Agtaltalinaed a saan a sigurado ti panaggibus ti gera nga agresyon ti US ken Israel idiay Iran ken Middle East iti laksid ti pinirmaan ti gubyerno ti US ken Iran a “memorandum of understanding” wenno MOU para iti kapya (Islamabad Memorandum of Understanding) idi Hunyo 17.

Pinirmaan da Iran President Masoud Pezeshkian ken US President Donald Trump ti memorandum iti elektroniko a wagas. Nagpirma ditoy ni Pakistan Prime Minister Shehbaz Sharif kas taga-endorso ti memorandum ken nagserbi a taga-ballaet iti negosasyon ti dua a benneg.

Ti nasao a memorandum ket addaan 14 a punto. Umannurot ditoy, agraira ti ceasefire iti unos ti 60 aldaw a mangted-dalan iti panangbukel ti maysa a “pinal a katulagan.” Saklaw ti ceasefire ti panagatake ti Israel iti Lebanon.

Iti laksid daytoy, maulit-ulit ti panagpangta ti US nga agsubli iti panaggera “nu saan nga agtungpal” ti Iran kadagiti pagannurotan. Daytoy ket bayat nga agkedkedked ti US a napudno a rendaan daytoy ti Zionista nga Israel nga agtungpal iti ceasefire iti Lebanon. Awan pay 24 oras manipud idi napirmaan ti memorandum, rinauten ti Israel ti Lebanon.

Karaman met kadagiti napagtulagan ti panangilukat ti Iran iti Strait of Hormuz ken ti panag-atras ti US iti blokeyo kadagiti pyer ti Iran. Kagiddan daytoy, inpaganetget ti Iran nga addaan daytoy ti soberano a karbengan nga imatonan ti kanal ken agipataw ti bayad para kadagiti serbisyo ti panagdalan ditoy dagiti barko nga addaan karga a langis. Gapu iti panag-atake ti Israel idiay Lebanon, inyanunsyo ti Iran ti balbaliw a panagrikep ti kanal idi Hunyo 20.

Naala met ti Iran ti kari ti US nga iduron dagiti “kabadang a pagilyan iti rehiyon” a patauden ti $300 bilyon a pondo para iti rekonstruksyon ti pagilyan. Nagkari met ti US nga ikkaten daytoy dagiti naipataw a sangsyon iti Iran ken agiruar kadagiti “pammalubos” iti panageksport ti langis. Nagkaykaysa met ti dua a partido iti pakaseknan ti panaggatang ti armas nukleyar ti Iran a kunkuna ti US a makaigapu ti panagraraut daytoy.

Nakalanad met iti memorandum a “respetaren” ti dua a pagilyan ti soberanya ken integridad iti teritoryo ti tunggal maysa ken liklikan ti pannakibiang kadagiti internal a pakaseknan ti tunggal maysa.

Para iti Iran, ti pannakapirma ti memorandum ket maysa a balligi. Kuna daytoy, nalawag a napaay ti US iti indeklara daytoy a panggep ti gera nga agresyon iti Iran isu a nagtungpal daytoy iti maysa a memorandum.

Perdi ti gera

Ti gera nga agresyon ti US ken Israel iti Iran ken Middle East, a nangrugi idi Pebrero 28, ket pimmaut ti nasurok 100 aldaw sakbay a nagpirma da iti memorandum. Temporaryo a nagsardeng ti gera idi natulag ti dua a lawas a ceasefire manipud Abril 8 a bukbukod a pinaatiddog ni Trump idi Abril 21 bayat nga itultuloy na dagiti panagatake.

Iti maika-100 nga aldaw ti gera nga agresyon idi Hunyo 7, nairekord ti saan a bumaba iti 3,468 ti napatayen ti US-Israel iti Iran, kabilang ti Supreme Leader daytoy a ni Ali Khamenei. Napatay iti gera ti walo a maladaga, 376 nga ubbing ken 496 a babbai, bayat a 26,500 indibidwal ti nasugatan. Kadagiti panagatake ti US-Irael iti kaabay a pagilyan a Lebanon, dumanonen iti 3,593 ti napatay bayat a 10,990 ti nasugatan.

Nakaisayangkat kadagiti kontra-atake ken panagdepensa ti Iran ken dadduma pay nga armado a pwersa a lumablaban iti gera nga agresyon. Saan a bumaba iti 68 ti napatay da kabilang ti 13 tropa ti US, 26 pwersa ti Zionista nga Israel ken 26 armado a pwersa dagiti aso-aso a gubyerno iti Middle East.

Kabayatanna, agtultuloy ti henosidyo ti Zionista nga Israel iti Gaza Strip ken dadduma pay a paset ti okupado a daga ti Palestine. Daytoy ket iti laksid ti napirmaan a katulagan para iti “ceasefire” ti Hamas ken Israel idi Oktubre 2025 nga inballaet ti US. Saan a bumaba iti 1,005 a Palestino ti pinatay ti Israel manipud idi napirmaan ti katulagan. Manipud Oktubre 2023, nasurok 71,000 Palestino ti pinatayen ti Israel kabilang ti 20,179 nga ubbing.