Napinget nga iyaw-awagen ti Bagong Alyansang Makabayan (Bayan) ti panagibbat iti poder ni Presidente Ferdinand Marcos Jr ken Bise Presidente Sara Duterte gapu iti pannakairaman da iti nasaknap a korapsyon iti gubyerno. Inpetteng ti alyansa a kas ari ken reyna ti korapsyon, isuda ket rumbeng a maikkat iti pwesto ken maibalud iti panagtakaw iti kaban ti pagilyan.

Dismayado ti umili a Pilipino gapu ta manon a bulan ti napalabas manipud idi nangrugi dagiti “imbestigasyon” ket awan pay laeng ti napagsungbat ken naibalud. Agtitinnudo dagiti karaman iti kunniber ken ar-aramaten da dagiti mismo nga ahensya ken komisyon ti gubyerno para iti nalawa a cover-up. Awan ti magungun-od a pudno a sungsungbatan ken hustisya agingga nga adda iti poder da Marcos ken Duterte.

Idurduron ti Bayan ti panangbuangay ti maysa a “transition council” a sumukat iti panangimaton iti gubyerno ken mangitandudo iti interes ti umili a Pilipino nu maikkat dagiti dadaulo a kunniber. Ti konseho ket buklen dagiti grupo a mangibagbagi kadagiti demokratiko a sektor a nangiyuna iti tignay kontra korapsyon ken tignay a mangpapanaw kadagiti Marcos ken Duterte.

Dagiti pasabog ni Zaldy Co

Nangnayon iti unget ti umili ti pasabog ni dati a Rep. Zaldy Co a direkta a mangitudtudo ken Marcos kas upisyal nga addaan kadakkelan nga “insertion” iti badyet para iti 2025. Kunana, minandar isuna ni Marcos nga agisingit ti ₱100 bilyon nga inkari kenkwana ti kasinsin ni Marcos a ni Martin Romualdez.

Nagiruar met ni Co ti listaan dagiti proyekto a napanan ti ₱100 bilyon a pondo nga inpasingit ni Marcos. Ti ₱81 bilyon ditoy ket nakalista para iti imprastruktura, nu sadinno nga 80% ket dagiti proyekto a flood control. Kunana, mangal-ala ni Marcos ti 25% a kikbak kadagitoy a proyekto. Maysa ni Co ken dagiti kumpanya ti pamilya na kadagiti nakaala ti ginasut a kontrata iti flood control ken dadduma pay nga imprastruktura.

Kalpasan ti pasabog ni Co, sinisante ni Marcos ti Executive Secretary na a ni Lucas Bersamin ken ti apo na a ni Adrian Bersamin, kasta met ti kalihim iti badyet a ni Amenah Pangandaman ken ti partner na nga undersecretary ti edukasyon a ni Trygve Olaivar. Dagitoy nga uppat ti intudo ni Co nga opereytor ni Marcos iti panangakop ti binilyon a kikbak.

Lumawlawa a panawagan para iti sungsungbatan

Tuloy-tuloy dagiti dadakkel ken babassit a tignay a maisaysayangkat idiay Metro Manila ken kadagiti prubinsya tapno umawag ti sungsungbatan. Adu kadagiti aktibidad ket indauluan dagiti organisasyon a paset ti Kilusang Bayan Kontra Kurakot (KBKK).

Ginasut nga umili ti National Capital Region (NCR), kangrunaan manipud iti intar dagiti mangmangged ken nakurapay iti syudad ti nakikaykaysa iti Lakbayan ng Mamamayan Kontra Korapsyon idi Nobyembre 7. Nagmartsa da agturong idiay Mendiola. Idiay met laeng nga aldaw, dinarup ken kinalampag ti KBKK ti Office of the Ombudsman idiay Quezon City. Nagprotesta dagiti mangmangged iti salun-at iti nadumaduma nga ospital ken dagiti manursuro manipud iti 212 nga eskwelaan iti NCR. Nagtignay met dagiti mangmangged ken unyon idiay Laguna.

Idi Nobyembre 14, maysa a martsa ti balbaliw a naisayangkat agturong idiay Mendiola. Iti didiay nga aldaw, adda met ti tignay iti pito a syudad idiay Metro Manila, kasta met idiay Pampanga, Cavite, Laguna ken kadagiti syudad ti Iloilo, Cebu ken Davao. Inyaramid met dagiti mangmangged, migrante ken estudyante ti STEM (Science, Technology, Engineering and Mathematics) ti koordinado a tignay idiay nga aldaw. Dagiti mangmangged ket nagisayangkat met kadagiti “protesta a lumung-aw” kadagiti lugar a pagtrabtrabahuan da.

Idi Nobyembre 16, nasurok-kumurang 3,000 indibidwal ti timmabuno iti maikadwa a taray laban iti korapsyon iti UP Diliman. Maysa a konsyerto kontra kunniber ti nairuswat idiay Angeles City, Pampanga iti didiay nga aldaw. Iti agsasaruno nga aldaw manipud Nobyembre 17, nagisayangkat dagiti grupo ti mangngalap ti protesta iti igid-baybay ti Manila Bay.

Idi Nobyembre 17 ken 18, balbaliw a nagtignay dagiti agtutubo iti panangiyuna ti Youth Rage Against Corruption. Kabayatanna, idi Nobyembre 20, nagkakalampag ti grupo ti babbai idiay Quezon City.