Sa umaabot nga Abril hangtud Mayo, ipahigayon ang giingong pinakadakong panagtigom sa mga langyawng tropa sa Pilipinas ilalum sa tinuig nga Balikatan Exercises sa US. Gawas sa mga tropang Amerikano, direktang mosalmot dinhi ang 1,000 ka tropang pangdepensa sa Japan, ug mga tropa gikan sa Australia, Canada, New Zealand ug France.

Naa sa 18 ka nasud ang mosalmot isip “obserber” sa ipahigayong mga operasyon ug maniobrang kombat. Adunay mga tropa, sama sa Australian ug Japanese, nga adto pang Pebrero miabot sa Pilipinas. Kauban ang US, walay hunong silang naglawig sa mga teritoryong dagat sa nasud aron hagiton ang mga barkong Chinese. Direktang pagpanghilabot kini sa internal nga hisgutanang pangdagat tali sa China ug Pilipinas. Gikan 2023, miabot na sa 25 ka parehas nga paglawig ug pagpanghilabot ang gilunsad sa mga langyawng barko.

Niadtong Marso 9, 4,222 ka tropang Pilipino ang misalmot sa gitawag nga Littoral Defense Live Fire Exercise sa lungsod sa Burgos, Pangasinan. Bahin kini sa Combined Arms Training Exercises o CATEX-Katihan ug pagpangandam sa lokal nga tropa alang sa serye sa mga war games sa US ilalum sa Balikatan. Taliwala sa krisis sa ekonomya nga giatubang sa katawhan, walay puas ang paggasto sa militar alang sa lana, bala, armas ug lohistika.

Sukwahi sa pahayag sa AFP nga makatabang sa ekonomya sa komunidad ang ilang presensya, kalisod ug pag-antos ang nasinati sa mga residente. Dili makalawig ang mga mangingisda tungod sa no-sail policy, samtang kahadlok ug kasaba ang dala sa komunidad sa tibuok adlaw nga pagpabuto sa mga armas sa komunidad. Bisan usa ka adlaw ra ang aktibidad, dako gihapon ang epekto niini sa panginabuhi sa mga mag-uuma ug mangingisda nga adlaw-adlaw kinahanglan magsige og trabaho.

Mga base sa kalisang

Sa Cagayan de Oro City, kapin 50 ka tropang Amerikano ang miabot sa syudad alang sa duha ka semanang “Humanitarian and Disaster Relief Training,” kauban ang mga tropa sa 4th ID. Nagsugod ang war games niadtong Marso 8 sa Lumbia Air Base, usa ka EDCA site, ug mahuman sa Marso 24. Niadtong Marso 15, midunggo ang barkong nabal sa US sa pantalan sa Macabalan sa syudad nga naay sakay nga dugang nga mga tropang Amerikano.

Nagdala og kalisang sa mga residente ang kalit nga pag-abot sa mga langyawng tropa. Nangahadlok sila nga maapil ang syudad, ug ang tibuok Pilipinas, sa gera sa Iran ug Middle East nga gipasiugda sa US. Gipangutana sa lokal nga konseho ang rason ug gilapdon sa lihok sa tropa ug nagpahayag og kabalaka sa kaluwasan sa mga residente, labi na kung adunay krimen nga mahimo ang mga tropa. Gisugyot usab sa usa ka konsehal nga idumili ang mga bar (baligyaag ilimnon nga makahubog) duol sa base aron malikayan ang pagpang-abuso ug problema nga kasagaran kauban sa presensya sa mga tropang Amerikano. Nabalaka sila nga gamiton sa US ang Lumbia Air Base isip refuelling o logistical support sa mga tropa sa US ug tungod niini, mahimong target militar ang syudad.

Kusgang gikundena sa National Democratic Front-North Central Mindanao Region (NDF-NCMR) ang pagpakat sa tropang Amerikano sa syudad. Matod niini, bakak nga giingong “humanitarian assistance and disaster relief training” ang operasyon nga gilunsad sa mga Amerikano sa Lumbia. Niadtong Setyembre 2009, gigamit na nga rason sa tropang Amerikano ang bagyong Ondoy aron ipasundayag ang ilang dagko ug abanteng teknolohiyang iggugubat ug himoong normal ang ilang presensya. Ang konsentrasyon sa mga pagbansay sa EDCA site nagpakita sa tinuod nga militaristang katuyoan sa ilang operasyon, sumala niini.

Gawas sa Lumbia Airport, planong magtukod ang AFP ug US og baseng nabal sa 3,000 ektaryang PHIVIDEC Industrial Estate sa Tagoloan, Misamis Oriental. Himoon niini ang Northern Mindanao nga usa ka forward base alang sa agresyong US, sumala sa NDF. Ibutang niini ang mga Pilipino sa peligro ug guyuron ang nasud sa mga gera sa US bisan asa sa kalibutan.