2026 SIPP ni Marcos: Pabor sa mga dumuluong, paantus sa pumuluyo
Samtang nagapamalibad ang rehimen Marcos nga hatagan sang gamay nga kasulhayan ang pumuluyo paagi sa pagkakas sang VAT kag iban pa nga pabug-at nga buwis, masako naman ini sa paghatag sang mga inisyatiba kag tax break ukon pribilehiyo nga indi magbayad sang buwis ang mga dalagko nga dumuluong nga kumpaniya.
Isa sa mga padihot sang rehimen ang 2026 Strategic Investment Priority Plan (SIPP), isa ka “roadmap” ukon plano sang pangapital nga ginbalay sang Board of Investments (BOI) sadtong Enero. Ginpirmahan ini ni Ferdinand Marcos Jr sadtong Mayo 21 kag ginsapubliko sadtong Hunyo 3. Gintumod sang roadmap nga ini ang mga patag sang pangapital kon diin 14-17 ka tuig nga indi magbayad sang buwis ang mga dumuluong nga pangapital.
Labi nga pagsungka sang sobereniya kag pagbaligya sang barato nga kusog pangabudlay sang mga Pilipino sa mga dumuluong ang unod sang SIPP. Sakop sini ang mga patag sang pangapital nga daan na nga ginapabayaan sa mga dumuluong. Gindugang pa ang mga patag nga ini sa idalum sang rehimen Duterte tubtob sa rehimen Marcos, kon diin ginapahanugutan kag ginapadasig ang 100% nga dumuluong nga pagpanag-iya sa mga estratehikong sektor kaangay sang telekomunikasyon, transportasyon pangkahawaan, lokal nga pagbapor, kag renewable energy (RE).
Industriya para sa imperyalistang gyera
Mas ginhatagan sang insentiba sang SIPP ang mga operasyon sang mga kumpaniya nga magasulod sa semi-processing sang kritikal nga mineral kag iban pa nga “serbisyo kaangot sa mga aktibidad pangdepensa.” May ispesyal nga kategorya ini sa ginatawag nga mga “frontier technology” kasubong sang artificial intelligence (AI), cybersecurity, enerhiyang nukleyar, kag abanse nga pagpanalawsaw kag pagpauswag. Ang mga subsektor nga ini ang subong ginaduso sang imperyalismong US sa idalum sang Luzon Economic Corridor kag Pax Silica Initiative. Magatamasa ang mga kumpaniya nga magasulod diri sang pinakadako kag mga malawig nga libre nga buwis kag iban pa nga insentiba.
Taliw-as sa ginagiit sang mga rehimen, malayo sa kamatuoran nga magaresulta sang pag-uswag sa ekonomiya ang SIPP. Sa kasaysayan sang Pilipinas, wala bisan san-o man nagbunga sang industriyalisasyon ang direkta nga pagpangapital sang mga dumuluong. Sa idalum sang mga patakaran neoliberal sa nagligad nga mga dekada, tayuyon ang pagsarurot sang pagmanupaktura. Sa pagkamatuod, tayuyon nga nagagamay ang bahin sini sa bug-os nga ekonomiya (GDP), halin sa daan nga 20-25% sadtong dekada 1950 padulong sa 2.5% sadtong 2025, pinakanubo sa masobra 70 ka tuig.
Wala sang mabag-o sa amo sini nga pasarurot nga direksyon sang lokal nga ekonomiya. Nakadesenyo ang SIPP para sa “global supply chain” kag indi para sa pagtukod sang kaugalingon nga pungsodnon nga industriya. Labi lang sini nga ihigot ang pungsod bilang tigsuplay sang barato nga hilaw nga materyales, kag pigos nga kusog pangabudlay para sa indi lubos nga pagproseso sang mga imported nga baligya para sa liwat nga pag-eksport.
Wala sang unod nga pangako nga trabaho
Ginapahambog sang rehimen nga magatuga sang minilyon nga trabaho ang SIPP, kon diin 420,000 kuno ang magahalin sa sektor pa lang sang RE. Isa ka milyon man kuno ang matuga nga trabaho sa Luzon Economic Corridor.
Taliw-as diri ang aktwal nga mahitabo. Subong pa lang, wala-tuo ang pagpalayas sa masang mangunguma kag tumandok nga ginaagawan sang duta para patindugan sang mga proyektong solar kag onshore windfarm. Linibo ka mangingisda ang mawad-an sang pangisdaan para hatagan ligwa ang mga higante nga turbina sang mga offshore windfarm. Indi lang kalit ang pagkawasak sang palangabuhian kundi pangmalawigon tungod sa halit nga dala sang konstruksyon sang higante nga mga proyektong RE sa kadutaan kag kadagatan.
Subongman, indi pag-uswag kundi labi nga pagpanghimulos sa kusog pangabudlay ang ginapahambog nga matuga nga mga trabaho sa “abanse nga pagmanupaktura” kag “mindfacturing.” Suyupon lang sang mga dumuluong nga kumpaniya ang kaalam kag ihibalo sang mga Pilipino para sa ila gamit sa ekonomiya kag militar.
Samtang, magapabilin ang mapiguson kag mahimuslanon nga mga patakaran sa mga engklabo nga ginbubuan sang mga dumuluong nga kapital. Sa pihak sang mataas nga tantos sang produktibidad sa mga empresa sa sulod sini, kadam-an sa ila kontraktwal kag may minimum nga mga benepisyo. Bisan ang mga regular wala sang mahimo sa kalit nga pagsira sang mga pabrika kag pagbalhin sang mga operasyon sang kumpaniya sa iban nga pungsod.