Nagaatubang subong ang mga Masbatenyo sa mas ginpasingki nga militarisasyon kag paglapas sa tawhanon nga kinamatarung pagkatapos nga magtambak sang dugang nga tropa ang Armed Forces of the Philippines (AFP) sa isla. Sadtong Marso gindeklarar sang 903rd IBde ang Masbate bilang “priority area” sini.

Nag-abot sa probinsya ang 65th IB sadtong Pebrero. Sunod nga gindugang ang masobra 200 ka tropa halin sa 903rd IBde sadtong Marso 13 agud maglunsar sang operasyon kombat sa kabukiran sang Dumalinding, ang bukid nga nagaangot sa tatlo ka banwa sang Palanas, Dimasalang kag Cataingan.

Kadungan sini, nagpatigayon man sang Modified Community Support Sustainment Program (MCSSP) sa mga sentro sang siyam ka baryo sang Palanas. Indi magnubo sa walo ka soldado ang nakapakat sa kada barangay. Sulit-sulit nila nga ginapatawag ang mga residente para magsulod sa peke nga programa nga pagpasungka sang AFP.

Mas o menos 30 ka tropa ang subong nakakampo sa plasa kag barangay hall sa Barangay San Carlos sa Palanas samtang nagahulat nga matapos ang ginpatindog nila nga command post. Naga-operasyon man subong ang militar sa banwa sang Cawayan kag Placer kag sa mga barangay sa banwa sang Esperanza kag Pio V. Corpuz.

Perwisyo sa mga mangunguma

Sadtong Marso 10, ginreport ang pagsabwag sang kahadlok sang mga elemento sang 2nd IB sa mga eskwelahan sa Barangay Libertad, Cawayan. Nakit-an naman ang 65th IB nga nagapanagtag sang polyeto nga puno sang disimpormasyon kag kabutigan sa Barangay Estampar sa banwa sang Cataingan.

Nagpahayag sang kahangawa ang mga residente sang San Carlos sa Palanas sa pag-inum kag pagpahubog sang mga soldado nga nagalab-ot sa pagpalupok sang pusil sa pangpubliko nga lugar. Ginreport man nila ang pagpang-ipit sang mga soldado, lakip ang surbeylans, pagpanghadlok kag pagpasaka sang mga himo-himo nga kaso batuk sa mga himata sang ginasuspetsuhan nga myembro sang Bagong Hukbong Bayan (BHB). Ginapilit man sang mga soldado ang mga sibilyan nga “napasurender” sini para magserbe nga aset paniktik sa lugar kag direkta nga magpakigbahin sa mga operasyon kombat.

Suno kay Ka Luz del Mar, tagpamaba sang BHB–Masbate (Jose Rapsing Command), nabuhinan ang oras sang mga mangunguma sa pagtrabaho kag naggamay ang ila kita tungod sa mga patakaran sang militar sa mga barangay. Dugang nga paantus sila sa gina-agum subong sang masang Masbatenyo nga krisis sa tunga sang nagatinaas nga presyo sang mga balaklon tungod sang imperyalistang gyera sang US sa Middle East kag pagka- inutil sang rehimen Marcos.