Inbasura ti Sandiganbayan Special Division idi Hunyo 2 ti Civil Case 0141, ti nabatbati a kaso laban iti tinakaw a kinabaknang ti pamilya Marcos, gapu iti nakaro a pannakaitantan ti panangidatag ti prosekusyon ti ebidensya. Naipila ti kaso idi Disyembre 17, 1991 ken nasurok 30 tawenen a naitantan. Pakairamanan daytoy ti ₱50 bilyon a tinakaw a kinabaknang dagiti Marcos. Nangngeddeng ti ukom kalpasan nga iyebkas ti Presidential Commission on Good Governance (PCGG) nga awanen ti maidatag daytoy a nayon nga ebidensya.

Nabwangay ti PCGG idi Pebrero 1986 kalpasan a mapadisi ni Ferdinand Marcos Sr. Kas umuna a mandato ken komisyon nga intakder ti gubyerno ni Corazon Aquino, deklarado a panggep ti ahensya a subboten ti amin a tinakaw a kinabaknang ti pamilya Marcos ken dagiti kroni daytoy a mapatta-patta nga adda iti nasurok-kumurang ₱589 bilyon ($10 bilyon).

Iti unos ti uppat a dekada, nasurok-kumurang ₱280 bilyon laeng ti napasubli ti ahensya iti langa ti kwarta ken sanikwa, kabilang ti $658 milyon iti Swiss deposits, $3.37 milyon nga inlemmeng da idiay New York, dagiti alahas ni Imelda Marcos, naglakwan kadagiti pinta nga aggatad ti $17 milyon ken 57.68 ektarya a daga idiay Palawan a naideklara a tinakaw a kinabaknang idi 2024.

Nu pay kasta, adu a kaso ti saanen a kinamat ti PCGG, bayat a ti dadduma ket inbasura ti korte gapu iti kinakurang ti ebidensya wenno panagsardeng ti ahensya iti panagsapul ti ebidensya ken panangidatag kadagiti kasapulan nga aksyon.

Balbaliw a panangsubbot kadagiti tinakaw a kinabaknang

Iti unos ti dandani uppat a dekada, talaga a saan nga inpinget dagiti napalabas a rehimen a guyoden ti tinakaw a kinabaknang dagiti Marcos. Idi 1992, nakiareglo da Ferdinand Marcos Jr ken Imelda Marcos iti administrasyon ni Ramos tapno gudwaen ti kinabaknang da ken isalbar daytoy iti kumpiskasyon —maysa a nga addang nga indeklara ti korte a “makadangran.” Gapu ditoy, napatawan isuda ti contempt ken multa a $353 milyon, a mapatta-patta a dumanonen iti $18 bilyon gubway ti saan a panangikaskaso ti agina iti desisyon.

Naabak met ti pamilya Marcos iti sumagmamano a kaso manipud 2013 agingga 2021, kabilang ti husga ken Imelda Marcos idi 2018 a nagbasol iti pito a bilang ti graft. Ni Imelda Marcos ket nasentensyaan ti 42-77 tawen a pannakabalud, banag a saan a naipatungpal manipud idi.

Iti panagsubli ti pamilya iti pulitika, insakad da ti rehabilitasyon ti imahe da ken in-inot a panangbawi iti kinabaknang da. Iti sidong ti kinapangulo ni Marcos Jr, ad-adda a pimmardas ti panangibasura kadagiti kaso laban kadakwada. Dumanon iti 28 kaso a kriminal ken 43 kaso a sibil ti naipila kadakwada idi 1986 – 1995. Manipud idi nagtugaw ni Ferdinand Marcos Jr iti poder idi 2022, saan a bumaba iti siyam a kaso ti inbasuran ti Sandiganbayan, nga imbwelto ti ₱400 bilyon a kinabaknang.

Saan a makalipat ti umili

Kinundenar ti Campaign Against the Return of the Marcoses and Martial Law (CARMMA) ti panangibasura ti Sandiganbayan iti kaso ti pannakakumpiskar iti ₱50 bilyon a tinakaw a kinabaknang ti pamilya Marcos. Kuna daytoy, natungpal ni Marcos Jr ti panggep na a maisubli dagiti sanikwa ti pamilya na a kinumpiskar ti estado, bayat nga agtultuloy nga agnumnumar iti agdama a korapsyon.

Nakikaykaysa ti Communist Party of the Philippines (CPP) iti umili a Pilipino iti panangbabalaw iti desisyon ti Sandiganbayan. Kuna daytoy, ti desisyon ket paset ti immunan a serye dagiti desisyon dagiti korte a pabor kadagiti Marcos.

Segun ken Marco Valbuena, pangulo nga upisyal iti impormasyon ti CPP, dagiti napalabas a desisyon ti Sandiganbayan ken Korte Suprema ket pammaneknek nu kasano nga ar-aramaten dagiti Marcos ti pangpulitika a bileg tapno agakup ti dadakkel a gatad ti kinabaknang manipud iti kwarta ti umili. Kunana, dagitoy nga addang ket mangmangted dalan iti ad-adu pay a pribilehiyo ken korapsyon, nga ad-adda a mangpapaunget iti umili a saan a makalipat iti binilyon a tinakaw a kinabaknang ken rinibo a biktima ti panagabuso ti diktadura.