Iti sango ti adu a karit, agtultuloy ti uppat a laban dagiti mannalon para iti karbengan da iti daga idiay Isabela. Manipud 2019, nangiruswat da kadagiti kampuhan, bungkalan, dagiti dayalogo, petisyon ken kumprontasyon laban iti apo’t daga ken kadagiti ahensya ti gubyerno.

Iti sentral nga Isabela, dua a komunidad dagiti mannalon ti lumablaban para iti karbengan da iti homestead. Ti erya ket makamkamkam tapno agbalin a paset ti nalawlawa nga agro-industrial zone a maar-aramat para iti dadakkel a poultry, bodega, plantasyon ti melon, unas ken dadduma pay.

Maysa kadagitoy nga erya ti nasurok 20 ektarya a homestead a kapagayan, kamaisan ken kamelonan a suksukayen ti 20 pamilya. Dagitoy a pamilya ket nasurok 40 tawenen a sigud a makitaltalon a nagbalin a benepisyaryo ti reporma nga agraryo. Iti sangsangkamaysa a panagtignay, nasubbot da dagiti naagaw a kataltalonan, napasardeng ti panagilako iti daga ken napasardeng ti panagsingir ti abang. Napasardeng da met ti panangriribuk ken panagbalay-balay dagiti pulis ken militar.

Iti maysa pay nga ili, lumablaban dagiti mannalon para iti nasurok 20 ektarya a homestead a kapagayan, kamaisan ken kanatengan. Ti daga ket suksukayen ti 17 pamilya a mannalon a 50 tawenen a makitaltalon iti lugar. Idi 2021, kellaat a nagpakita iti lugar ti kabagyan ti apo’t daga nga addaan peke a “reconstituted” wenno balbaliw a nabukel a titulo ken ag-agawen na ti daga. Manipud idi ket aktibo a lumablaban dagiti mannalon para iti karbengan da iti daga, iti laksid ti panagtubeng ken panaglabsing iti karbengan-tao.

Iti abagatan nga Isabela, agtultuloy ti panangsalaknib dagiti mannalon iti karbengan da nga agsukay iti dua nga erya. Dagiti mannalon a maag-agawan ti daga ket makataltalinaed ken disimulado a makapagsuksukay para iti konsumo ken pagbiagan da iti makamkamkam a dandani 70 ektarya a daga ti maysa a kumpanya iti minas. Iti maysa pay nga ili, lablabanan dagiti mannalon ti panangtagikwa iti 50 ektarya a daga iti linged ti National Greening Program ti gubyerno.

Tulbek ti pangpulitika nga innadal iti panangingato ti militansya

Iti napalabas nga innem a tawen, dakkel ti inakem dagiti pangpulitika nga innadal tapno ingato ti militansya ken patibkeren ti pakinakem dagiti mannalon iti panaglaban da. Nagbalin daytoy nga epektibo a kalasag da iti rungsot dagiti apo’t daga ken pwersa ti Armed Forces of the Philippines ken Philippine National Police.

Iti uppat a kampanya iti Isabela, masigsigurado ti panangited kadagiti pangpulitika a panagadal iti nadumaduma a tukad ti panagtignay dagiti mannalon. Iyan-annatup da dagiti diskusyon iti partikular a kasasaad, panagbaliw ti sitwasyon ken isayangkat a kolektibo a tignay.

Binukel ken inadal da ti dokumento ti kampanya kanaig ti masangsango a panagkamkam iti daga. Inadal da ti ligal a sasaaden dagiti mannalon, ti pakasaritaan ti daga ken ti karbengan da ditoy. Insilpo da daytoy iti kabuklan a dangadang ti dasig a mannalon iti panangtalantan iti dangadang para iti pudno a reporma iti daga.

Kagiddan ti pannakabuangay dagiti timpuyog ti mannalon, natalantan ti oryentasyon dagiti organisasyon da. Nakapagtalantan da met kadagiti isyu ti nalabes nga importasyon ti bagas, panagitakder ti base militar ti US iti rehiyon iti bileg ti Enhanced Defense Cooperation Agreement ken dadduma pay nga isyu ti umili tunggal dumar-ay da kadagiti rali.

Pormal met nga agad-adal da ti Ababa a Kurso iti Gimong ken Rebolusyon a Pilipino ken Espesyal a Kurso ti Masa. Iti panaguneg ti rebolusyonaryo a kamulatan da, tinalantan da ti rebolusyonaryo nga oryentasyon ken rebbengen ti Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid. Iti sumagmamano a gundaway, nagtalantan da met ti Ang Bayan.

Nagbalin met a nalatak ti panagadal dagiti mannalon iti kasasaad ti karbengan-tao ken panaglaban iti kampanya a panagpasuko dagiti pulis, militar ken National Task Force-Elcac. Inaramat da daytoy a kalasag iti awan sarday a panagatake iti panagkaykaysa da ken gandat nga idiskaril ti laban da iti daga. Timmakder dagiti komunidad laban iti pammutbuteng ken panangallilaw dagiti traydor a “dati a rebelde.”

“Kasapulan nga ituloy dagiti innadal iti dadduma pay a kameng da nangruna ta rumangranggas ken rumigrigat ti lokal a dangadang da iti daga,” segun iti ulat dagiti organisador.