Ipagpaguyod ti aso-aso a rehimen Marcos dagiti lokal a gubyerno iti pakaisagmakan ken peggad ti imperyalista a gera ti US iti panangisayangkat ti Inter-Agency Territorial Defense Operations Exercise (ITDOEx). Maysa daytoy a war games ti Armed Forces of the Philippines (AFP) a kalkalubanda ti awag a “binnadang a militar-sibilyan” iti panawen ti nakaro a krisis ken didigra.

Iti sidong daytoy, “agtitinnulong” dagiti lokal a gubyerno (manipud barangay agingga prubinsya), dagiti sibilyan nga ahensya, ken dagiti unipormado a pwersa ti rehimen kas ti AFP, Philippine National Police, Bureau of Fire Protection, Philippine Coast Guard, Philippine Air Force ken Office of Civil Defense. Daytoy kano ket panagsagana iti panagsungbat kadagiti pangruar a pangta kabilang ti panagraut iti igid-baybay, kontra-impiltrasyon ken panagatake ti misayl ken dagiti kumplikado a didigra ken krisis. Papairuten daytoy ti kontrol ti US agingga iti tukad ti lokal a gubyerno.

Ti ITDOEx ket nakabalangkas ken paset ti Comprehensive Archipelagic Defense Concept (CADC) ti AFP. Ilaklako ti AFP ti CADC para kano iti proteksyon ti exclusive economic zone ti Pilipinas iti Palawan (nu sadinno a mataginayon ti presensya dagiti barko nga Amerikano ken Chinese) ken iti Batanes (a balak nga aramiden nga istasyon ti US gapu iti kinaasideg daytoy iti Taiwan).

Nakabalangkas ti CADC iti nalawlawa nga “archipelagic defense strategy” ti US para iti panangidatag ti sistema dagiti misayl ken kanyon iti inawagan daytoy a “first-island chain.” Paypayungan daytoy ti agresibo ken nalawlawa pay nga Indo-Pacific Security Strategy.

Idiay Zamboanga Peninsula ken Panay

Umuna nga inruswat ti rehimen US-Marcos ti ITDOEx idiay Zamboanga Peninsula a sinaruno itay nabiit ti panagsanay iti isla ti Panay. Ti dua a rehiyon ken kabilang kadagiti kadagaan a kaasitgan iti Palawan, nga agserserbi a suporta iti prubinsya iti panawen a bumtak ti imperyalista a gera a US kontra China.

Idi Disyembre 12, 2025, nairuswat ti kaunaan nga ITDOEx nga naawagan nga Exercise Kalazamsur 01-2025 idiay Zamboanga del Sur. Naiyaramid daytoy idiay Igat Island iti ili ti Margosatubig nu sadinno a nakipaset dagiti sibilyan nga ahensya ken lokal a gubyerno iti innem nga ili.

Kalpasan daytoy, nagiruar ti Regional Peace and Order Council ti Zamboanga Peninsula ti maysa a resolusyon idi Enero tapno isayangkat ti ITDOEx iti sabali a prubinsya ken ibalangkas ti maysa a tukad-rehiyon a war games iti sidong ti Kalasag Zampen. Kanaig daytoy, naiyaramid dagiti war games idiay Zamboanga del Norte idi Pebrero, Zamboanga Sibugay idi Marso ken naituding ti tukad- rehiyon a war games iti maikatlo a kwarto ti 2026.

Idi Hunyo 16-17, insayangkat ti ITDOEx Pag-ugyon 2026 idiay Iloilo a napayungan ti inruar ti lokal a gubyerno nga Executive Order No. 2025-111. Naiyaramid ti war games kadagiti ili ti Miag-ao ken San Joaquin idiay Iloilo, ngem paset ti dinistrobo daytoy ti ili ti Guimbal ken ti Anini-y ken Hamtic idiay Antique.

Kadagitoy a war games, nagaramat ti AFP kadagiti lugan ken barko a panggubat, helikopter, kanyon ken dadduma pay nga armas. Immaweng met ti naririri nga uni ti “simulated” wenno kas pudno a senaryo dagiti panagatake, a nangitunda ti nalabes a buteng kadagiti tao. Rinibo nga indibidwal ti napadar-ay iti tunggal aktibidad ken gimmastos da ti minilyon a piso kadagitoy.

Panagdanag

Ti ITDOEx ket mangituntunda ti dakkel a panagdanag kadagiti komunidad. Ti war games ket “panagsagana” ti senaryo ti panagbettak ti gera, nga iti agdama ket sugsugsogan ti imperyalismo a US iti Asia Pacific kontra iti karibal na a China.

Imbes a sungbatan ti rehimen US-Marcos ti mapaspasaran a krisis iti ekonomya, agiyar-aramid daytoy ti nagastos ken nabarayuboy a war games a mangdisdistorbo iti biag ken pagbiagan ti umili. Iti maysa a panagsanay, linabsing ti AFP ti karbengan dagiti estudyante idi aramaten da ti maysa nga unibersidad iti Iloilo kas dissaagan ti helikopter ken sentro ti ebakwasyon.

Nayon ditoy, ikunkundisyon ti war games ti panunot dagiti Pilipino a ti kaykaysuna a pamuspusan ti panangsalaknib kadagiti karbengan ti pagilyan iti West Philippine Sea ket babaen ti pananggera iti China. Rumbeng a laksiden ti umili ti ITDOEx ken salakniban ti nailyan a soberanya ti Pilipinas iti panangirupir nga ibasura ti saan a patas a katulagan militar, papanawen ti tropa ken dupraken dagiti base militar (EDCA site) ti US iti pagilyan.