Sa tunga sang pagbatikos sa China sang mga opisyal sang Philippine Coast Guard, Armed Forces of the Philippines (AFP), kag mga maka-US nga senador, sa pakuno-kuno nga pagtib-ong sang sobereniya sang Pilipinas, wala-pugong ang agresibo kag interbensyunista nga mga maniobra militar kag nabal sang US sa West Philippine Sea (WPS). Mas ginapadako sang mga maniobra nga ini ang posibilidad sang paglupok sang armadong awayan sa tunga sang US kag sang China, kag pag-guyod sa Pilipinas sa inter-imperyalistang gyera.

Sugod pa lang sang tuig, gina-anunsyo na sang AFP ang paglunsar sang US sang nanari-sari nga aktibidad sa WPS halin Enero 15 tubtob Marso 31. Sadtong Pebrero 2-6, nagpatigayon ang US sang Bilateral Bomber Air Patrol sakop ang Scarborough Shoal (Bajo de Masinloc) tubtob sa Luzon Strait. Sadtong Pebrero 13, nagdungka ang barkong pang-gyera sang Australia sa Subic Bay sa Zambales pagkatapos nga “nagpalawod” kag nagpasilabot sa konplikto sa Kalayaan Island Group sadtong Pebrero 9-10. Kaupod ang US kag Japan, nakigbahin ini sa makatalagam nga mga maniobra sa WPS sa idalum sang ika-14 nga Multilateral Maritime Cooperative Activity.

Samtang, nagabuylo na ang paghanda para sa panibag-o naman nga mapangwasak nga war games nga Salaknib kag Balikatan (Sabak) nga natalana halin Abril tubtob Hunyo. Halin Enero, nangin dasok ang pagguwa-sulod sa Pilipinas sang mga matag-as nga opisyal militar sang US, Japan kag Australia para sa paghanda sa mga aktibidad nga ini.

500+ aktibidad militar

Ang nasambit nga mga war games kabahin sang masobra 500 ka interbensyunistang aktibidad nga natalana nga ilunsar sang US sa Pilipinas subong nga tuig.Indi upod sa isip nga ini ang mga unilateral (indi kaupod ang AFP) nga war games nga igapatigayon sang US sa teritoryo sang pungsod. Indi man upod sa isip diri ang mga war games nga ipatawag sang Australia kag Japan.

Agud hatagan rason ang mas masunson kag dako nga mga war games subong nga tuig, ginsiling sang US nga kritikal kuno ang tuig 2026 tungod may plano ang China nga maggamit sang kapintas para liwat ipaidalum sa pagdumala sini ang Taiwan sugod 2027. Sa pihak sini sang permanente nga ginasiling sang China nga ano man nga “reunipikasyon” sa Taiwan ipatigayon sa malinong nga pamaagi.

Gin-aprobahan ang listahan sang mga war games sadto pang Agosto 2025 sa tuigan nga sinapol sang Mutual Defense Board-Security Engagement Board. Liwat ini nga ginpalig-on sining Pebrero 16 sa ika-12 nga PhilippinesUS Bilateral Strategic Dialogue kon diin gin-anunsyo sang US nga magatambak ini sang dugang nga mga drones kag misayl batuk sa China sa pungsod. Gani, ang mga maniobra sang US sa WPS indi “reaksyon” sa presensya sang China, kundi kalkulado nga mga aksyon agud painiton ang rehiyon.

Pagpaniplang nga “transparency”

Samtang ginasiling “transparency” ukon pagbuyagyag sang sitwasyon sa WPS ang ginahimo nga pagbuyagyag sa “pagpasilabot” sang China sa WPS, hungod naman nga ginatabunan sang AFP kag mga sugo sang US ang madamuan nga presensya kag pagpasilabot sang mga tropang Amerikano sa mga hambalanon sa Pilipinas, kag pag-angkon sang mga ini sa mga estratehikong lokasyon sa pungsod.

Sini lang Pebrero, ginsapubliko sang US ang pagtukod sadtong Hulyo 2025 sang Army Rotational Force-Philippines. Kadungan ang operasyon sini sa Littoral Rotational Force-Luzon, isa ka yunit sang US Marine Corps nga nakabase mayor sa punta sang norte nga bahin sang Luzon.Sadtong Oktobre 2025, ginpaidalum ang mga yunit nga ini sa Task Force Philippines, isa ka kumand sang US nga gintukod pagkatapos nga nagpamalibad ang madamo nga mga pungsod sa Southeast Asia sa duso sang US nga magtukod sang pormal nga kasugtanan paniktik batuk sa China. Bulos-bulos ang mga tropang Amerikano sa pormasyon nga ini nga permanente na nga nakabase sa pungsod.

Dugang sa mga barkong pang-gyera, nagpabilin sa South China Sea kag sa mga dagat sang Pilipinas (WPS kag inter-isla) ang mga barko sang US nga pang-surbey sang kadagatan kag pang-surbeylans sa mga barko nga Chinese. Ang mga barko nga ini ginatawuhan sang mga “sibilyan nga marino” nga nakapaidalum sa US Military Sealift Command.

Tuman ka lapaw ang presensya sang mga ini sa ginsapubliko nga siyam ka “ginkasugtan nga lokasyon” sa idalum sang EDCA.Ginahatagan sini ang mga tropang Amerikano sang ekstra-teritoryal nga mga kinamatarung kag proteksyon. Luwas sila sa mga lokal nga layi kag indi sila basta-basta nga mapasabat sa ano man nga krimen nga pwede nila mahimo.