Nagapabilin nga wala sang kapat-uran ang katapusan sang gyerang agresyon sang US kag Israel sa Iran kag Middle East sa pihak sang ginpirmahan sang gobyerno sang US kag Iran nga “memorandum of understanding” ukon MOU para sa kalinong (Islamabad Memorandum of Understanding) sadtong Hunyo 17.

Ginpirmahan nanday President Masoud Pezeshkian kag US President Donald Trump ang memorandum sa pamaagi nga elektroniko. Nagpirma man diri si Pakistan Prime Minister Shehbaz Sharif bilang taga-endorso sang memorandum kag nagserbe nga tagpatunga sa negosasyon sang duha ka bahin.

May 14 ka punto ang amo nga memorandum. Sandig diri, magaluntad ang untat-lupok sa sulod sang 60 ka adlaw nga magahatag ligwa sa paghimo sang isa ka “pinal nga kasugtanan.” Sakop sang untat-lupok ang pag-atake sang Israel sa Lebanon.

Sa pihak sini, pasulit-sulit ang pagpamahog sang US nga mabalik sa pagpang-gyera “kon indi magtuman” ang Iran sa mga pagsulundan. Ini samtang nagapamalibad ang US nga matuod nga rendahan ang Zionistang Israel nga magsunod sa untat-lupok sa Lebanon. Wala pa 24 oras halin sang ginpirmahan ang memorandum, gin-atake na sang Israel ang Lebanon.

Lakip man sa mga nakasugtan ang pagbukas sang Iran sa Strait of Hormuz kag ang pag-atras sang US sang blokeyo sa mga pier sang Iran. Kadungan sini, ginagiit sang Iran nga may soberano nga kinamatarung ini nga dumalahan ang makitid nga alagyan kag magpatuman sang bayad para sa mga serbisyo sa pag-agi diri sang mga barko nga may dala nga lana. Tungod sa pag-atake sang Israel sa Lebanon, gin-anunsyo sang Iran ang liwat pagsira sa makitid nga alagyan sadtong Hunyo 20.

Nakuha man sang Iran ang pangako sang US nga iduso ang mga “kabulig nga pungsod sa rehiyon” nga amutan ang $300 bilyon nga pondo para sa rekonstruksyon sang pungsod. Nagpangako man ang US nga kakason sini ang mga ginpatuman nga sangsyon sa Iran kag magpaguwa sang mga “pahanugot” sa pag-eksport sang lana. Nagkasugot man ang duha ka bahin sa hambalanon sa paghimo ukon pagbakal sang armas nukleyar sang Iran nga ginasiling sang US nga rason sa pagpang-gyera sini.

Nakasulat man sa memorandum nga “respetuhon” sang duha ka pungsod ang sobereniya kag integridad sa teritoryo sang kada isa kag likawan ang pagpasilabot sa ila matag-internal nga mga hambalanon.

Para sa Iran, ang pagpirma sa memorandum isa ka kadalag-an. Suno sa ila, maathag nga napaslawan ang US sa gindeklarar sini nga katuyuan sang gyerang agresyon sa Iran gani nagdangat ini sa isa ka memorandum.

Ang kahalitan sang gyera

Ang gyerang agresyon sang US kag Israel sa Iran kag Middle East, nga nagsugod sadtong Pebrero 28, naglawig sang masobra sa 100 ka adlaw antes ang pagpirma sa memorandum. May mga temporaryo nga pagdulog sang gyera sang magkasugot para sa duha ka semana nga untat-lupok halin Abril 8 nga makaisa ka bahin nga ginpalawig ni Trump sadtong Abril 21 samtang ginapadayon ang pagpang-atake.

Sa ika-100 ka adlaw sang gyerang agresyon sadtong Hunyo 7, nalista ang indi magnubo sa 3,468 nga mga napatay sang US-Israel sa Iran, lakip ang Supreme Leader sini nga si Ali Khamenei. Napatay sa gyera ang walo ka lapsag, 376 ka mga bata kag 496 ka kababaehan, samtang 26,500 indibidwal ang napilasan. Sa mga pag-atake sang US-Israel sa katambi nga pungsod sang Lebanon, naglab-ot sa 3,593 ang napatay samtang 10,990 ang napilasan.

Nakalunsar sang mga kontra-atake kag pagdepensa ang Iran kag iban pa nga armadong pwersa nga nagapakig-away sa gyerang agresyon. Indi magnubo sa 68 ang napatay nila lakip ang 13 ka tropa sang US, 26 ka pwersa sang Zionistang Israel, kag 26 ka armadong pwersa sang mga ido-ido nga gobyerno sa Middle East.

Samtang, nagapadayon ang henosidyo sang Zionistang Israel sa Gaza Strip kag iban pa nga bahin sang okupado nga kadutaan sang Palestine. Sa pihak sini sang napirmahan nga kasugtanan para sa “untat-lupok” sang Hamas kag Israel sadtong Oktobre 2025 nga ginpatung-an sang US. Indi magnubo sa 1,005 na nga mga Palestino ang ginpatay sang Israel halin sang napirmahan ang kasugtanan. Halin Oktobre 2023, masobra 71,000 Palestino na ang ginpatay sang Israel lakip ang 20,179 ka mga bata.