Ha butnga han pagsukna ha China han mga upisyal han Philippine Coast Guard, Armed Forces of the Philippines (AFP), ngan mga maka-US nga senador, ha pakita-ha-tawo nga pag-undong han soberaniya han Pilipinas, waray hunong an agresibo ngan interbensyunista nga mga maniobra nga militar ngan nabal han US ha West Philippine Sea (WPS). Dugang nga ginpapadako hini nga mga maniobra an posibilidad han paglarab han armado nga agway giutan han US ngan han China, ngan pagdanas ha Pilipinas ha inter-imperyalista nga gerra.

Ha pagtikang pala han tuig, igin-anunsyo na han AFP an paglalansar han US han dirudilain nga aktibidad ha WPS tikang Enero 15 tubtub Marso 31. Hadton Pebrero 2-6, naghimo an US han Bilateral Bomber Air Patrol lupgop an Scarborough Shoal (Bajo de Masinloc) tubtub ha Luzon Strait. Hadton Pebrero 13, dinuong an bokis-de-gerra han Australia ha Subic Bay ha Zambales kahuman “maglayag” ngan nanginlabot ha away ha Kalayaan Island Group hadton Pebreo 9-10. Kaupod an US ngan Japan, nagpartisipar ini ha peligroso nga mga maniobra ha WPS ha ilarum han ika-14 nga Multilateral Maritime Cooperative Activity.

Samtang, buylado na an pangangandam para ha panibag-o na liwat nga mapanhibang nga war games nga Salaknib ngan Balikatan (Sabak) nga nakatalaan tikang Abril tubtob Hunyo. Tikang Enero, nagin sik-on an paggawas-sulod ha Pilipinas han higtaas nga upisyal militar han US, Japan ngan Australia para ha pangandam hini nga mga aktibidad.

500+ panmilitar nga aktibidad

An nasering nga mga war games kaparte han sobra 500 nga interbensyunista nga aktibidad nga nakatalaan nga iglansar han US ha Pilipinas yana nga tuig. Diri lakip hini nga ihap an mga unilateral (diri upod an AFP) nga war games nga iglalansar han US ha teritoryo han nasud. Diri liwat upod dinhi an mga war games nga iginpapatawag han Australia ngan Japan.

Agud tagan-rason an mas agsub ngan dagko nga war games yana nga tuig, ginsesering han US nga kritikal kuno an tuig 2026 tungod kay mayda larang an China nga gumamit hin armas agud utro nga igpailarum ha administrasyon hini an Taiwan tikang 2027. Ha luyo ini han pirmihan nga ginsesering han China nga anuman nga “reunipikasyon” ha Taiwan hihimuon ha mamurayaw nga pamaagi.

Gin-aprubahan an listahan han war games hadton Agosto 2025 pa ha tinuig nga miting han Mutual Defense Board-Security Engagement Board. Utro ini nga ginpadig-on hadin nga Pebrero 16 ha ika-12 nga Philippines-US Bilateral Strategic Dialogue kun diin igin-anunsyo han US nga magtatambak ini han dugang nga mga drones ngan misayl kontra ha China ha nasud. Ha yana, an mga maniobra han US ha WPS diri “reaksyon” ha presensya han China, kundi kalkulado nga mga aksyon agud palarabon an rehiyon.

Panguwat nga “transparency”

Samtang ginsesering nga “transparency” o pagdadayag han sitwasyon han WPS an ginhihimo nga pagbubuksas ha “panginginlabot” han China ha WPS, tuyo naman nga gintatahuban han AFP ngan mga alipures han US an tagdamo nga presensya ngan panginginlabot han mga tropa nga Amerikano ha mga karukayaknon ha Pilipinas, ngan pag-angkon hini ha mga estratehiko nga lokasyon ha nasud.

Hini la nga Pebrero, iginsapubliko han US an pagbubug-os hadton Hulyo 2025 han Army Rotational Force-Philippines. Kadungan an operasyon hini ha Littoral Rotational Force-Luzon, usa nga yunit han US Marine Corps nga nakabase prinsipal ha durho nga norte nga parte han Luzon. Hadton Oktubre 2025, iginpailarum ini nga mga yunit ha Task Force Philippines, usa nga kumand han US nga ginbug-os kahuman riwahan han damo nga nasud ha Southeast Asia an duso han US nga magbug-os han pormal nga kasarabutan paniktik kontra ha China. Sarusaliwan an mga tropa nga Amerikano hini nga pormasyon nga permanente na nga nakabase ha nasud.

Dugang ha mga bokis-de-gerra, napirme ha South China Sea ngan ha mga dagat han Pilipinas (WPS ngan inter-isla) an mga barko han US nga pansarbey han kadagatan ngan pansarbeylans ha mga barko nga Chinese. Ini nga mga barko gintatawuhan han mga “sibilyan nga marino” nga nakapailarum ha US Military Sealift Command.

Lahus-lahusan an presensya hini ha iginsapubliko nga siyam nga “ginkasarabutan nga lokasyon” ilarum han EDCA. Gintatagan ini nga mga tropa nga Amerikano han ekstra-teritoryal nga mga katungod ngan proteksyon. Talwas hira ha mga lokal nga balaud ngan diri hira dali-dali nga mapapagbaton ha anuman nga krimen nga posible nira mahimo.