Samtang nagdudumiri an rehimen Marcos nga tagan hin guti nga bulig an katawhan pinaagi han pagtatanggal han VAT ngan iba pa nga pabug-at nga buhis, libang naman ini ha paghatag han mga insentiba ngan tax break o pribilehiyo nga diri magbayad han buhis ha dagko nga langyaw nga kompaniya.

Usa ha mga larang han rehimen an 2026 Strategic Investment Priority Plan (SIPP), usa nga “roadmap” o plano han pamumuhunan nga ginbalayan han Board of Investments (BOI) hadton Enero. Ginpirmahan ini ni Ferdinand Marcos Jr hadton Mayo 21 ngan iginsapubliko hadton Hunyo 3. Gintudlok hini nga roadmap an mga natad han pamumuhunan kun diin 14-17 katuig nga diri magbabayad han buhis an mga langyaw nga mamuruhunan.

Dugang nga pagsurender han soberaniya ngan pagbabaligya han barato nga kusog-pagtrabaho han mga Pilipino ha mga langyaw an unod han SIPP. Lupgop hini an mga natad han pamumuhunan nga hadto pa ginhatag ha mga langyaw. Gindugang pa ini nga mga natad ha ilarum han rehimen Duterte tubtub ha rehimen Marcos, kun diin gintugutan ngan ginpasayon an 100% nga langyaw nga pananag-iya ha mga estratehiko nga sektor sugad han telekomunikasyon, transportasyon nga pankahanginan, lokal nga pagbabarko, ngan renewable energy (RE).

Industriya para ha imperyalista nga gerra

Labaw nga gintagan han insentiba han SIPP an mga operasyon han mga kompaniya nga masulod ha semi-processing han kritikal nga mineral ngan iba pa nga “serbisyo nga kasumpay ha mga pandepensa nga aktibidad.” Mayda ispesyal nga kategorya ini ha gintatawag nga mga “frontier technology” sugad han artificial intelligence (AI), cybersecurity, enerhiya nga nukleyar, ngan abante nga pangangaliskay ngan pagpapauswag. Ini nga mga subsektor an presente nga iginduduso han imperyalismo nga US ha ilarum han Luzon Economic Corridor ngan Pax Silica Initiative. Magtatagamtam an mga kompaniya nga masulod dinhi han pinakadagko ngan mag-iiha nga libre nga buhis ngan iba pa nga insentiba.

Sukwahi ha iginpipirit han mga rehimen, hirayo ha kamatuoran nga magduduso han pag-uswag ha ekonomiya an SIPP. Ha kasaysayan han Pilipinas, waray bisan san-o man nga nagbunga han industriyalisasyon an direkta nga pamumuhunan han mga langyaw. Ha ilarum han mga palisiya nga neoliberal ha naglabay nga mga dekada, dirudiretso an pagbagsak han pagmamanupaktura. Ngani, dirudiretso nga ginuti an parte hini ha bug-os nga ekonomiya (GDP), tikang ha daan nga 20-25% hadton dekada 1950 ngadto 2.5% hadton 2025, pinakahimubo ha masobra 70 katuig.

Waray magbabag-o ha sugad hini nga tipabagsak nga direksyon han lokal nga ekonomiya. Nakadisenyo an SIPP para ha “global supply chain” ngan diri para ha pagtutukod han kalugaringon nga nasyunal nga industriya. Dugang la hini nga ighihigot an nasud komo tagasuplay han barato nga hilaw nga materyales, ngan ginsisingabot nga kusog pagtrabaho para ha tala nga pagproseso ha mga imported nga epektos para ha utro nga pag-eeksport.

Buaw nga saad nga trabaho

Iginrarakudako han rehimen nga maghihimo han milyun-milyon nga trabaho an SIPP, diin 420,000 kunuhay an magtitikang ha sektor pa la han RE. Usa kamilyon liwat kuno an mahihimo nga trabaho ha Luzon Economic Corridor.

Sukwahi dinhi an aktwal nga matatabo. Yana pala, wala-tuo an pagpapalayas ha masa nga parag-uma ngan minoriya nga gin-aagawan han tuna para tindugan han mga proyekto nga solar ngan onshore windfarm. Yukut-yukot nga parupangisda an mawawarayan han pangisdaan para tagan-lugway an mga higante nga turbina han mga offshore windfarm. Diri la dagmit an pagkawakay han pakabuhian kundi panmaihaan tungod ha destroso nga dara han konstruksyon han higante nga mga proyekto nga RE ha katunaan ngan kadagatan.

Sugad liwat, diri pag-uswag kundi dugang nga paniniyupi ha kusog-pagtrabaho an iginhahambog nga mahihimo nga mga trabaho ha “abante nga pagmamanupaktura” ngan “mindfacturing.” Susupsupon la han mga langyaw nga kompaniya an kabaltok ngan kabatiran han mga Pilipino para ha ira gamit ha ekonomiya ngan militar.

Samtang, magpapabilin an mapanmuypoy ngan matiyupion nga mga palisiya ha mga engklabo nga gintatambakan han langyaw nga kapital. Ha luyo han hitaas nga tantos han produktibidad ha mga empresa ha sakob hini, kadam-an han mga trabahador dinhi ginsuswelduhan la hin minimum. Haros tanan ha ira kontrakwal ngan mayda minimum nga mga benepisyo. Bisan an mga regular waray depensa ha tigda nga pagseserra han mga pabrika ngan pagbabalhin han mga operasyon han mga kompaniya ha iba pa nga nasud.