Ulanon ug gabii na apan desididong miadto ang grupo sa mga kababayen-ang lumad sa postehan sa usa ka yunit sa Bagong Hukbong Bayan sa Barangay Berta sa usa ka nataran sa Southern Tagalog. Mainiton nilang giabiabi ang imbitasyon alang sa pagtukod sa Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (Makibaka), ang rebolusyonaryong organisasyon sa kababayen-an alang sa armadong pakigbisog. Gidungan ang tigum sa pagsaulog sa Internasyunal nga Adlaw sa Kababayen-ang Anak sa Buhat.

Unang gihisgutan sa miting ang seguridad, sunod ang mubo nga pagpasabut sa katuyoan sa pagtukod sa rebolusyonaryong organisasyon ug pagpaila-ila sa mga mitambong ug tumatabang. Gipasabut sa mga mitambong ang kamahinungdanon sa panaghisa ug mga disbentaha sa pagbulag-bulag. Tanan sila miuyon sa pagtukod sa grupo ug nagtudlo dayon sa ilang mga lider. Gipatin-aw sa mga lider ug myembro ang ilang mga katungdanan ug responsibilidad.

“Agdahon namo ang mga kababayen-an nga wala nakatambong karon nga mosalmot sa among grupo,” pagpasalig ni Ka Edna, usa sa napili nga lider. Tungod kay ngitngit na, sa sunod adlaw na lang gi-iskedyul ang paghatag sa pormal nga pagtuon.

Sa mao usab nga adlaw, nauna nang gitukod ang grupo sa mga lumad. Gipahigayon kini human sa pagtuon sa Mubong Kurso sa Katilingban ug Rebolusyong Pilipino. Ang pagtuon giangay sa lebel sa literasiya ug numerasiya sa mga mitambong ug gihimo nga maaghaton ug madanihanon pinaagi sa paghulagway sa mapa ug pag-angay sa mga pananglitan. May pipila ka bidyo usab nga gipakita sa wala pa ug human sa pagtuon.

Lagsik ang diskusyon ug aktibo nga nagpaambit sa ilang mga kasinatian ug kahibalo ang mga estudyante. “Luoy gyud ang mga katutubo kung mosulod ang langyawng mina dinhi, sigurado mapalayas mi ug mawala ang among panginabuhika,” ingon ni Ka Elmer, usa sa lider sa grupo, bahin sa unsaon pag-apekto kanila sa imperyalismo.

Nasabtan nila ang hulga sa mga langyawng mina sa kinaiyahan. Nasabtan nila nga tungod sa monopolyo ug konsentrasyon sa yuta sa pipila ka gamhanang pamilya sa yuta, wala silay kaugalingong yutang gipanguma. Nag-uma lang sila para sa gagmayng agalong yutaan sa 60-40 nga partehan. Sila ang nagbayad sa tanang gasto sa kalubihan apan tungod kay wala silay kapital, nangutang sila sa ilang amo. Kulang kaayo ang ilang kita busa nalubong sila sa utang. Wala usab sila gitabangan sa korap nga reaksyunaryong gobyerno aron maluwas sila kalisdanang ilang giatubang.

“Kinahanglan pa nako iprenda akong kabaw sa komersyante aron naay ibayad sa pagpaospital sa akong apo nga naaksidente. Mahal kaayo ang tambal! Ang akong kita sa pagkopra nga gipalit og barato kaayo, kulang pa sa bayad sa utang,” guul nga giistorya ni Ka Sanny, pinakatigulang sa grupo. Madungog sa iyang tingog ang kapungot sa reaksyunaryong gobyerno nga gidumalaan sa mga korap ug tiwali. Sayod siya sa kawalay pulos niini sa pagpaniguro sa ilang katungod sa panglawas.

Samtang gitukod ang mga organisasyon, gisiguro sa masa ang seguridad sa baryo. Nagpahigayon sila og pagrekon ug nagreport dayon sa yunit sa mga namatikdan sa palibot.

Daghang tuig na usab nga wala makabalik ang hukbong bayan sa lugar. Dugay na nga nagkampo dinhi ang mga sundalo busa mabinantayon ang yunit sa pagduol ug pag-usisa sa mga kanhi naorganisa nga dapig pa sa rebolusyonaryong kilusan.

“Sa pag-abot sa recovery area, kini ang unang higayon nga nakatukod og duha ka grupo sulod lang sa usa ka adlaw,” sumala ni Ka Yanny, usa ka timlider.

Nahuman ang mga panagtigum nga adunay kasadya ug kalipay sa mga masa ug sa mga kabatan-onan nga nakisinate sa kabanikanhan kauban sa mga Pulang mandirigma. “Daghan ko’g natun-an sa pagtukod sa grupo, unsaon pag-adjust sa tigpaminaw, gikan sa pinulongan hangtud sa paghatag og pananglitan sa mga teoretikal nga hisgutan nga dali nilang masabtan ug base usab sa ilang kasinatian,” ingon ni Ka Mars, myembro sa Kabataang Makabayan.

“Sa pipila ka adlaw pa lang nako dinhi sa Pulang hukbo, daghan na ko’g natun-an ug nadugangan ang akong kasinatian,” ingon ni Ka Paolo. Kauban sila Ka Paolo ug Ka Mars ang mga batan-on gikan sa syudad nga mitubag sa panawagan sa Partido Komunista ng Pilipinas nga moadto sa kabanikanhan, magkat-n ug motampo sa armadong pakigbisog.