Niadtong milabayng tuig, gipasigarbo ni Marcos nga kapin 5,500 ka proyektong flood control ang nahuman sa iyang gubyerno isip pangsolbad sa dinagkung pagbaha. Apan sa kaulaw human makapila ka beses nga nasubli ang dagkung lunop, nanghunaw si Marcos ug nagkanayon nga “maulaw pud mo” samtang nakapunting ang tudlo sa mga kontraktor ug kakunsaba nilang pulitiko sa maong mga binilyong pisong proyekto.

Nanghunaw si Marcos, bisan og siya mismo ang miplano ug mipirma sa badyet nga nagtagana og nagkadakung pondo alang sa mga proyektong flood control nga tinubdan sa korapsyon. Halos tunga sa trilyong piso ang iyang gigahin sa maong anomalusong proyekto sa miaging duha ka tuig, 60.7% nga mas daku kaysa niadtong 2022-2023. Sama ni Marcos, nanghunaw ang iyang mga kakunsabo ug karibal nga pulitiko. Silang tanan nagtinudluay. Direkta man o dili, nalambigit sa mga anomalya ang mga senador ug kongresista, mga upisyal sa Department of Public Works and Highways (DPWH), Department of Budget and Management, ug uban pang mga ahensya sa gubyerno bisan ang Malacañang mismo.

Sa mga milabayng semana, nabutyag ang grabeng anomalya sa maong mga proyekto nga daghan wala pa nahuman, ubos ang kalidad o wala man lang nasugdan bisan og nakuha na ang pondo. Nabutyag ang binilyong pisong gikawkaw sa magkakunsabang burukrata-kapitalista ug mga kontraktor.

Subling nabutang sa atensyon sa katawhan kung giunsa nila pagkawkaw ang binilyong piso gikan sa mga pangpublikong proyekto, sa porma sa suhol, lagay o komisyon. Hungihong nga hangtud 60% sa kantidad sa usa ka proyekto ang ginabulsa sa upisyal sa reaksyunaryong gubyerno sa lain-laing ang-ang. Kadaghanan nagsugod pa niadtong panahon sa diktadurang Marcos, kung asa hangtud 10% sa maong mga proyekto ang ginasang-at sa Malacañang, bugti sa pabor ug proteksyon sa gubyerno.

Ang paglista ni Marcos sa pinakadakung kontraktor sa Pilipinas sama sa drug list nga gipasigarbo kanhi ni Duterte, dili aron sumpuon ang mga drug lord sa iligal nga droga, kundili aron paludhon sila sa iyang gahum ug bayaran ang iyang proteksyon. Ang pagduot karon ni Marcos sa pipila ka kontraktor, mga pulitiko ug korap nga upisyal nagpakaaron-ingon lamang nga limpyu ang iyang gubyerno, nga ang tinuod mga tinguha mao ang payukbuon sila ug mas hugot nga kontrolon ug monopolyohon ang kurakot sa estado.

Kinahanglan natong sabton nga daghan sa mga proyektong flood control, nga ang pinakadagku gilangkuban sa pagtukod og sementadong pader sa gilid sa mga suba (gitawag og embanking), dili solusyon, kun dili hinungdan pa gani sa mas grabe lunop. Imbes nga sulbaron ang mga hinungdan sa pagmabaw sa mga suba (tungod sa pagpanggabas, mina, kwari ug uban pang magun-ubong operasyon sa mga bukid), ginabalhin lamang sa maong mga proyekto ang pagbaha sa mas ubos nga lugar, ug gihimo pang mas kusog ug magun-ubon ang pagbaha.

