Ha panahon nga nalulumos ha baha an mga komunidad ngan kalsada, doble an igo ha klase nga trabahador. Kaagsuban, hira an naukoy ha himubo ngan bahaon nga parte han mga syudad kundiin igintindog an palpak ngan gatasan nga mga flood control nga proyekto. Diri la naruruba an ira mga balay ngan komunidad, nawawarayan liwat hira han kita, nabubutang ha diri talwas nga mga kondisyon ha pagtrabaho ngan namemeligro nga matanggal ha trabaho.

Pinakagrabe an destroso ha mga trabahador nga himubo an suhol, mga kontraktwal, “self-employed,” ngan iba pa nga ha aktwal waray trabaho ngan baga-ploretaryado. Hira an mga “no work-no pay,” haros waray benepisyo ngan waray o gutiay nga natitirok.

Usa hini hi Carl nga nag-uusahan nga nagbubuhi ha iya pamilya. Ginbaha an iya balay hadton inigo an bagyo nga Tino ha Cebu. Usa kasemana kataliwan manlasurbo an bagyo, hira nga magburugto diri pa gihap nakakabalik ha trabaho tungod ha pagpanginano ha ira naruba nga urukyan. Ubos na an iya sweldo. Ubos na liwat an 13th month pay nga temprano nga ginpanhatag han iya amo para unta ha Pasko.

Nangangalas hiya ha kamutangan nga kinahanglan niya kumuha han pan-gastos tikang ha ginpagalan niya nga natirok samtang waray napapagbaton ha mga kurakot. “Kamakuri magin biktima han korapsyon,” sering niya. “Diri la ini pangawat han kwarta, pangawat liwat ini han oras ngan dignidad (namon nga mga trabahador).”

Sa Balambam, Cebu, talwas ha baha an shipyard han Austal Limited, usa nga kompaniya nga Australian nga nag-eempleyo han 1,500 nga Pilipino. Kundi masobra 40% han mga trabahador hini an nag-absent ha trabaho. Usa hini an welder nga hi Rico nga naukoy ha parte han Mandaue City nga bug-os nga napara han maruba an dike ngan nagrumpagas an tubig-baha tikang ha Butuanon River.

“Mamara an shipyard kundi lumos ha baha an amon baryo,” sering niya. Gintagan hiya han emergency leave, kundi waray bayad. Ha upat kaadlaw niya nga pag-absent, nawarayan hiya han ₱2,000 nga kita. Waray hiya nakarawat nga bulig para ha rehabilitasyon tikang ha Austal ngan ha gubyerno.

Pwersahay nga pagpapatrabaho ha butnga han kalamidad

Iginreport han BPO Industry Employees Network (BIEN) nga ha panahon han mga bagyo nga Tino ngan Uwan, ginpwersa han diri mamenos ha 98 nga kompaniya nga BPO an ira mga empleyado nga sumulod ha trabaho.

“Ginsidngan kami nga sumulod ngan kun diri iibanan an bayad ha amon,” asoy han usa ha mga call center agent ha Metro Manila. Linusong hiya ha baha, sinakay han dyip nga naruba ha butnga han biyahe. “Waray ako makaabot ha shift sanglit ginpadad-an ako han warning ha e-mail.”

“Tawa-tangis” na la an usa pa nga empleyado nga ginpirit nga mag-work-from-home ha butnga han hiluagan nga brown-out. “Tulo kaadlaw ako nga waray nahimo ngan waray kita,” sering niya. Ginkinahanglan niya nga mag-obertaym hin waray bayad agud mailanat an iya kota.

Ha Bulacan, 200 nga kababayin-an nga trabahador an ginpirit nga sumulod hadton Nobyembre 11 para ha “11-11 sale” o adlaw nga may diskwento an mga kompaniya nga nagbabaligya ha internet. Sugad ha iba, linusong hira ha baha agud maabot an gintatrabahuan nga bodega.

“Makangaralas an mga sugad hini nga estorya han pagkukuri ha panahon han grabe nga kalamidad,” sigon ha Kilusan ng Mangagawang Kababaihan. “(Gin)-uuna (pa) han dagko nga kompaniya an dako nga tubo tanding ha katalwasan han ira mga trabahador.”

An Bulacan an sentro han iskandalo han maanomaliya nga mga flood control nga proyekto, ikaduha an Cebu.

Prostesta nga “humaw-as ha baha ngan korapsyon”

Hadton Nobyembre 14, iginlansar han Kilusang Mayo Uno ngan diri mamenos ha 10 nga unyon an “protesta nga humaw-as tikang ha krisis han baha ngan korapsyon.” Nagpartisipar dinhi an mga trabahador han Nexperia, Wyeth, Vanson Paper, Regan, Himmel, PLDT, Kowloon House, 4E Builders, ngan mga trabahador ha North Harbor ngan First Cavite Industrial Estate.

“Ha pagrumpagas han mga delubyo, dugang nga nabuksas an kawaray pulos han gubyerno nga Marcos nga magresponde ha mga kalamidad,” pahayag han KMU.

Hadton Nobyembre 18, inatubang ha midya an mga trabahador ilarum han alyansa nga Working People Against Corruption agud ig-anunsyo an pagpartisipar han klase nga trabahador ha paggios ha Luneta ha Nobyembre 30.