Ha haros usa kadekada nga buwa nga programa nga modernisasyon ha transportasyon, dugang nga naggrabe an kamutangan han mga drayber ngan komyuter ha nasud. Ha ilarum han Public Transport Modernization Program (PTMPP), hadto anay Public Utility Vehicle Modernization Program o “jeepney phaseout,” masobra 180,000 nga dyip an gintanggal ha kalsada ngan sumobra-kumulang 500,000 nga drayber ngan opereytor an nawarayan han panginabuhi. Milyun-milyon nga komyuter an naperwisyo ngan nag-antos ha mas higtaas nga pamasahe ngan kakulangan han masasakyan.

Atubangan hini, susrunod nga naghimo an grupo nga Piston han mass filing o dudrungan nga pagsubmiter han mga dokumento ha LTFRB agud igbalik an indibidwal nga prangkisa han mga tradisyunal nga dyip. Gin-gamit nira an paghahatag han ahensya han individual provisional authority (IPA) o temporaryo nga prangkisa nga syahan nga igin-abre hadton 2021 agud agapan an kakulangan han mga pampubliko nga sarakyan ha damo nga ruta. Bisan kun probisyunal, iginkukunsidera ini han Piston nga dako nga pitad ngadto ha pagbalik han 5 katuig nga indibidwal nga prangkisa. Kadungan hini, nanawagan an Piston para ha “mass withdrawal” o paggawas han mga drayber ngan opereytor tikang ha mga konsolidado nga prangkisa.

Nanindugan an grupo nga an konsolidasyon han prangkisa “monopolyo, panlupot ngan panhihibang” ha pakabuhi han mga indibidwal nga drayber ngan opereytor. Pamatuod dinhi an tinagdamo nga pagserra han mga kooperatiba tungod ha kalubong ha utang ngan temprano nga pagkaruba han mga “moderno nga sarakyan.”

Ha Albay, iginpasaro han Condor-Piston an sistema han korapsyon kun diin nakita han ₱100,000-₱200,000 nga komisyon an mga tagapangulo han mga buwa nga kooperatiba ha kada ginpalit nga “moderno” nga sarakyan. An tagapangulo an nangutang ha bangko, kundi an mga membro han “kooperatiba” an nagbabayad dinhi. Gintutugutan han rehimen Marcos ngan mga ahensya hini an sugad nga kaayusan.

Ha Baguio City, lubong ha utang an mga drayber nga ginpirit pumalit han mga imported nga sarakyan ha balor nga ₱3.3 kamilyon kada usa, ngan ginpapahulugan han ₱33,000 kada bulan. Sigon ha Piston-Metro Baguio, sirot kamatayon ini ha pakabuhi han gudti nga opereytor, ngan pagpabor ha langyaw nga mga suplayer ngan dagko nga korporasyon. Tungod ha higtaas nga kabaraydan, posible nga humitaas an pamasahe han tubtub ₱50 kada biyahe.

Nasyunal nga pakigbisog

Ha National Capital Region, Cordillera, Panay ngan Bicol, damo na nga drayber ngan opereytor an naghimo ngan andam maghimo han mass filing agud kumuha han probisyunal nga indibidwal nga otoridad ngan rehistro.

Ha Metro Baguio, duruyog nga nanindugan an mga drayber ngan opereytor agud ibuksas an korapsyon ha mga kooperatiba, korporasyon ngan asosasyon. Iginbuksas nira an mga korapsyon hini sugad han kawaray han tinuod nga eleksyon han mga lider, sobra-sobra nga butaw ha pagpapaapi ngan iba pa nga kabaraydan, sobra nga kontrol han aada ha pamunuan, ngan kawaray han dibidendo o tama nga bahinay han kita. Aada liwat an kawaray han transparency ngan an maanomaliya nga pagkatin han kwarta nga nagresulta ha pagkakautang ngan paghimakuri han mga drayber ngan opereytor.

Ha Iloilo ngan Guimaras, dudrungan nga nagsubmiter han mga dokumento para ha temporaryo nga prangkisa an mga drayber hadton Pebrero 12. Panawagan gihap nira an pagpapabasura ha diri demokratiko, makanegosyo, ngan mapandestroso nga Local Public Transport Route Plan han Iloilo City ngan Provincial Public Transport Route Plan han Iloilo Province. Antes hini, nagtirok an masobra 30 nga asosasyon, ngaduha konsolidado ngan diri konsolidado, ha ilarum han No To PUV Phaseout Coalition Iloilo ngan Guimaras hadton Enero 31. Usa nga protesta liwat an iginlansar han mga konsyumer ngan pasahero ha Iloilo City hadton Pebrero 16 tungod ha kakulangan han masasakyan.

Ha Albay ngan Sorsogon, nagtirok an mga membro han Condor-Pistor Bicol hadton Pebrero 8 agud italaan an mass filing han mga drayber ngan opereytor tikang ha magkalain-lain nga distrito han Albay. Tinambong liwat an mga drayber tikang ha Sorsogon nga nagpasaro han dugang nira nga problema kasumpay han maanomaliya nga Local Public Transport Route Plan. Sering nira, waray ig-abre ha konsultasyon an bag-o nga ruta ngan putos han korapsyon an proseso.

Paliwanag han Piston, an pagduso nira han pakigbisog para ha probisyunal nga otoridad ngan rehistro nakasubay ha pakigbisog para igbalik an katungod ha indibidwal nga prangkisa. An pagpaparehistro han mga indibidwal nga drayber ngan opereytor pag-insister nira ha estado ha ira katungod ha pakabuhi ngan disente nga panginabuhi.