuig, iginrakudako ni Marcos nga masobra 5,500 nga proyekto nga flood control an ginhuman han iya gubyerno komo kasolbaran ha hiluagan nga pagbaha. Kundi ha kaarawdan kahuman pira kabeses na naman nautro an mga grabe nga pagbaha, naghuhunaw hi Marcos ngan nagsering nga “maawod naman kamo” samtang nakatutdo ha mga kontraktor hini nga mga bilyun-bilyo kapiso nga proyekto ngan kakunsabo nira nga pulitiko.

Nagpapakamalimpyo hi Marcos, bisan kun hiya mismo an nag-andam ngan nakapirma ha badyet nga nag-alutaga hin tikadako nga pondo para ha mga gatasan nga flood control nga proyekto. Haros tunga katrilyon piso an iya igin-alutaga hini nga mga maanomaliya nga proyekto ha naglabay nga duha katuig, 60.7% nga mas dako tanding hadton 2022-2023. Sugad kan Marcos, naghuhunaw an mga magkakakunsabo ngan magkakaribal nga pulitiko. Ngatanan hira nagtuturutduay. Direkta man o diri, dabi ha mga anomaliya an mga senador ngan kongresista, mga upisyal han Department of Public Works and Highways (DPWH), Department of Budget and Management, bisan an magkalain-lain nga ahensya han gubyerno ngan an Malacañang mismo.

Ha mga naglabay nga semana, nabuksas an mga grabe nga anomaliya hini nga mga proyekto nga damo an diri human, himubo an kalidad o waray man la matikangan bisan kun nahigawas na an pondo. Nabuksas an bilyun-bilyon kapiso nga ginkurakot han magkakakunsabo nga burukrata kapitalista ngan mga kontraktor.

Utro nga naagaw an atensyon han katawhan kun tiunan-o hira naghahakin hin bilyun-bilyon kapiso tikang ha mga pampubliko nga proyekto, ha porma han suhol, hukip o komisyon. Hurob-hurob nga tubtub 60% han balor han usa nga proyekto iginbubursa han upisyal han reaksyunaryo nga gubyerno ha magkalain-lain nga balitang. Kabatasanan liwat nga nagtikang hadton panahon pa han diktadura nga Marcos, nga tubtub 10% hini nga mga proyekto ginhihigop tubtub ha pungkay han Malacañang, kabalyo han pabor ngan proteksyon han gubyerno.

An paglista ni Marcos han dagko nga kontraktor ha Pilipinas kapareho han drug list nga iginpaparayaw hadto ni Duterte, diri agud lanaton an mga drug lord nga nagpapaluyo han pamaligya han iligal nga druga, kundi agud paluhuron hira ha iya poder ngan baydan an iya proteksyon. An pagpuntirya yana ni Marcos ha pira nga kontraktor, mga pulitiko ngan korap nga upisyal, ipokrito nga panlimpyo han gubyerno, nga an tinuod nga katuyuanan payukbuon ini ngan mas mahugot nga kontrolon ngan monopolyohon an kurakot ha estado.

Kinahanglan naton santupon nga damo ha mga proyekto nga flood control, nga an pinakadagko ginlalakipan han pagtindog han sementado nga pader ha ligid han mga salog (gintatawag nga embanking), diri solusyon, kundi hinungdan pa ngani han mas grabe nga mga pagbaha. Imbes nga solbaron an mga hinungdan han paghamabaw han mga salog (paglubog han salog tungod ha pagtotroso, pagmimina, pagkukwari ngan iba pa nga operasyon nga mapanhibang ha bubkid), iginbabalhin la hini nga mga proyekto an pagbaha ha mas himubo nga mga lugar, ngan ginhihimo pa nga mas makusog ngan makahiribang an sagalwak han tubig.

