Walay hunong ang pagpaningkamot sa mga yunit sa Bagong Hukbong Bayan (BHB)-Negros Island (Apolinario Gatmaitan Command) aron makab-ot ang hustisya alang sa masang Negrosanon nga biktima sa terorismo ug pagpanumpo sa estado. Kauban sa mga paningkamot niini ang pagtuman sa mando sa hukumang bayan aron pahamtangan og hustisya ang mga ahente sa estado nga lambigit sa mga krimen. Kauban sa mga gisilutan ang mga espiya, aset sa intelidyens sa militar ug pulis, ilang kauban nga kontra-rebolusyonaryong traydor, ug kriminal sa baryo.

Kini nga mga dautang elemento nagsabwag og kahadlok sa mga baryo, nagsamoksamok sa kalinaw sa mga komunidad, nagguba sa panaghiusa sa katawhan, ug midaot sa kinabuhi ug panginabuhi sa masang Negrosanon. Naa silay tulubagon sa rebolusyonaryong hustisya isip himan ug binayrang ginsakpan sa Armed Forces of the Philippines (AFP) ug Philippine National Police (PNP) sa nagkagrabe nga pasismo sa isla. Nalambigit sila sa labing menos 940 ka kaso sa paglapas sa tawhanong katungod sa rehimeng US-Marcos o abereyds lima ka kaso kada semana sa isla gikan Hulyo 2022 hangtud Disyembre 2025.

Sa ngalan sa hustisya, gikan 2025 hangtud karong Marso, naglunsad ang BHB-Negros Island og 44 ka operasyon sa pagpahamtang og hustisya batok sa mga tataw nga reaksyunaryong elemento. Kauban ang masa, gipatuman kini sa BHB sa mga kabukiran, kapatagan ug tubohan, daplin sa karsada ug hangtud sa mga sentrong lungsod. Gipakita niini ang determinasyon sa Pulang hukbo nga makab-ot ang hustisya alang sa katawhan.

Sa wala pa ang aktwal nga mga operasyon, hugot ug maampingon ang proseso sa imbestigasyon sa mga komiteng rebolusyonaryo sa baryo, sanga sa Partido o yunit sa BHB nga naay kalabutan sa erya diin nahitabo ang krimen sa mga akusado. Sunod niini gitukod ang hukumang bayan ug gipatuman ang gikinahanglang mga rebolusyonaryong prosesong hudisyal. Kauban niini ang pagpadangat sa pasangil sa akusado ug paghatag og higayon kanila nga magpasabut ug depensahan ang ilang kaugalingon. Hugot usab kining nagsunod sa mga lagda sa internasyunal nga makatawong balaod.

Kinsa-kinsa ang mga gisilutan?

Sa mga gisilutan sa isla sa Negros, 41 ang mga aset ug ahente sa intelidyens sa AFP ug PNP. Ang uban giarmasan sa militar ug pulis. Nagdala sila og dakong kadaot sa rebolusyonaryong kalihukan sama sa pagmasaker, pagpamatay, tinuyong pagpatay ug linuug nga kabangis batok sa mga kadre sa Partido, mga Pulang kumander ug manggugubat, ug bisan sa masa sa kabanikanhan.

Gawas sa pagserbisyo isip intelidyens, kadaghanan kanila napamatud-ang sad-an sa mga kaso sa pagpatay, dinaghang pagpatay, pagpanglugos (dinaghan, biktima ang kaugalingong anak ug paryente; ug mga menor de edad), pagpangilog sa yuta, pagbaligya og droga, ug direktang paghulga ug pagpasakit sa masa. Binayrang ginsakpan ug protektor usab ang uban kanila sa mga agalong yutaan ug mga pulitiko, samtang ang uban myembro sa kontra-rebolusyonaryong Revolutionary Proletarian Army. Ang uban kanila mga nagtraydor sa rebolusyonaryong kalihukan, nagluib ug nagdala og seryosong kadaot sa masa.

Apil sa mga gisilutan ang tulo ka tawong nalambigit sa pagtudlo ug pagpatay kang Ericson Acosta, konsultant sa kalinaw sa National Democratic Front of the Philippines, ug iyang kauban nga lider-mag-uuma nga si Joseph Jimenez. Sila Acosta ug Jimenez, nga pareho walay armas, gipaulanan og bala ug tinuyong gipatay. Niadtong Nobyembre ug Disyembre 2025, gipatuman sa BHB-Southwest Negros ang pagsilot sa mga nalambigit sa krimen.

Bisan naay sala sa rebolusyonaryong kalihukan ug sa masa, dili sa tanang higayon gipahamtangan og silot kamatayan ang usa ka indibidwal. Abli ang mga yunit sa BHB sa mga nakasalang mga indibidwal nga gusto mosurrender, mangayo og pasaylo, magbag-o ug biyaan ang kontra-rebolusyonaryo ug kontra-katawhang mga binuhatan ug aktibidad. Adunay angay nga prosesong hudisyal alang sa mga buot mopaubos sa pagsurender sa rebolusyonaryong gahum.

Giabiabi sa masa

Alang sa yanong katawhan, ang mga aksyong pagsilot hustisya nga dugay na nilang gihandom, ug depensa sa mga sama nilang gidaog-daog ug gipahimuslan. Sumala ni Ka Felicidad Katalbas, tigpamaba sa Pambansang Katipunan sa mga Magbubukid-Negros Island, gikalipay kini sa mga sama nilang mga biktima sa nagkagrabeng kalisod, kawalay yutang gipanguma, tag-as nga presyo sa mga bililhon, ubos nga suhol, ug kadaot gikan sa mga kalamidad. Taliwala niining kalisdanan, gisinati pa gyud nila ang pasistang atake sa mga ahente sa militar.

Layo kaayo kini sa desperadong gipamugos nga hulagway sa AFP ug National Task Force-Elcac nga walay katuyoang kabangis ang mga armadong aksyon sa BHB sa isla. Gipagawas nila nga “spy-tagging” ra o pagbansag lamang nga espiya ang gihimo sa BHB aron ilimud nga apil ang ilang binayrang ginsakpan sa mga gisilutan.

Atubangan sa itom nga propaganda sa estado, gipahayag sa Kabataang Makabayan-Negros Island ang pagpadayon niini sa pagpatin-aw ug pagpasabut sa mga proseso ug gahum sa demokratikong gobyernong bayan, sa mga tahas sa BHB ug kahusto sa gubat sa katawhan. Matod niini, pagabatukan sa mga kabatan-onang rebolusyonaryo ang malisyoso ug pekeng impormasyon nga gipakaylap sa AFP, NTF-Elcac ug bisan sa mga grupo sa “kanhi rebelde” nga girepresentahan sa Buklod Kapayapaan.