Ang tinuod, walay kalabutan sa pagsulbad sa mga lunop ang dagkung proyektong flood control. Kini lamang ang pinakabag-ong “paborito” sa mga proyektong pang-imprastruktura nga gihuthutan sa mga burukrata-kapitalista ug tawo-tawong kontraktor. Nagsugod kining midaghan sa panahon ni Duterte (halos 14,000). Sa wala pa ang mga proyektong flood control, “paborito” nilang proyekto ang mga haywey, flyover, tulay, tugpahanan, mga dungguanan ug labangan. Dinhi ginausik-usikan ang pondo sa katawhan imbes nga itagana sa produktibong mga sektor sa agrikultura ug manupaktura.

Ang nagkadakung pondo nga giusik-usikan sa dili produktibong mga proyektong pang-imprastruktura kabahin sa ginaduso nga prayoridad sa mga imperyalistang ahensya sa pinansya, sama sa International Monetary Fund, World Bank, Asian Development Bank, Japan International Cooperation Agency ug uban pa. Ubos ni Marcos, labaw nga miburot ang pondo alang sa imprastruktura, gikan ₱2.5 trilyon niadtong 2022-2023 ngadto sa ₱3.07 trilyon niadtong 2024-2025, nga dakung bahin aron tugbangan ang langyawng pautang. Si Marcos ug ang mga burukrata-kapitalista ang nagsilbing ahente sa maong mga langyawng imperyalistang bangko.

Hakog sa mga “proyektong pang-imprastruktura” ang mga burukratang kapitalista tungod sa kapaspas nga makahakop og dakung bahandi dinhi. Hangol usab dinhi ang mga pasistang upisyal sa militar ug sa NTF-Elcac. Dakung bahin sa pondo sa katawhan ang nakagahin sa pagtukod og mga kampo militar ug mga “pagpanindot” niini, lakip na ang binilyong pisong anomaluso ug walay pulos nga proyekto ilalum sa gitawag og “Barangay Development Program.”

Ang korapsyon o pagpangawkaw sa pondo sa katawhan batakang aspeto sa burukrata-kapitalismo. Naghakop og dakung bahandi ang mga burukrata-kapitalista ug ilang mga kakunsaba gamit ang gahum sa estado. Kakunsaba nila ang dagkung burgesya-kumprador ug agalong yutaan nga mga dinastiya sa pulitika, ug gamit ang mga armadong pwersa sa estado aron sumpuon ang pagsukol sa katawhan.

Katawhan ang nagapas-an sa korapsyon sa mga burukrata-kapitalista, mga alipures ug kakunsaba sa mga anomalya sa gubyerno. Samtang naglutaw sila sa bahandi, nalunod usab ang katawhan sa lunop sa kalisud ug kagutom. Samtang nahinanok sila sa ilang mga mansyon ug kumportable sa mahalong sakyanan, milyun-milyong kabus ang nabuhi sa kabalakang anuron sa kusog ng lunop kada mag-ulan.

Lalum, grabe ug makatarunganon ang kasuko sa katawhan. Labaw ang ilang kasilag kang Marcos mismo nga numero unong kawatan sa pondo sa katawhan. Ang mga panagtapok, pagpadayag ug lihok-protesta sa milabayng mga adlaw nagpakita sa kasilag nga miawas sa ilang dughan batok kang Marcos ug burukratang kapitalismo.

Singgit nilang panubagon si Marcos ug mga alipures ug kakunsaba sa pagpadatu sa poder. Sayod nga walay mahitabo sa mga imbestigasyon sa kongreso man o Malacañang, husto lamang nga padaghanon ug palapdon nila ang ilang mga protesta sa kadalanan aron ipadayag sa lain-laing pamaagi ang kasuko sa lapad nga masa sa katawhan.

Kinahanglang pukawon, organisahon ug palihukon ang katawhan aron suklan ug tapuson ang madaugdaugong sistemang semikolonyal ug semipyudal, ug ang maki-hut-ong nga paghari sa mga burukrata-kapitalista, dagkung burgesya-kumprador ug agalong yutaan. Ang tinguha sa katawhan alang sa katilingbanong hustisya, tinuog nga demokrasya, ug kagawasan makab-ot lamang pinaagi sa rebolusyonaryong armadong pakigbisog.