An tinuod, waray kalabutan ha pagsolbar ha mga pagbaha ini nga dagko nga proyekto nga flood control. Ini la an pinakabag-o nga “paborito” ha mga proyekto nga pan-imprastruktura nga pangita han mga burukrata-kapitalista ngan nawotawo nga kontraktor. Nagtikang nga magdamo ini ha panahon ni Duterte (haros 14,000). Antes an mga proyekto nga flood control, “paborito” nira nga proyekto an mga haywey, flyover, tulay, erport, mga duongan ngan tarabukan. Dinhi ginmamalgastar an pondo han katawhan imbes nga iginpupuhunan ha produktibo nga mga sektor han agrikultura ngan manupaktura.

An tikadako nga pondo nga ginkakarag ha diri produktibo nga mga proyekto nga pan-imprastruktura kaparte han iginduduso nga prayoridad han mga imperyalista nga ahensya ha pinansya, sugad han International Monetary Fund, World Bank, Asian Development Bank, Japan International Cooperation Agency ngan iba pa. Ilarum ni Marcos, mas naglobo an pondo para ha imprastruktura, tikang ₱2.5 katrilyon hadton 2022-2023 ngadto ₱3.07 katrilyon hadton 2024-2025, diin dako nga parte para tugbangan an langyaw nga pautang. Hi Marcos ngan an mga burukrata-kapitalista an nagseserbe nga ahente hini nga mga langyaw nga imperyalista nga bangko.

Hakog ha mga “proyekto nga pan-imprastruktura” an mga burukrata kapitalista tungod ha kapaspas nga makapaghakin hin dako nga karikuhan tikang hini. Lamot liwat hini an mga pasista nga upisyal han militar ngan han NTF-Elcac. Dako nga parte han pondo han katawhan an nakaalutaga ha pagtindog han mga panmilitar nga kampo ngan mga “pagpapahusay” hini, hasta na an bilyun-bilyon kapiso nga mga maanomaliya ngan waray pulos nga proyekto ilarum han gin-ngaranan nga “Barangay Development Program.”

An korapsyon o pandambong ha pondo han katawhan batakan nga aspeto han burukrata kapitalismo. Naghahakin hin higante nga bahandi an mga burukrata-kapitalista ngan ira mga kakunsabo gamit an poder han estado. Kakunsabo nira an dagko nga kumprador burgesya ngan agaron maytuna nga mga dinastiya ha pulitika, ngan gamit an mga armado nga pwersa han estado agud puypuyon an pag-ato han katawhan.

Katawhan an nagpapas-an ha korapsyon han mga burukrata-kapitalista, mga alipures ngan kakunsabo ha mga anomaliya ha gubyerno. Samtang nalutaw hira ha karikuhan, nalulumos naman an katawhan ha baha han kakurian ngan gutom. Samtang murayaw hira ha ira mga mansyon ngan komportable ha magarbo nga sarakyan, milyun-milyon nga kablas an nabubuhi ha kabaraka nga mahianod han narumpagas nga baha kada nauran.

Hilarum, grabe ngan makatadungan an kangalas han katawhan. Pinakagrabe an ira kangalas kan Marcos mismo nga numero uno nga mandarambong ha pondo han katawhan. An mga katitirok, pagpapahayag ngan gios-protesta ha naglabay nga mga adlaw nag-eespiho ha kangalas nga nasalwak ha ira dughan kontra kan Marcos ngan burukrata kapitalismo.

Guliat nira nga papagbatunon hi Marcos ngan mga alipures ngan kakunsabo ha pagpapariko ha poder. Pukaw nga waray mahitatabo ha mga imbestigasyon han kongreso man o Malacañang, tukma la nga padamuon ngan pahiluagon nira an ira mga protesta ha kalsada agud mahipakita ha magkalain-lain nga pamaagi an kangalas han hiluag nga masa han katawhan.

Kinahanglan pukawon, organisahon ngan pagiuson an katawhan agud atuhan ngan tapuson an matalumpiguson nga sistema nga bagakolonyal ngan bagapyudal, ngan an makaklase nga paghahadi han mga burukrata-kapitalista, dagko nga kumprador burgesya ngan agaron maytuna. An hingyap han katawhan para ha pankatilingban nga hustisya, tinuod nga demokrasya, ngan katalwasan makakab-ot la pinaagi han rebolusyonaryo nga armado nga pakig-away.